सा कन्या चिन्तयन्ती स्वस्य किञ्चित् दोषमपि मन्यन्ती, निरदोषस्य तस्य मम हस्तग्रहणाय संकल्पितस्यापि संप्रति मन्दं मनसि संकल्पं करोति इति मनसा विचिन्तयामास। सा स्वं भाग्यं दुरदृष्टमिति मन्यन्ती, न च सृष्टिकर्ता न मम पक्षे, न महादेवः, न गौरी, न रुद्राणी, न गिरीजा, न सती च मम पक्षे स्नेहम् अयच्छत इति दुःखिता बभूव। एवं साभ्यन्तरेण गोविन्दे मनसा हृतचित्ता, कालस्य चिन्तनं कृत्वा, अश्रुपूर्णनेत्रा नेत्राणि निमील्य स्थितवती। कन्या गोविन्दस्य आगमनस्य प्रतीक्षां कुर्वती, तस्याः वामोरुः, भुजः, नेत्रं च, शुभवचनप्रियाणि, कम्पितानि अभवन्। तदा श्रीकृष्णस्य आज्ञया स एव श्रेष्ठो ब्राह्मणः अन्तःपुरे विचरन्तीं राजकन्यां ददर्श। सा तं ब्राह्मणं हृष्टवदना, प्रशान्तचित्ता, लक्षणविशारदा, शुद्धस्मितया पृष्टवती। स च तां सूचितवान् यद् यादवकुलनन्दनः आगतः, स्वयम्वरसम्बन्धिनः सत्यवचनानि तस्यै निवेदितवान्। तस्य आगमनं ज्ञात्वा, विदर्भकन्या हृष्टहृदया, ब्राह्मणं न पश्यति स्म, स हि तस्या अन्यथा प्रियः। तयोः आगमनं श्रुत्वा, स्वकन्यायाः विवाहदर्शनकाङ्क्षया, रामकृष्णौ वाद्यघोषेण, यथार्हं सत्कारैः समेता आगतौ। ताभ्यां मधुक्षीरं, शुद्धवस्त्राणि, काम्यानि दानानि च समर्प्य, यथाविधि पूजां चकार। ताभ्यां च स्वबलसैन्यसहिताभ्यां, सुकृतं निवासं निर्माय, सान्निध्यं प्रदत्तवान्। समागतान् नृपतीन्, तेषां वीर्यवयोबलधनानुसारं, सर्वैः काम्यैः सत्कारैः पूजितवान्। कृष्णस्य आगमनं श्रुत्वा, विदर्भनगरवासिनः, अञ्जलिपुटेक्षणैः कृष्णस्य कमलवदनं पश्यन्तः, तं ददृशुः। केवलं रुक्मिण्येव तस्य पत्नीत्वाय योग्येति, नान्या, स च निरदोषो भीष्मकतनयायाः पतिर् एव योग्यः। यद्यपि अल्पं पुण्यं कृतम्, तेन त्रैलोक्यकर्ता तुष्टः; अच्युतः, विदर्भकन्यायाः हस्तग्रहणं करोतु, करोतु इति प्रार्थितवन्तः। एवं प्रेमपाशेन बद्धाः नगरजनाः उक्तवन्तः; सा कन्या च सैनिकैः संरक्ष्यमाणा, अन्तःपुरात् अम्बिकायाः मन्दिरं प्रति जगाम। सा पादयात्रया, भवानीपादपद्मदर्शनाय, ययौ; पथि सा पूर्णतया मुकुन्दपादपद्मं चिन्तयन्ती गच्छति स्म। मातृभिः सखीभिः च परिवृता, वीरैः राजसैनिकैः कवचिनः शस्त्रधारिणः च संरक्ष्यमाणा, मृदङ्गशङ्खपटहदुन्दुभिस्वनैः च समन्विता बभूव। सहस्रशः कुलवध्वः, भूषणभूषिताः, नानाविधदानानि, माल्यगन्धान् वस्त्राभरणानि, ऋत्विजेभ्यः वहन्त्यः, तत्र आसन्। गीतगायकाः, स्तुतिपाठिनः, सूतमागधबन्दिनः च वधूं परिवृत्य स्थिताः। देवीमन्दिरं प्राप्त्वा, पादहस्तौ प्रक्षाल्य, शुद्धा शान्ता च अम्बिकायाः समीपं प्रविवेश। वृद्धा ब्राह्मणपत्नीः, भवानीसहिताः, श्रीभवपत्नीं, समृद्ध्यायुक्तां, पूजयामासुः। सा प्रार्थयामास—'नमस्ते अम्बिके, पुनः पुनः, शुभे, स्वसुतासमेतायै; मे पतिः श्रीकृष्ण एव भवतु, त्वं मयि तुष्टा भव।' गन्धान्, अक्षतान्, धूपवस्त्राणि, माल्याभरणानि, नानाविधबलिम्, दीपश्रेणीः च समर्प्य, ब्राह्मण्यः स्वपत्नीसहिताः, लवणपूपनागवल्लीहारफलशर्करादिभिः पूजयामासुः। ताः स्त्रियः अवशिष्टं प्रसादं दत्त्वा, आशीर्वादं च ददुः; वधूः ताभ्यः प्रणम्य, तं प्रसादं जग्राह। ततः मौनव्रतं परित्यज्य, अम्बिकागृहात् निर्गत्या, सखीकरं हस्ते गृहीत्वा, मणिवलयभूषितहस्तया, सा कन्या निर्ययौ। सा सुकेशिनी, कर्णाभरणमणिवदना, श्यामवर्णा, कटीसूत्रमणिमण्डिता, स्तनभराभरणा, कुण्डलितकेशान्तरेण चक्षुषा च्छादिता, देवानां मायेव मनोहररूपा बभूव। शुद्धस्मिता, बिम्बाधरद्योतिता, मौक्तिकदन्तपङ्क्तिः, हंसगमना, मृदुनूपुरध्वनिना सोभमाना, सा तत्र बभूव। तां वीक्ष्य, समागतवीराः, यशस्विनः, प्रेम्णा विमूढा बभूवुः; तस्याः स्मितवदनं लज्जितावलोकनं च दृष्ट्वा, राजानः शस्त्राणि अपातयन्। ते विमूढा नृपाः, गजाश्वरथस्थाः, भूमौ पतिताः; सा च शोभायाः बहिराविष्करणाय, हरिं प्रति शनैः शनैः गच्छन्ती, पद्मपादपद्माभ्यां स्थित्वा, ईश्वरस्य आगमनं पश्यन्ती बभूव। वामहस्ताङ्गुलिभिः केशान् अपसार्य, पार्श्वावलोकनं कृत्वा, लज्जया राजान् वीक्ष्य, अच्युतं अपश्यत्; सा राजकन्या रथारोहणस्य प्रसङ्गे, कृष्णेन प्रतिद्वन्दिनां पश्यतां मध्ये, तत्रैव गृहीता। कृष्णः तां गरुडध्वजेन रथे स्थाप्य, नृपसन्निधौ उपेक्ष्य, रामस्य पुरोगमनेन, सिह इव शृगालमध्यात् मृगं हृत्वा, शनैः निर्गतः। ते गर्वितराजानः, पराजयमानाः, यशःनाशमसहमानाः, विशेषतः जरासन्धप्रमुखाः, उच्चुक्रुशुः—'हन्त, धिक्! वयं शस्त्रपाणयः, गोपालकैः हृताः, सिंहैः अन्यमृगमध्यात् हरितमिव!' इति। शुक उवाच—एवं ते सर्वे क्रुद्धाः, रथगजाश्वारूढाः, स्वस्वसेनया परिवृताः, सज्यधन्वनः अनुययुः। तान् समागतान् दृष्ट्वा, यादवसेनानायकाः, सज्यधन्वानः, तेषां पुरतः स्थिताः। अश्वगजसप्तिरथस्थाः, शस्त्रविशारदाः, पर्वतान् मेघाः इव बाणवृष्टिं स्रवन्तः, तेषां प्रति युद्धाय स्थिताः। स्वपतिसैन्यं बाणवृष्ट्या आच्छादितं दृष्ट्वा, सा कम्बुकण्ठी, लज्जायुक्तभीतदृष्ट्या, पतिं निरीक्ष्य स्थितवती। भगवान् सस्मितम् उवाच—'मा भैः, कमललोचने! त्वदीयं शत्रुसैन्यं स्वबन्धुभिः अद्यैव विनाशितं भविष्यति।' तेषां वीर्यं न सहमाणाः, गदः, सङ्कर्षणः, अन्ये च महाबलिनः, आयसैः शरैः, अश्वगजरथान् प्रहारयामासुः। एवं सा दिव्या रुक्मिणी, भगवतः श्रीकृष्णस्य करुणया, स्वकुलस्य च पराक्रमैः, सर्वान् शत्रून् विजित्य, भगवतः पादपद्मं प्राप।