ततः तासां दुष्टस्त्रीणां मनसि विचारः समुत्पन्नः—"राजा हि वित्तं गृहीत्वा तं निश्चितं हन्ति; अतः स्वार्थरक्षणाय वयं स्वयमेव तं रहसि न हन्याम किम्?" इति। एवं निश्चित्य, ताः तं सुप्तमिव रज्जुभिः बद्ध्वा, हत्वा, तस्य वित्तं गृहीत्वा अन्यत्र ययुः। तस्य कण्ठे पाशं स्थापयित्वा तं मारयितुम् आरब्धाः; शीघ्रं यत्नं कृत्वापि स न मृतः, ताः च चिन्तिताः अभवन्। ततः तस्य मुखे ज्वलिताङ्गारान् निक्षिप्य, तीव्रेण दाहेन पीडितः स प्राणान् त्यक्तवान्। ताः प्रमत्तास्त्रियः तस्य शरीरं कुप्यां निक्षिप्य परित्यक्तवत्यः; तस्य रहस्यं केनापि न ज्ञातम्। यदा जनाः पृष्टवन्तः, ताः उक्तवन्त्यः—"सः अस्माकं प्रियः, धनलोभेन दूरं गतः, अस्मिन्वर्षे पुनरागमिष्यति" इति। अतः पण्डितः कदापि दुष्टासु स्त्रीषु विश्वासं न कुर्यात्; यो मूढः तासु विश्वसिति, स दुःखैः अभिभूयते। कामिनीनां वचनानि सुधासमानि, सुखवर्धकानि, किन्तु तासां हृदयानि तीक्ष्णतराणि—कः पुरुषः तासां प्रियः स्यात्? तस्य वित्तं गृहीत्वा, बहुपतिका ताः स्त्रियः तत्रतः गता; तदा धुन्धुकारी पापकर्मणा महाभूतः (प्रेतः) अभवत्। स वातवेगं धारयन्, दशसु दिशासु निरन्तरं धावन्, शीतोष्णाभ्यां पीडितः, निराहारः, क्षुधार्तः च अभवत्। सः क्वापि विश्रान्तिं न प्राप, पुनः पुनः "हन्त भोः दैवम्!" इति क्रोशन् विचरन्, किञ्चित्कालेन गोकरणः तस्य निधनं लोकात् ज्ञातवान्। सः तं अनाथं विज्ञाय, गयायां तस्य पिण्डदानं कृतवान्; यत्र यत्र तीर्थं गतवान्, तत्र तत्र तस्य श्राद्धं चकार। एवं भ्रमन्, गोकरणः स्वनगरे प्रत्यागच्छत्; रात्रौ स्वगृहस्य प्राङ्गणे, अन्यैः अगम्यमानः, शयनाय उपविश्य स्थितवान्। तत्र, गोकरणं सुप्तं दृष्ट्वा, धुन्धुकारी रात्रौ तस्य स्वजनस्य पुरतः अतिभयानकं रूपं दर्शयन् प्रकटितः। सः क्रमशः मेषः, गजः, महिषः, इन्द्रः, अग्निः, पुनः मनुष्यः च जातः; प्रतिरूपं केवलं एकवारं दर्शितवान्। तस्य रूपपरिवर्तनं दृष्ट्वा, गोकरणः धैर्येण स्थितः, निश्चितवान्—"एषः दुःखितः जीवः" इति, ततः तम् अपृच्छत्। गोकरणः उवाच—"कः त्वं, रात्रौ भयानकः? कुतः एतां दशां प्राप्तः? प्रेतः वा, पिशाचः वा, राक्षसः वा? कथय।" इति। सूतः उवाच—एवं पृष्टः सः पुनः पुनः उच्चैः क्रन्दन्, वाचं न शशाक, केवलं चेष्टाभिः बोधयामास। तदा गोकरणः जलं हस्ते आदाय, तं उत्तोल्य स्थितवान्; तेनैकेन कर्मणा स पापात्मा मुक्तः, भाषितुम् आरब्धवान्। प्रेतः उवाच—"अहं तव भ्राता धुन्धुकारी नाम, स्वदोषेण मानवजन्म नष्टवान्। न मम कर्मणां संख्या, महामूढत्वेन परिवर्तितानि; अहं लोकान् हिंसितवान्, स्त्रीभिः क्लेशेन हतः। अतः प्रेतः जातः, दुःखितां दशां प्राप्य, वायुमेव जीवामि, दैवात् फलं लभे। हे सखिन्, करुणासिन्धो, भ्रातः, शीघ्रं मां मोचय! एतच्छ्रुत्वा, गोकरणः तम् इदं वचनं प्रोवाच।" गोकरणः उवाच—"तव हेतोः यथाविधि गयायां पिण्डदानं कृतवान्; कथं तव मोक्षो न जातः? एतद् आश्चर्यं मे। यदि गयाश्राद्धेनापि मोक्षो न स्यात्, तर्हि अन्यः उपायः नास्ति। किं तव कर्तव्यं, हे प्रेत, सत्यं विस्तारतः कथय।" प्रेतः उवाच—"शतगयाश्राद्धैरपि न मे मोक्षः स्यात्; त्वया अन्यः उपायः चिन्तनीयः।" इति। एतद् वचनं श्रुत्वा, गोकरणः विस्मितः—"यदि शतश्राद्धैरपि मोक्षो न स्यात्, तव विमोचनं कठिनम्।" इति। "अतः, त्वं स्वस्थाने स्थीयताम्, हे प्रेत, निरभयः; अहं चिन्तयिष्यामि, यत् तव मोक्षहेतुः स्यात्, तत् करिष्यामि।" इति तम् उक्त्वा, धुन्धुकारी स्वस्थाने गतः; गोकरणः तां रात्रिं चिन्तयन्, न निद्रां लेभे। प्रातःकाले, तस्य आगमनं दृष्ट्वा, जनाः हर्षेण समागच्छन्; सः ताभ्यः रात्रौ घटितं सर्वं निवेदितवान्। तदा योगनिष्ठाः, विद्वांसः, ब्रह्मवादिनः, शास्त्रसमूहान् परीक्ष्यापि तस्य मोक्षाय उपायं न दृष्टवन्तः। ततः सर्वैः सूर्यस्य वचनानि तस्य मोक्षे प्रमाणीकृतानि; तदा गोकरणः सूर्यस्य वेगं निरोधयामास। सः सूर्यं प्रणम्य, "हे जगत्साक्षिन्, मोक्षकारणं वद" इति प्रार्थितवान्। सुदूरस्थः सूर्यः स्पष्टं वचनं प्रोवाच—"सप्ताहं श्रीमद्भागवतश्रवणं कुर्यात्, तेन मोक्षः स्यात्।" इति। सर्वैः तत् धर्मस्वरूपं स्वीकृतम्। सर्वे ऊचुः—"एतत् यत्नेन कर्तव्यम्, हि सुलभं" इति। गोकरणः निश्चित्य, भागवतश्रवणं आरब्धवान्। तस्य श्रवणार्थं ग्रामात् प्रदेशेभ्यः जनाः, पङ्गवः, अन्धाः, वृद्धाः, मन्दगामिनश्च, पापक्षयार्थं समागच्छन्। तत्र महती सभा समजनि, या देवतानामपि विस्मयहेतुः अभवत्; गोकरणः आसने उपविश्य, कथा आरब्धवान्। तस्मिन्नपि काले, प्रेतः अपि आगतः, स्थानं विचिन्वन्; तत्र सप्तनोडं वेणुं दृष्ट्वा, तस्य अधोभागे छिद्रे प्रविश्य, तत्र स्थितवान्। वायुरूपे स्थातुं अशक्तः, वेणुमेव प्रविष्टवान्। तत्र मुख्यवैष्णवब्राह्मणं श्रोतारं ज्ञात्वा, धेनुपुत्रः (गोकरणः) स्पष्टया कथया प्रथमस्कन्धादारभ्य भागवतं प्रवक्तुम् आरब्धवान्।