काले कदाचित् श्रीकृष्णस्य चरित्रे किञ्चन अद्भुतं प्रसङ्गं अभवत्। श्रीकालिन्दी स्वस्य पितरं सूर्यदेवं समाचर्य, पतिस्यान्वेषणाय, कृष्णं वरदं विष्णुं पतिरूपेण समर्पयन्ती, कठोरं तपः अकरोत्। सा अन्यं कञ्चन पतिं न इच्छति, श्रीनिवासं मुकुन्दं अनाथानां शरणं, तं एव वरेण इच्छति। कालिन्दी नाम्ना सा यमुनाया जलान्तर्गतं पितुः निर्मिते महालये निवसति, अच्युतं साक्षात्कर्तुं यावत्। अर्जुनः तस्याः वचनं वासुदेवाय निवेद्य, वासुदेवः तां रथं स्थापयित्वा युधिष्ठिरराज्ञे अनयन्। ततः कृष्णः पाण्डवपुत्राणां हिताय विस्वकर्मणा अद्भुतां पुरीं निर्मितवान्। तत्र स भगवान् स्वजनानां प्रियार्थं निवसन्, अर्जुनस्य सारथ्यं कृत्वा, खाण्डववनं अग्नये दत्तवान्। तदा अग्निः तुष्टः अर्जुनाय धनुः, श्वेताश्वयुक्तं रथं, अनिर्वचनीयौ तूणौ, दुर्गं कवचं, दिव्यास्त्राणि च दत्तवान्। मायासुरः अग्निव्यालात् रक्षितः, मित्रभावेन महतीं सभां आनयत्, यत्र दुर्योधनः जलं भूमिं इति मोहितः। अनुज्ञाय मित्रैः अनुमोदितः कृष्णः पुनः द्वारकां गच्छन्, सात्यक्यादिभिः परिवृतः। ततः शुभे मुहूर्ते कालिन्दीं परिणीतवान्, स्वजनानां परमं हर्षं वितरन्, श्रेष्ठं कल्याणं च। विंदः अनु विंदः च अवन्त्याधिपौ दुर्योधनस्य अनुयायिनौ, स्वस्य भगिन्याः कृष्णे अनुरक्तायाः स्वयम्वरे स्वतन्त्रं वरवरणं निरोधितवन्तौ। कृष्णः सर्वराजानां सन्निधौ, मुख्यपत्नीपुत्र्या पिता-सख्यायां मित्रविन्दां बलात् अपाहरत्। कोसलराजः नाग्नजित् धर्मज्ञः, तस्य कन्या सत्याः नाग्नजिती इति प्रसिद्धा। सप्त तीक्ष्णशृङ्गिणः दुर्जेयः वृषभाः यः जित्वा तस्याः वरः भविष्यति। स भगवान् सात्वताधिपः, वृषभपुरस्कारं श्रुत्वा, महद्भिः सेनाभिः कोसलनगरं अगच्छत्। कोसलराजः तं समुत्थाय, आसने स्थाप्य, सत्कारं कृत्वा, श्रद्धया स्वागतं अकरोत्। कन्या, स्वप्नितं प्रियं वरं दृष्ट्वा, श्रीपतिं कामयन्ती, मनसि चिन्तयति—यदि मम व्रतम् सत्यं, स एव मे पतिः स्यात्। यस्य श्रीः ब्रह्मा शिवः लोकपालाश्च पदधूलिं शिरसि धारयन्ति, यः स्वेच्छया सेतुं निर्मितवान्, स भगवान् मयि कथं तुष्टः स्यात् इति सा चिन्तयति। नित्यं पूजितः नारायणः प्रहर्षेण उवाच—"मम आत्मसुखे पूर्णस्य अल्पं किम् प्रयोजनम्?" शुकः उवाच—भगवान् आसनं स्वीकरोति, मेघगम्भीरया वाचा, कुरुवंशजं हसन् उवाच। भगवान् उवाच—"राजन्, स्वधर्मनिष्ठस्य क्षत्रियस्य भिक्षा निन्द्येत; तथापि मैत्र्यर्थं तव कन्यां याचामि, न कन्यादानार्थं, न हि वयं दानं याचामः।" राजा प्रत्युवाच—"भगवन्, त्वत्समानः श्रेष्ठः वा वरः कः? श्रीः तव अङ्गे नित्यं वसति, गुणानां एकमात्रं निवासः।" किंतु पूर्वं स्पर्धायाः नियमः कृतः—यः सप्त तीक्ष्णशृङ्गिणः दुर्जेयः वृषभाः जित्वा कन्यां लप्स्यति। ते वृषभाः राजकुमारान् पराजित्य, तान् अपि व्रणितवन्तः। यदि त्वं सात्वतसर्वश्रेष्ठः तान् विजेष्यसि, तदा कन्या तव भविष्यति। भगवान् तद्वचनं श्रुत्वा, वस्त्रं बद्ध्वा, सप्तस्वरूपं कृत्वा, क्रीडया तान् वृषभान् विजितवान्। शौरिः तान् वृषभान् रज्जुभिः बद्ध्वा, गर्वं बलं च भङ्क्त्वा, बालकः काष्ठपुत्तलिकानिव, तान् आलिहितवान्। राजा हृष्टः विस्मितः, कन्यां कृष्णाय दत्तवान्; कृष्णः तां सम्यक् विधिना स्वसमां पत्नीं स्वीकारितवान्। राजपत्नीः कृष्णं प्रियं जामातरं प्राप्त्वा, परमानन्दं प्राप्ताः, महोत्सवः जातः। शङ्खाः, आनकाः, तुर्याणि निनदन्ति; गीतानि वाद्यानि च वाजयन्ति; ब्राह्मणाः आशीः ददति; नरनार्यः सुशीलवस्त्रैः, माल्यैः, भूषणैः भूषिताः हृष्टाः। भगवान् दहेयः रूपेण दशसहस्रं गाः, त्रिसहस्रं युवतिः हारवस्त्रभूषिताः दत्तवान्। नवसहस्रं गजाः, शतगुणाः रथाः, शतगुणाः अश्वाः, शतगुणाः नराः च। रथं स्थाप्य, सेनया परिवृत्य, कोसलराजः स्नेहसिक्तहृदयः दम्पत्यौ प्रेषितवान्। तद्वृतं श्रुत्वा, ये राजानः यादवैः वृषभैः च पराजिताः, असह्यं कृत्वा, कन्यायाः गमनं रोद्धुं यत्नं अकुर्वन्। अर्जुनः गाण्डीवधन्वी, सखा, रक्षकः, तेषां शरवर्षं छित्त्वा, सिंहः क्षुद्रपशूनिव, तान् अपातयत्। कृष्णः दहेयः प्राप्त्वा, सत्यया सह द्वारकायां सुखं अकरोत्। कृष्णः भद्रां, श्रुतकीर्तेः पुत्रीं, पितृव्यपत्न्या कैकेयकन्यां, सन्तर्दनादिभिः भ्रातृभिः दत्तां, परिणीतवान्। स एव मद्रराजस्य कन्यां लक्ष्मणां, शुभलक्षणां, स्वयम्वरे गरुडः अमृतं यथा, अपाहरत्। एवं कृष्णः सहस्रशः रूपवतीः पत्न्यः, भौमं हत्वा, तासां बन्धनात् मोचितवान्। इदानीं राजा प्रश्नयति—"भगवन्, कथं भौमः तव हतः? कथं ताः बन्धनगता नार्यः शार्ङ्गधन्वना मोचिताः?