सत्राजितः देवीम् उपास्य तस्याः प्रसादेन उपदिष्टः सन्, भगवतः हर्याः पूजायाः प्रभावात्, तया सह स्वपत्नीभिः परमपुरुषः हरिः स्वकार्यसिद्ध्यर्थं प्रकटितः, सर्वान् हर्षेण आपूरयत्। हृषीकेशं तं रत्नभूषितं स्वपत्नीसमन्वितं मृत्योरिव निवृत्तं दृष्ट्वा, सर्वे जनाः महोत्सवेन परिपूर्णाः अभवन्। ततः भगवाँस्सत्राजितं सभायां राज्ञः साक्षात् आहूय, रत्नस्य पुनः प्राप्तिं सर्वेषां सन्निधौ निवेद्य, तद्रत्नं तस्मै दत्तवान्। सत्राजितः महतीं लज्जाम् अनुभवन्, रत्नम् आदाय, शिरः नतं कृत्वा, स्वगृहं प्रत्यागच्छत्, स्वकृतदोषेण संतप्तचित्तः। तदनन्तरं, तस्य मनसि महती ग्लानिः संघर्षश्च जातः—'कथं एषः पापात् विमुच्ये? कथं वा अच्युतः मयि तुष्यति?' इति चिन्तयामास। 'किं कृत्वा जनाः मां धर्मिष्ठमिति मन्येरन्? कथं वा मां लघु, मूढ, स्वार्थलुब्धमिति न शपेरन्?' इति पुनः विचिन्त्य, 'स्वकन्यां रत्नमिव रम्यां तस्मै सह रत्नेन दास्यामि; एष एव तस्य प्रसादोपायः, अन्यो न अस्ति,' इति निश्चित्य, सत्राजितः स्वयम् एव सतीं कन्यां रत्नसमेतां कृत्वा, कृष्णाय प्रदत्तवान्। भगवान् यथाविधि सत्यभामां, या स्वगुणरूपशौर्यैः सर्वैः सम्यगभिलषिता, परिणीतवान्। तदा भगवाँस्सत्राजितं प्राह—'राजन्, वयं रत्नं न गृह्णीमः; तव देवभक्तस्य तदस्तु, वयं तस्य लाभं भजामहे' इति। शुक उवाच—कदाचित् स भगवान् पुरुषोत्तमः, युयुधानादिभिः सेवितः, पाण्डवान् द्रष्टुम् इन्द्रप्रस्थं जगाम। तत्र मुकुन्दं सर्वेश्वरं समागतं दृष्ट्वा, पाण्डुपुत्राः सर्वे वीर्यवन्तः सहसा उत्थाय, जीवनमिव पुनः प्राप्तवन्तः। अच्युतं समालिङ्ग्य, तस्याङ्गस्पर्शेन सर्वदुःखविमुक्ताः, तं स्नेहस्मिताननं विलोक्य, परमं हृष्टाः अभवन्। भगवाँस्तु युधिष्ठिरस्य भीमस्य च पादौ वन्द्य, अर्जुनं परिष्वज्य, नकुलसहदेवाभ्यां सत्कृतः। कृष्णा, नूतनवधूः सती, लज्जया किञ्चित् नम्रभावा, मुख्ये आसने स्थितं कृष्णं सस्नेहम् अभिवाद्य, तस्य समीपे उपविवेश। तथा सत्कृतः सत्यकिश्च पाण्डवैः आदरपूर्वकम् उपविष्टः, अन्ये च सम्मानिताः समीपे उपविविशुः। ततः स भगवान् कुन्त्याः समीपं गतः, ताम् अभिवाद्य, सा च तं स्नेहबाष्पपूरितलोचना सस्नेहम् आलिङ्ग्य, तस्याः कुशलं, स्नीहानुजानां, भगिन्याः, सर्वबान्धवानां च कुशलं पप्रच्छ। सा पुनः दुःखान्यनुस्मृत्य, तदनन्तरं आत्मदर्शनानुभवं च चिन्तयन्ती, स्नेहगद्गदया वाचा अश्रुपूर्णलोचना तम् अब्रवीत्—'यदा रक्षकं प्राप्तवंतः, तदा एव कुशलं प्राप्तम्; बन्धून् अनुस्मृत्य, कृष्ण, भ्राता तव समीपं प्रेषितः। त्वं हि सर्वात्मा सर्वमित्रश्च, तव न अस्मदन्यभावः; तथापि हृदि स्थितः, त्वं स्मरन्तीनां शोकं नाशयसि।' युधिष्ठिर उवाच—'किं पुण्यं न कृतम् अस्माभिः, न जानामि, भगवन्; योगैश्वर्यदृश्यः त्वं अल्पबुद्धिभिः अस्माभिः दृष्टः।' एवमर्थितः स भगवान् तत्र इन्द्रप्रस्थे कतिचिद् मासान् स्थित्वा, तत्रस्थजनानां नेत्रोत्सवं जनयन्, तान् सुखयामास। कदाचित् विजयी अर्जुनः, हनुमद्वाजिनं रथं आरोह्य, गाण्डीवं शरकोशांश्च गृह्य, कृष्णेन सह संपूर्णशस्त्रः, महद्वनं प्रविवेश, यत्र बहुव्यालमृगसंघः आसीत्, क्रीडायै। तत्र स शरैः व्याघ्रान्, वराहान्, महिषान्, ऋष्यान्, शरभान्, गवयान्, गवां च, गजांश्च, मृगांश्च, शशांश्च, शल्यकांश्च विद्ध्वा, तान् सर्वान् यज्ञशुद्धान् अनुचराः राज्ञे उपाहरन्। तदा अर्जुनः क्लान्तः, तृषार्तः, यमुनातटे स्नानं कृत्वा, निर्मलं जलं पीत्वा, स कृष्णश्च तत्र सुन्दरीं कन्यां विचरन्तीं ददृशतुः। तां पुण्यलक्षणां शोभनवपुषं कन्यां समीपं गत्वा, अर्जुनः सख्याः प्रेषितः, तां पृष्टवान्—'काऽसि त्वम्? कस्य कन्या? कुतः आगता? किं चिकीर्षसि? पतिं इच्छसि इति मे मन्ये, सर्वं मे कथय सुशोभने।' श्रीकालिन्द्युवाच—'अहं सूर्यस्य दुहिता, पतिं वाञ्छन्ती, विष्णुमेव वरदं वरयित्वा, तस्यैव कृते तपसि स्थिता। श्रीनिवासं मुकुन्दं शरणागतवत्सलम् अन्यं न वरये। कालिन्दीति विख्याता, यमुनाजले पितृनिर्मिते वासे वसामि, यावत् अच्युतं न पश्यामि।' एवं श्रुत्वा अर्जुनः वासुदेवाय तदाख्यात, स च तत्त्ववित् तां रथे आरुह्य, युधिष्ठिरस्य समीपं निनाय। तत्र भगवाँस्तु पाण्डुपुत्राणां कृते विश्वकर्मणा विलक्षणं नगरं निर्मापयामास। स भगवान् स्वजनानां प्रीत्यर्थं तत्र वसन्, कदाचित् अर्जुनस्य सारथ्यं कृत्वा, खाण्डववनं अग्नये दातुम् उद्युक्तः अभवत्। तदा अग्निः तुष्टः सन् अर्जुनाय धनुः, श्वेताश्वरथं, अक्षय्यशरकोशौ, दुर्निवार्यकवचं, दिव्यास्त्राणि च दत्तवान्। मायाश्च अग्निव्यसनात् उद्धृतः, मैत्रीचिह्नरूपेण महतीं सभां दत्तवान्, यत्र दुर्योधनः जलं स्थलं च विमूढः अभवत्। भगवतः अनुमत्यै, मित्रैश्च अनुमोदितः, कृष्णः पुनः सत्यक्यादिभिः परिवृतः द्वारकाम् प्रत्यगच्छत्। ततः शुभे मुहूर्ते ऋतौ च कालिन्दीं विवाह्य, स्वजनानां परमं हर्षं, परमशुभं च वितरन्, भगवान् स्थितवान्। विन्दानुविन्दौ अवन्त्यौ, दुर्योधनस्य अनुचरौ, भगवतः प्रति अनुरक्तां स्वभगिनीं, स्वयम्वरे पतिम् इच्छन्तीं, तस्मात् निवारयामासतुः।