सर्वेषां प्राणानां तेजः बलं वीर्यं शक्तिश्च त्वं एव, पुरातनः पुरुषः विष्णुः, परमेश्वरः, सर्वाधिपः इति जाम्बवान् भगवानं अच्युतं प्राञ्जलिः प्रज्ञाय। त्वमेव स्रष्टॄणां स्रष्टा, सृष्टेषु यत् अस्ति तत्, कालः, मापकाधिपः, परमात्मा, सर्वात्मनां आत्मा च। केवलं तव कोपोत्क्षिप्तया कटाक्षेण समुद्रः कम्पितः, मार्गः दर्शितः, सेतुर्विनिर्मितः, लङ्कायाः कीर्तिः प्रकाशितः, राक्षसानां शिरांसि भूमौ पतितानि, बाणैः विदारितानि। एवं भगवानं ज्ञात्वा जाम्बवान्, भल्लूकराजः, देवकीसुतं अच्युतं संबोधितवान्। ततः पद्मनयनः कृष्णः, करस्पर्शेन तं आश्वास्य, मेघगम्भीरया वाचा, भक्तं दयया संबोधितवान्—"रत्नस्य हेतोः, हे भल्लूकराज, अहं तव गुहां आगतः, मिथ्यापवादं स्वरत्नेन निवारयितुं।" एवं उक्तः स हर्षेण स्वदुहितरं जाम्बवतीं रत्नं च कृष्णाय सम्मानाय दत्तवान्। यदा जनाः शौरिं गुहां प्रविष्टं दृष्ट्वा बाहिर्न निष्पन्नं, द्वादशदिनानि शोकाकुलाः प्रतिक्ष्य नगरं प्रत्यागच्छन्। कृष्णः गुहातः न निष्क्रान्तः इति श्रुत्वा, देवकी, रुक्मिणी, वसुदेवः, मित्राणि, बान्धवाः च सर्वे शोकग्रस्ताः अभवन्। द्वारकावासी जनाः दुःखिताः सत्राजितं शप्त्वा, कृष्णस्य समाचारं प्राप्तुं चन्द्रभागां दुर्गां देवीं उपसस्रुः। तेषां देवीपूजनात्, देवी तान् अनुगृह्य, मार्गदर्शनं कृतवती, ततो हरिः कार्यसिद्धः पत्न्या सह प्रकटितः, सर्वे हर्षिताः अभवन्। हृषीकेशं रत्नेन भूषितं पत्न्या सह मृत्योः इव प्रतिनिवृत्तं दृष्ट्वा, सर्वे महोत्सवे निमग्नाः अभवन्। भगवान् सत्राजितं सभायां राज्ञः पुरतः आह्वयित्वा, रत्नस्य प्राप्तिं विस्तरेण कथयित्वा, तं रत्नं तस्य प्रदत्तवान्। सत्राजितः लज्जायाः विवर्णमुखः रत्नं गृह्य, गृहं प्रत्यागच्छत्, स्वदोषेण संतप्तः। तीव्रशोकविक्षिप्तः, मनसि चिन्तयामास—"कथं पापस्य शुद्धिः? कथं अच्युतः प्रसन्नः स्यात्?" "किम् अहं कुर्याम् यत् जनाः मां धर्मिष्ठं मन्यन्ते, न च मां मूढं, लघुचेतसम्, लोभिनं शपन्ति?" "दुहितरं रत्नमिव स्त्रीरत्नं च रत्नं च भगवान् समर्पयिष्यामि, एष एव तस्य शमाय योग्यः उपायः, अन्यः नास्ति।" एवं मनः संकल्प्य, सत्राजितः स्वधर्मपत्नीं सतीं दुहितरं रत्नं च कृष्णाय स्वहस्तेन समर्पितवान्। भगवान् सत्यम्, गुणैः, रूपेण, चारित्रेण सर्वेषां वाञ्छितां सत्यभामां विधिवत् विवाहं कृतवान्। भगवान् उवाच—"रत्नं न स्वीकरोमि, हे राजन्, तव देवभक्तस्य रत्नं तिष्ठतु, अस्य लाभं वयं उपभुञ्ज्महे।" शुकः उवाच—एकदा परमपुरुषः कृष्णः, युयुधानादिभिः सेवितः, पाण्डवान् द्रष्टुं इन्द्रप्रस्थं गतः। मुकुन्दं सर्वेश्वरं समागतं दृष्ट्वा, पाण्डुपुत्राः वीराः सर्वे एकत्र समुत्तस्थुः, जीवनमिव पुनः प्राप्तम्। अच्युतं आलिङ्ग्य, तस्याङ्गस्पर्शेन सर्वदुःखमुक्ताः, तस्य स्नेहपूर्णं स्मितमुखं दृष्ट्वा हर्षिताः। युधिष्ठिरस्य, भीमस्य पादौ वन्दित्वा, अर्जुनं आलिङ्ग्य, नकुलसहदेवाभ्यां सत्कृतः। कृष्णा, नववधूः, लज्जिता, कृष्णं मुख्यासनस्थं सन्मान्य अभिवादितवती। एवं सत्कृतः सात्यकि पाण्डवैः, स्वस्थानं प्राप्तवान्, अन्ये अपि सत्कृताः समीपं उपाविशत्। भगवान् कुन्तीमुपेत्य, प्रणामं कृत्वा, तया स्नेहविलीननेत्रया आलिङ्गितः, तस्याः कुशलं, पुत्रवधूनां, भगिन्याः, सर्वबान्धवानां च कुशलं पृष्टवान्। सा, बहुशः क्लेशान् स्मृत्वा, दुःखानन्तरं आत्मदर्शनं प्राप्य, स्नेहगद्गदया वाचा अश्रुपूर्णनेत्रया तम् उवाच—"यदा रक्षकः प्राप्तः, तदा एव सुखं अभवत्; बान्धवं स्मृत्वा, हे कृष्ण, मम भ्राता त्वां प्रति प्रेषितः।" "त्वं सर्वस्य मित्रं आत्मा च, तव 'अस्माकं' 'परस्य' इति भेदः नास्ति; हृदयस्थः सन्, स्मार्तानां दुःखं सदा निवारयसि।" युधिष्ठिरः उवाच—"किं शुभं न कृतम्? न जानामि, हे भगवन्, योगेश्वरेभ्यः दुर्लभः त्वं अल्पबुद्धिभिः अस्माभिः दृष्टः।" इति राज्ञा प्रार्थितः भगवान् तत्र बहु मासान् स्थित्वा, इन्द्रप्रस्थवासिनां नेत्राणि आनन्दयन्। एकदा अर्जुनः, विजेता, हनुमद्द्वजं रथं आरूढः, गाण्डीवधनुः, अक्षय्यबाणकुञ्चिका च गृहीत्वा, कृष्णेन सह, पूर्णायुधः, महावने प्रविष्टः, यत्र बहुशः मृगाः विचरन्ति, शत्रुवीरविनाशकः क्रीडायै। तत्र बाणैः व्याघ्रान्, वराहान्, महिषान्, मृगान्, शरभान्, गवयान्, गण्डमृगान्, हरिणान्, शशान्, शल्यकान् च ताडितवान्। सेवकाः तान् शुद्धान् पशून् राजा प्रति महोत्सवसमये आनयन्ति; अर्जुनः तृषार्तः, श्रान्तः, यमुनां गतः। तत्र शुद्धं जलं पीत्वा, स्नानादिकं कृत्वा, कृष्णार्जुनौ उभौ वीरौ, समीपे विचरन्तीं रूपवतीं कन्यां दृष्टवन्तौ। तां शुभरूपां, तेजस्विनीं, पुण्यलक्षणां कन्यां समीपगच्छ्य, अर्जुनः मित्रेण प्रेषितः, तां स्त्रीश्रेष्ठां पप्रच्छ—"काऽसि त्वं, तन्वी? कस्य कन्या, कुतः आगता? किं इच्छसि? मन्ये त्वं वरं इच्छसि। सर्वं कथय, सुन्दरी।" श्रीकालिन्द्युवाच—"सूर्यदेवस्य कन्या अहम्, वरं इच्छन्ती; विष्णुं वरदं पतिं कामयन्ती, तपः उषितवती।" इति भगवत्कथा।