हन्त! निरपराधायाः मम विवाहात् त्र्यहं गतं, न तु कमललोचनः आगतः, न चाहं कारणं जानामि। यः ब्राह्मणः मम सन्देशं निनाय, स अपि अद्यापि न प्रत्यागतः। किमुत, निर्दोषः सः मयि किञ्चित् दोषं दृष्ट्वा, मम हस्तग्रहणाय सन्देहं कृत्वा, स्वसंकल्पं विहाय, न आगतः? भाग्यं मम दुर्भाग्ययुक्तम्; न च विधाता मम अनुकूलः, न च महादेवः, न गौरी, न रुद्राणी, न गिरिजा, न सती। इति, गोविन्दे मनो न्यस्तवती सा यौवती, कालं चिन्तयन्ती, अश्रुपूर्णनेत्रा, नेत्रे निमील्य स्थितवती। एवं सा कन्या गोविन्दस्य आगमनस्य प्रतीक्षां कुर्वती, तस्याः सौम्यवाक्-विलासिनी वामोरू-भुज-लोचनानि कम्पितानि। तदा, केशवस्य आज्ञया, स एव ब्राह्मणश्रेष्ठः अन्तःपुरे विचरन्तीं राजकन्यां ददर्श। सा तं ब्राह्मणं सन्तुष्टवदना, मनसा च स्थिरा, लक्षणज्ञा, निर्मलस्मितया पृष्टवती। स ब्राह्मणः यदुकुलनन्दनः आगतः इति ताम् आख्यात्, स्वयम्वरस्य यथार्थवचनानि च निवेदयामास। तस्य आगमनं ज्ञात्वा, विदर्भकन्या हृष्टहृदया, तं ब्राह्मणं न अपश्यत्, अन्यथा प्रियत्वात्। तदनन्तरं, रामः कृष्णः च तस्याः कन्यायाः विवाहदर्शनकाङ्क्षया, वाद्यघोषैः सहितौ, यथार्हं सत्कारं कृत्वा, आगतौ। ताभ्यां मधुक्षीरं, शुद्धवस्त्राणि, काम्यानि द्रव्याणि च समर्प्य, विधिवत् पूजनं कृतम्। द्वाभ्यां सेनया सहायैश्च सहिताभ्यां, सः मन्दिरं निर्माय, यथाशक्ति सत्कारं कृतवान्। समागतान् राज्ञः, वीर्य-वयो-बलेश्वर्यादिभिः, यथाकामं पूजयामास। कृष्णस्य आगमनं श्रुत्वा, विदर्भनगरवासिनः संहृष्टचित्ताः, अञ्जलिपुटैः नेत्रयोः संस्थाप्य, कृष्णस्य कमलवदनं पश्यन्तः, तत्र समागताः। केवलं रुक्मिण्येव अस्य पत्नी भवितुम् अर्हति, अन्याः न; सः अपि, निर्दोषः, भीष्मतनयायाः पतिः युक्तः। यदल्पं पुण्यं कृतम्, तेन त्रैलोक्यकर्ता तुष्टः; अच्युतः विदर्भकन्यायाः हस्तग्रहणं करोतु इति प्रार्थयन्तः। एवं प्रेमपाशबद्धाः नगरजनाः जल्पन्तः, कन्या च सैनिकैः संरक्ष्यमाणा, अन्तःपुरात् निर्गत्य, अम्बिकायाः देवालयं प्रति जगाम। सा पादयात्रया, भवानीपादपद्मदर्शनाय, गच्छन्ती, मुकुन्दपादपद्ममननं पूर्णतया कृतवती। मातृभिः सखीभिश्च परिवृता, शूरसैनिकैः कवचिनः, शस्त्रग्राहिभिः संरक्ष्यमाणा, भेरीशङ्खपटहदुन्दुभिस्वनैः समन्तात्। सहस्रशः कुलवध्वः, भूषणवत्यः, विविधद्रव्याणि, माल्यगन्धान्, वस्त्राभरणानि, ऋत्विजेभ्यः वहन्त्यः। गायका वादकाः च गीतस्तुतिभिः तां कन्यां परिवृत्य, सूत-मागध-बन्दिनः च तत्र संस्थिताः। देवीमन्दिरं प्राप्त्वा, पादहस्तयोः प्रक्षालनं कृत्वा, शुद्धा शान्ता च सा अम्बिकायाः सन्निधौ प्रविष्टा। ब्राह्मणपत्नीः वृद्धाः विज्ञानवत्यः, भवान्याः सहिता, सम्पदन्वितां भवपत्नीं पूजयामासुः। सा प्रार्थयामास—"नमस्ते अम्बिके, पुनः पुनः, शुभे, स्वसुतासहिते; भग्यवान् मम पतिः कृष्णः भवतु, त्वं च तुष्टा भव।" गन्धान् अक्षतान् धूपं वस्त्राणि माल्याभरणानि, विविधनैवेद्यान्नानि, दीपमालिकाश्च, समर्प्य पूजनं कृतम्। ब्राह्मण्यः स्वैः पतिभिः सह, लवणान्नपूपनागरफलशर्करादिभिः पूजनं कृतवत्यः। ताः स्त्रियः अवशिष्टं दत्त्वा, आशीर्वादं च कृत्वा, सा कन्या ताभ्यः प्रणम्य, तद्वेष्टितं स्वीकृतवती। ततः मौनव्रतं त्यक्त्वा, अम्बिकागृहात् निर्गत्य, स्वदासीं करगृहीत्वा, मणिवलयेन भूषितहस्ता, अग्रे जगाम। सुकुमारनितम्बिनी सा, कुण्डलमुकुटवदना, श्यामवर्णा, मणिकाञ्चनकटी, सुस्निग्धस्तनयुग्मा, अलिकुलन्यस्तलोचना—देवमायेव सुष्ठु विराजमानाऽभवत्। शुद्धस्मितवदना, बिम्बाधरसुषमा, मल्लिकाकुसुमदन्तपङ्क्तिः, हंसगमना, मृदुलमञ्जीरनिनादेन शोभाम् अवहत्। तां दृष्ट्वा, वीराः संमोहिताः, प्रेम्णा मूर्च्छिताः; राजानः च, तस्याः सुमधुरस्मितप्रीतिलोलदृष्ट्या, शस्त्राणि पातयन्तः, मनोहरिताः। ते राजानः, गजरथाश्वासीनाः, मोहितचित्ताः, भूमौ पतिताः; सा च, शोभायाः निमित्तेन, हरये स्वीयं तेजः दत्त्वा, शनैः शनैः पद्मपादौ सञ्चालयन्ती, प्रभोः आगमनं निरीक्षन्ती, अग्रे प्रस्थितवती। वामहस्ताङ्गुलिभिः केशान् अपसार्य, पार्श्वदृष्ट्या, लज्जया, समागतान् राज्ञः अपश्यत्; अच्युतं च ददर्श। सा राजकन्या रथमारोहन्ती, कृष्णः प्रतिद्वन्द्वीन्द्राणां पश्यतां मध्ये, ताम् अपहृत्य, रथे न्यवेशयत्। गरुडध्वजेन रथे संस्थाप्य, माधवः, राजानां समुदायं अवज्ञाय, रामेण अग्रे, सिंह इव शृगालसमूहात् मृगं हरन् इव, निर्गतः। ते राजानः, विशेषतः जरासन्धप्रधानाः, पराजयदुःखदग्धाः, यशःहान्याः, उच्यन्तः—"हन्त! धिक्, वयं शस्त्रपाणयः, गोपालकैः चोरिताः, सिंहैः इव मृगाः अन्यमृगसमूहात् अपहृताः!" इति। शुक उवाच—एवं ते सर्वे, महान् कोपेन, स्वयान् वाहनानि आरुह्य, शस्त्राणि गृह्णन्तः, स्वसेनाभिः परिवृताः, निष्क्रान्ताः, धनुष्मन्तः, अनुसरन्ति। तान् आगच्छतः दृष्ट्वा, यदुसैन्यपतयः, नृप, प्रत्यूह्य, धनुषां घोषैः प्रतिक्षिप्य स्थिताः। शस्त्रकुशलाः, अश्वगजरथस्थाः, पर्वतान् इव मेघा वर्षन्तः, बाणवर्षं सृजन्ति। पतिसैन्यं बाणवृष्ट्या आवृत्तं दृष्ट्वा, सा सुकुमारनितम्बिनी, लज्जासन्त्रस्तनेत्रया, पतिं निरिक्ष्य स्थितवती। स्मितपूर्वकं भगवान् उवाच—"मा भैः, कमललोचने; एष ते शत्रुसंघः त्वदीयान् स्वजनैः एव अद्य विनाशयिष्यति।