तत्र नगरं पुरुषैः स्त्रीभिः च निर्मलवस्त्रधारिभिः माल्यगन्धपुष्पाभरणैः भूषितैः च पूर्णम् अभवत्। तत्र गृहानि अगुरुधूपस्य सुरभिणा गन्धेन शोभमानानि आसन्। राजा तु यथाविधि पितृन् देवांश्च ब्राह्मणांश्च पूजयामास, तान् च शास्त्रानुसारं भोजयित्वा मंगलपाठान् करवयामास। तत्र कन्या स्नातवा शुभकर्मार्थं सुसज्जिता, उत्तमवस्त्रैः उत्तमाभरणैः च भूषिता आसीत्। अग्रगण्याः ब्राह्मणाः सा कन्यायाः रक्षणार्थं सामऋग्यजुर्वेदमन्त्रैः कर्म अकुर्वन्; मुख्यः पुरोहितः अथर्ववेदविद् ग्रहशान्त्यर्थं हविः प्रायच्छत्। राजा विधिपरायणः स्वर्णरूप्यवस्त्राणि तिलगुडं गाः च ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। एवं चेदिराजः दमघोषः स्वपुत्रस्य ऐश्वर्याय मन्त्रविद्भिः सर्वं यथायोग्यं व्यवस्थितवान्। सः मदोन्मत्तहस्तिभिः सुवर्णभूषितरथैः पदातिसैन्याश्वैः च समावृतः कुन्दिनां प्रति प्रस्थितः। विदर्भराजः तम् उपगम्य सत्कारं कृत्वा सन्निवेशनेषु हर्षेण स्थापयामास। तत्र शाल्वः जरासन्धः दन्तवक्त्रः विदुरथः चेदिपौण्ड्रसहस्रैः सह आगच्छन्। ये कृष्णरामयोः शत्रवः चेदिपुत्राय कन्यायाः प्राप्त्यर्थं संगृहीताः, तेषां कृष्णः यादवैः सह आगच्छेत् चेति युद्धाय निश्चिताः आसन्। सर्वे राजानः सैन्यरथादिभिः युद्धाय संकल्पिताः समागच्छन्। एतत् विरोधिराजानां प्रयासं श्रुत्वा भगवान् रामः, कलहभीतः, कृष्णः कन्यायाः प्राप्त्यर्थं एकाकी गतवान् इति ज्ञात्वा। भ्रातृस्नेहेन पूर्णः सः शीघ्रं हस्त्यश्वरथपदातिसैन्येन कुन्दिनां प्रति प्रस्थितः। भीष्मकतनया, उत्तमवपुः, हर्यागमनाकाङ्क्षिणी, तस्य आगमनस्य लक्षणं न पश्यन्ती, ब्राह्मणस्य वचनं चिन्तयामास। "हा! त्रिरात्रं विवाहाद् गतं, अहं दोषरहितापि; पद्मनयनः न आगच्छति, कारणं न जानामि। ब्राह्मणः यः मम संदेशं प्रापयत्, सः अपि अद्य न आगतः।" "किं वा, मयि किञ्चिद् दोषं दृष्ट्वा दोषरहितः विवाहाय हस्तं ग्रहीतुं च संकल्पं कृत्वा अपि संकोचं करोति।" "मम दुर्भाग्यं, विधाता अनुकूलः नास्ति, न महादेवः, न गौरी, न रुद्राणी, न गिरिजा, न सती।" एवं सा युवती गोविन्दमनोहरिता, कालं चिन्तयन्ती, अश्रुपूर्णनेत्री नेत्राणि निमील्य स्थितवती। या कन्या गोविन्दस्य आगमनं प्रतीक्षन्ती, तस्य वामोरुः वामबाहुः वामनेत्रं च, शुभवाक्यप्रियत्वात् कम्पितम्। ततः कृष्णस्य आज्ञया स एव श्रेष्ठब्राह्मणः अन्तःपुरे सञ्चरन्तीं कन्यां दृष्टवान्। सा तं हर्षपूर्णमुखं शान्तचित्तं च दृष्ट्वा, लक्षणज्ञा, शुद्धस्मितेन तं पप्रच्छ। सः तस्या यादववंशजः आगतः इति सूचयामास, स्वयम्वरस्य सत्यवचनं च न्यग्राहयत्। कृष्णस्य आगमनं ज्ञात्वा, विदर्भकन्या हर्षपूर्णहृदया, ब्राह्मणं न अपश्यत्, सः तस्याः अन्यथा प्रियः आसीत्। तयोः आगमनं श्रुत्वा, पुत्र्याः विवाहदर्शनाकाङ्क्षया, रामकृष्णौ वाद्यनिनादेन समागतौ, यथायोग्यं सत्कारं कृत्वा। सः मधुक्षीरं शुद्धवस्त्राणि इच्छितदानानि च आनयित्वा तौ विधिवत् पूजयामास। सः विवेकी तयोः सैन्यपरिचारकैः सहितं रम्यनिवेशनं संप्रस्थापयामास, यथायोग्यं सत्कारं च अकरोत्। समवेतराजानां यशः वृद्धिः आयुः बलं धनं चानुसारं सर्वेषां इच्छितदानानि समर्पयामास। कृष्णस्य आगमनं श्रुत्वा, विदर्भनगरीजनाः तं पद्ममुखं पाणियुग्मं नेत्रेषु स्थापयित्वा पिबन्ति स्म। "सर्वथा केवलं रुक्मिण्येव कृष्णस्य पत्नी योग्याऽस्ति, अन्याः न; कृष्णः अपि दोषरहितः भीष्मकतनायाः योग्यः पतिः।" "यद् यद् अल्पं पुण्यं कृतवतः, तेन त्रिलोककर्ता प्रसन्नः; अच्युतः विदर्भकन्यायाः हस्तं स्वीकरोतु।" एवं प्रेमपाशेन बध्नन्तः नगरवासिनः उक्तवन्तः; कन्या सैनिकैः संरक्ष्यमाणा अन्तःपुरात् अम्बिकागृहं प्रति गतवती। सा पादयात्रया भवानीपादपद्मदर्शनार्थं गता, गच्छन्ती च मुकुन्दपादपद्मं चिन्तयामास। सा मातृभिः सखिभिः च परिवृता, वीरराजसैनिकैः कवचधारिभिः शस्त्रधारिभिः च संरक्ष्यमाणा, भेरीशङ्खमृदङ्गनादैः वाद्यमानैः च, समावृता। सहस्रं स्त्रियः भूषणमाल्यगन्धवस्त्राभरणैः याजकाय अर्पयन्त्यः समागताः। गायकाः वादकाः स्तुतिपाठिनः कन्यायाः पार्श्वे स्थिताः, सूताः मागधाः बन्दिनः च। सा देवीगृहं आगत्य पादहस्तयोः प्रक्षालनं कृत्वा, शुद्धा शान्ता च, अम्बिकायाः समीपं प्रविष्टवती। वृद्धा विदुषी ब्राह्मणपत्नीः भवानीसहिताः, भगवत्याः श्रीसम्पन्नायाः पूजा अकरोत्। "नमस्ते अम्बिके, पुनः पुनः, शुभे, स्वसुतैः सहिते; मम पति भगवन् कृष्णः भवतु, त्वं प्रसन्ना भव।" गन्धैः अक्षतैः धूपवस्त्रैः माल्याभरणैः नानाविधनैः भोज्यैः दीपश्रेणीभिः च, ब्राह्मणपत्नीः स्वपत्निभिः सह, लवणपिष्टपानसुपणग्रामफलशर्करैः च, तां पूजयामासुः।