श्रीमद्भागवतपुराणम्

सत्राजितः चिन्तयन्, “तस्य प्रसादाय मम कन्यां रत्नमणिम् च दास्यामि; अन्यथा नास्ति,” इत्येव निश्चित्य स्वकान्तारत्नसमेतां धर्मपत्नीं सतीं सतीभामां श्रीकृष्णाय स्वहस्तेन समर्पयामास। ततः श्रीभगवान् सतीभामां, या गुणरूपसौन्दर्यैः बहुभिः कामिता, विधिवत् विवाहमकरोत्। रत्नमणिं तु सत्राजितस्य भक्तस्य देवतानां च लाभाय तत्रैव स्थापयन्, “राजन्, वयं रत्नं न गृह्णीमः; तव तत्रैव अस्तु, वयं तस्य लाभं प्राप्नुमः,” इत्युक्तवान्। एकदा श्रीशुकः कथयति, परमात्मा श्रीकृष्णः युयुधानादिभिः सहितः इन्द्रप्रस्थं पाण्डवान् द्रष्टुं अगच्छत्। तं सर्वेश्वरं मुकुन्दं आगतम् दृष्ट्वा पाण्डुपुत्राः वीराः समुत्तस्थुः, जीवः यथा पुनः आगच्छति। अच्युतं आलिङ्ग्य तस्याङ्गस्पर्शेन सर्वदुःखविमुक्ताः स्नेहस्मिताननं वीक्ष्य हर्षिताः। युधिष्ठिरभीमयोः पादाभिवन्दनं कृत्वा, अर्जुनं आलिङ्ग्य, तौ जुडावौ तं सत्कृत्य आसनम् उपविष्टौ। कृष्णा, नववधूः लज्जास्पदा, श्रीकृष्णं मुख्यासने स्थितं सन्मान्य प्रणम्य अभिवादयामास। सत्कृतः सत्यकिः पाण्डवैः तत्रासीत्, अन्ये अपि सत्कृत्य समीपस्थाः। श्रीकृष्णः कुन्त्याः समीपं गत्वा प्रणम्य, तया स्नेहस्रवद्विलोचनया आलिङ्गितः, तस्याः कुशलं, पुत्रवधूनां, भगिन्याः, सर्वबन्धूनां च कुशलं पप्रच्छ। सा दुःखस्मृत्या आत्मदर्शनं च चिन्तयन्ती, प्रेमगद्गदया वाचा अश्रुपूर्णलोचनया तं संबोधयामास। “कृष्ण, तव आगमने एव अस्माकं कल्याणं जातम्; बन्धून् स्मृत्वा, मम भ्राता तव समीपं प्रेषितः। त्वं सर्वेषां मित्रम् आत्मा च, तव ‘अस्माकम्’ ‘तेषाम्’ इति भेदः नास्ति; हृदि स्थितः स्मरणानां दुःखं निवारयसि।” युधिष्ठिरः उवाच, “भगवन्, किं शुभं न कृतम्? योगेश्वरैः दुर्लभः त्वं अल्पबुद्धिभिः अस्माभिः दृष्टः। किम् अवशिष्टम्?” इत्येवम्। ततः अनुरोधेन श्रीकृष्णः तत्र मासान् किञ्चित् स्थित्वा इन्द्रप्रस्थवासिनां नेत्राणि आनन्दयामास। एकदा अर्जुनः विजयी, हनुमद्वजेन रथेन, गाण्डीवधनुषा अक्षयशरकूपेण च सज्जः, श्रीकृष्णसहितः महान् वनं प्रविश्य, विविधमृगान् शिकाराय हन्तुं आरभ्य, व्याघ्रादीन् शरैः विदारयामास। परिचारकाः तान् यज्ञार्थं राजा समीपं आनयामासुः। तृषार्तः श्रान्तः अर्जुनः यमुनातीरं गत्वा, स्नानं कृत्वा, निर्मलजलं पीत्वा, श्रीकृष्णार्जुनौ तत्र एकां दिव्यरूपिणीं कन्यां विचरन्तीं अपश्यताम्। तां शुभरूपां तेजस्विनीं कन्यां समीपं गत्वा, अर्जुनः मित्रेण प्रेरितः, पप्रच्छ, “काऽसि त्वम्? कस्य कन्या? कुतः आगता? किं इच्छसि? पतिं इच्छसि इति मे मन्ये। सर्वं कथय।” कालिन्दी उवाच, “सूर्यदेवस्य कन्या अहम्; पतिं इच्छन्ती, विष्णुं वरदं तपसा वरणाय व्रतम् आलम्ब्य। अन्यं न वरणे; श्रीनिवासः मुकुन्दः शरणागतशरणः मयि प्रसन्नः भवतु। कालिन्दी नाम्ना यमुनाजले पितृनिर्मिते प्रासादे वसामि, अच्युतं दृष्ट्वा यावत्।” एवं अर्जुनः वासुदेवाय उक्तवान्; श्रीकृष्णः तत्त्वं विज्ञाय, तां रथमारोप्य युधिष्ठिरराज्ञे उपनिनाय। ततः श्रीकृष्णः यथानिर्देशं विश्‍वकर्मणा पाण्डवेषु अद्भुतां नगरीं निर्मितवान्। स्वजनानां प्रियार्थं तत्र स्थित्वा, अग्नये खाण्डववनं दातुं अर्जुनस्य सारथ्यं कृतवान्। तत्र अग्निः तुष्टः अर्जुनाय धनुः, श्वेताश्वरथम्, अक्षयशरकूपौ, कवचं, दिव्यास्त्राणि च दत्तवान्। मया, अग्न्युत्तरणाय, मित्रसंज्ञाय महती सभां आनयामास, यत्र दुर्योधनः जलं भूमिं भ्रमयामास। श्रीकृष्णः स्वजनैः अनुमोदितः पुनः द्वारकां प्रत्यगच्छत्। ततः शुभकाले श्रीकृष्णः कालिन्दीं विवाहमकरोत्, स्वजनानां परमं आनन्दं समावहन्। विंदः अनुविन्दः च अवन्तिनृपौ दुर्योधनपक्षपाती, स्वसुः कृष्णासक्तायाः स्वयम्वरं न कर्तुं अनुमतवन्तौ। श्रीकृष्णः सर्वराजानां सम्मुखे मित्रविन्दां, या पितृस्नुषा च पितृभगिन्या च, बलात् अपहरत्। कोसलराजः नज्ञजित् धर्मात्मा आसीत्; तस्य कन्या सत्याऽथवा नज्ञजिती। तां वरणाय सप्त दुष्टशृङ्गिणः, दुर्धर्षः, बलगर्वितः वृषभान् जित्वा न कश्चन राजा प्राप्तुम् अशक्नोत्। श्रीकृष्णः तद्वृषभपुरस्कृतं पुरस्कारं श्रुत्वा, सात्वताधिपः सेनया सहितः कोसलपुरीं अगच्छत्। कोसलराजः तं प्रीत्या सत्कारैः, आसनप्रदानैः, अन्यैः विधिवत् सत्कृत्य स्वागतम् अकरोत्। तं इच्छितवरं आगतम् दृष्ट्वा नज्ञजिती लक्ष्मीपतिं चिन्तयन्ती, “यदि सत्यं मम व्रतम्, स एव मे पतिः सन् सर्वे कामान् पूरयतु,” इति मनसि अचिन्तयत्।