यद्यपि स्वजनवधः महापातकं स्यात्, स्वकृतदोषेण पतितस्य स्वबन्धोः पुनर्वधः किमर्थम्? क्षत्रियाणां हि एष धर्मः प्रजापतेः स्थापनः—यत्र भ्राता अपि भ्रातरं हन्ति, न च तस्मात् भीषणतरं किञ्चिदस्ति। राज्यस्य भूमेः वित्तस्य स्त्रीणां मानस्य वा मदस्य वा हेतोः, अहङ्कारविमूढाः जनाः स्वजनानपि नाशयन्ति। हे कृष्ण, सर्वेषां प्राणिनां प्रति तव निर्णयः कठोरः, विशेषतः दुष्टचित्तानां प्रति; यः स्वजनहितमेव सर्वहितमिव मन्यसे, यथा ते मूढाः स्युः। मायाशक्त्या मोहः मनुष्येषु जायते; ये देहाभिमानिनः सन्ति, ते केचन मित्राणि, केचन शत्रवः, केचन उदासीनाः इति पश्यन्ति। वस्तुतः एकमेव परमात्मा सर्वेषां देहिनां; स नान्यः, केवलं मोहात् तु भिन्नत्वमिव दृश्यते, यथा ज्योतिः वा गगनं च विभक्तमिव दृश्यते। एष देहः आद्यन्तवत्त्वात्, प्रकृतिप्राणगुणैः संयुत्तः, अज्ञानात् आत्मनि कल्पितः, देहिनं संसारमार्गे भ्रमयति। आत्मनः तु न संयोगः, न वैराग्यं, नान्येन, न सति, नासति; केवलं सम्बन्धाभासात्, यथा सूर्यस्य प्रकाशितरूपैः सम्बन्धः। जन्माद्यवस्थाः देहस्य भवन्ति, न कदापि आत्मनः—यथा चन्द्रस्य कलाः चन्द्रं न स्पृशन्ति, न ग्रहणेनापि सः हन्यते। स्वप्ने यथा आत्मानं विषयांश्च अनुभवति, अवास्तवेऽपि फलभोगं करोति, तथैव अज्ञः संसारं प्रविशति, अवास्तवं सत्यमिव मन्यमानः। अतः अज्ञानजन्यं शोकं त्यज, यः आत्मनः शोषणं मोहं च करोति; ज्ञानविज्ञानाभ्यां आत्मनि स्थित्वा, हे शुद्धस्मिते, तिष्ठ। इति भगवता उपदिष्टा सा रमाभगिनी, बुद्ध्या शोकं त्यक्त्वा, मनः समाहितवती। तस्य प्राणैः क्षीणैः, बलवपुषि विनष्टे, द्वाभ्यां भग्नः, सः स्वं विकृतरूपं, व्यर्थं च स्वकल्पितं महत्त्वं स्मरन्। सः भोजकटं नाम नगरं स्थापयामास, स्वनिवासाय, न तु कृष्णं दुष्टं प्रति युद्धं कृतवान्, न च भगिन्याः विघ्नं चकार। 'न कुंडिनं प्रविश्यामि' इति शपथं कृत्वा, तत्रैव कोपेन स्थितवान्, भगवता च भीष्मकतनयया च जितः, अन्यैश्च नृपैः सह। कृष्णः तां नगरं यथाविधि आनयामास, कुरुश्रेष्ठ, विवाहं चकार; तदा यदुनगरेषु सर्वगृहेषु, केवलं कृष्णे समर्पितजनाः, महोत्सवं चक्रुः। नरनार्यः प्रमुदिताः, मणिमुक्ताभरणैः विभूषिताः, दम्पत्योः सौन्दर्यं दृष्ट्वा, विविधानि दानानि प्रायच्छन्। सा पुरी वृष्णीनां, इन्द्रध्वजैः शोभिता, अद्भुतमाल्यवासोभिः, मणितोरणैः, सर्वद्वारेषु शुभोपस्करैः—पूर्णकलशैः, धूपदीपैः—दीप्यमाना आसीत्। तस्यां सुगन्धद्रव्यैः सिक्ताः पन्थानः, द्वारेषु प्रियैः राजभिः आहूताः गजाः स्थिताः, कदलीनागरदालिवृक्षैः शोभिता च। कुरवः, सृञ्जयाः, कैकेयाः, विदर्भाः, यदवः, कुन्तयश्च, सर्वे तत्र प्रमोदाः, उत्साहेन परिप्लुताः, परस्परं मिलन्तः। रुक्मिण्याः हरणकथा सर्वत्र गीताः, नृपकन्यकाः च महदाश्चर्यं प्रापुः। द्वारकायां, राजन्, जनाः महोत्साहेन प्रमुदिताः, कृष्णं लक्ष्मीपतिं, रुक्मिण्या च रामया सहितं दृष्ट्वा। शुक उवाच—कामः, वासुदेवांशः, यं पूर्वं रुद्रकोपेन दग्धः, पुनः देहधारणाय जातः, तेनैव रूपेण। सः वैदर्भ्याः सुतः, कृष्णबलसम्पन्नः, प्रद्युम्न इति प्रसिद्धः, सर्वथा पितरं नात्यशेषयत्। तं शम्बरः मायावान्, शिशुं शत्रुं विज्ञाय, समुद्रे क्षिप्त्वा, स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। बलवान् मत्स्यः तम् अपिलीय, स च मत्स्यः अन्यैः सह महाजालेन मत्स्यग्राहकैः गृहीतः। मत्स्यग्राहकाः तम् मत्स्यम् उपहाररूपेण शम्बराय न्यवेदयन्; पाकशालायां च, छेदयितुं प्रयतमानाः, शिशुं दृष्ट्वा, मायावत्यै निवेदितवन्तः। नारदः तस्यै सर्वं न्यवेदयत्—शिशोः यथार्थमुत्पत्तिं, मत्स्यपेटिकायां आगमनं, चित्तोद्वेगं च। सा रतिः, कामस्य ख्यातायाः पत्नी, पतिदेहदग्धोत्थानस्य प्रतीक्षां कुर्वती, तत्र शम्बरस्य पाकशालायाम् नियुक्ता आसीत्। मायावती, तं शिशुं काममिव विज्ञाय, स्नेहं चकार। न चिरात् कृष्णस्य सुतः यौवनं प्राप, तं दृष्ट्वा स्त्रीणां हृदयानि स्पृशन्ति स्म। सा रतिः, कमलनयनं, दीर्घबाहुं, पुरुषोत्तमं पतिं समीपमुपेत्य, लज्जास्मितसमीक्षया, स्नेहपूर्णलोचनैः, प्रेमक्रीडया भ्रूकुटिं कृत्वा, सन्निधिं गता। कृष्णसुतः प्रद्युम्नः ताम् उवाच—'त्वदीयं चित्तं मातृवत् नास्ति; त्वं मम प्रियायाः सदृशं व्यवहरसि, न मातुः।' रतिः प्रत्यवदत्—'त्वं नारायणस्य पुत्रः, शम्बरः त्वां गृहात् अपहृत्य, अहं तव धर्मपत्नी रतिः, त्वं च कामः।' 'स तव शत्रुः शम्बरः त्वां शिशुं समुद्रे क्षिप्तवान्, मत्स्यः त्वां अपिलीय, तस्य उदरेभ्यः त्वं अत्र प्राप्तः।' 'अद्य त्वं स्वमायया—मोहादिभिः—तं दुर्जयं शत्रुं हन्याः।' 'त्वदीया माता, कुररीव शिशुवियोगेन, वात्सल्यविह्वला, वत्सवियुक्ता धेनुरिव, दुःखिता अस्ति।' इति उक्त्वा, मायावती महामायया, प्रद्युम्नाय परमविद्यां ददौ, या सर्वमायां नाशयति। सः शम्बरं समुपेत्य, युद्धाय आह्वयन्, तं तिक्तैः वाक्यैः उत्तेजयामास। सः शम्बरः, ताडितः इव फणिना, क्रोधात् रक्तलोचनः, गदां गृहीत्वा, निर्गतः। एवं भागवतस्य एते श्लोकाः एकस्मिन्नेव प्रवाहे, श्रद्धया, संस्कृतेन निवेदिताः।