ब्राह्मणः उवाच—एवं यदुकुलकन्यकायाः गोपनीयम् उपदेशं मया समुपनयितम्। भवता यथोचितं विचिन्त्य ततः कर्तव्यम् इति। तं सन्देशं श्रुत्वा, शुक उवाच—यदुवंशस्य सुतः कृष्णः तं ब्राह्मणं हस्तेन गृहीत्वा स्मितपूर्वकं वाक्यम् अब्रवीत्। श्रीभगवान् उवाच—ममापि रात्रिषु निद्रा नास्ति, मनः तस्यामेव संलग्नम्। अहं जानामि यत् रुक्मिण्याः मम विवाहः तस्य भ्रात्रा वैरभावात् विघटितः। अहम् अस्याम् राजसभायाम् अन्यान् नृपतीन् विजित्य, तां भक्तां, निर्मलरूपां, वह्निशिखामिव, आनयिष्यामि। शुक उवाच—रुक्मिण्याः विवाहस्य शुभमूहूर्तं विज्ञाय, माधुसूदनः स्वसारथिम् आदिश्य प्राह—"दारुक, शीघ्रं रथं युञ्ज।" दारुकः शैब्य, सुग्रीव, मेघपुष्प, बलाहक नामभिः अश्वैः युक्तं रथं उपानेयत्, कृताञ्जलिः तस्मिन् स्थितः। ततः शौरिः रथमारुह्य ब्राह्मणं तत्रारोप्य, शीघ्रगैः अश्वैः आनर्तात् विदर्भं एकरात्रे प्राप्तः। तस्मिन्नेव समये, कुण्डिनाधिपः स्वपुत्रे स्नेहेन रुक्मिण्याः विवाहसमारम्भं आरब्धवान्, शिशुपालाय कन्यादानाय। नगरी सम्यक् समुज्ज्वलिता, मार्गाः, राजपथाः, चत्वराणि च ध्वजपताकाभिः तोरणैः च शोभितानि। तत्र नरनार्यः शुक्लवस्त्रधारिणः, माल्यगन्धपुष्पाभरणविभूषिताः, गृहाणि चागुरुधूपगन्धिनि सन्ति। राजा पितॄन्, देवान्, ब्राह्मणांश्च यथाविधि पूज्य, तान् भोज्यं दत्त्वा, मंगलमन्त्राणि श्रावयामास। सौम्या कन्या स्नात्वा, शुभवस्त्राभरणैः भूषिता, विवाहाय सज्जा। अग्र्यब्राह्मणाः सामऋग्यजुर्वेदोक्तैः मन्त्रैः तस्याः रक्षणं चक्रुः; अथर्ववेदविद् पुरोहितः ग्रहशान्त्यै होमान् अकरोत्। राजा विधिपूर्वकं सुवर्णरजतवस्त्रतिलगोधूमांश्च ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। तद्वै, चेदिराजः दमघोषः पुत्रस्य श्रेयसे मन्त्रविद्भिः यथोचितम् आचार्यत्। मदोन्मत्तगजैः, सुवर्णभूषितरथैः, पदात्यश्वसैन्यसमूहैः सः कुण्डिनां प्रति प्रस्थितः। विदर्भराजः तम् उपेत्य सत्कारं कृत्वा, प्रीत्या निवासं समर्पितवान्। तत्र शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, विदुरथः, चेदिपौण्ड्रसैन्यसहस्रैः सहिताः, कृष्णरारामयोः वैरिणः, कन्यां चेदिपुत्राय दातुम् उद्युक्ताः, यदि कृष्णो यदुभिः आगच्छेत्, तदा युद्धाय सज्जाः। सर्वे राजानः स्वसैन्यरथादिभिः संगम्य, तं युद्धाय मनसि निश्चितवन्तः। एतेषां प्रयासं निशम्य, बलरामः युद्धभीतः, ज्ञात्वा केशवः एकाकी कन्याहरणाय गतः इति, भ्रातरं प्रति स्नेहात्, हस्त्यश्वरथपदातिसमूहं गृहीत्वा शीघ्रं कुण्डिनां प्रति प्रस्थितः। तत्रैव, भीष्मकनन्दिनी रूपसम्पन्ना, हरिं प्रतीक्षमाणा, न आगमनलक्षणानि दृष्ट्वा, ब्राह्मणवचनं चिन्तयन्ती इति मनसि व्यचिन्तयत्—"हन्त, तिस्रः रात्रयः अतीतानि, मम विवाहसमये, अहं निर्दोषा सन् अपि, पद्मनाभः न आगच्छति, कारणं न जानामि। ब्राह्मणः अपि न प्रत्यागतः। किञ्च, स दोषरहितः मयि किञ्चिद्दोषं दृष्ट्वा, हस्तग्रहणाय संकल्प्य अपि, संकुचितचित्तः किल। मम भाग्यं दुर्लभम्; विधाता न अनुकूलः, न च महादेवः, न गौरी, रुद्राणी, गिरिजा, वा सती।" इति सा गोविन्दे मनः समर्प्य, कालचिन्तनया अश्रुपूर्णलोचना निमील्य स्थितवती। यदा सा कन्या गोविन्दस्य आगमनं प्रतीक्षमाणा, तदा तस्याः वामजानुर्भुजलोचनानि, शुभवचनप्रियाणि, कम्पितानि। ततः श्रीकृष्णस्य आदेशेन स ब्राह्मणः, अन्तःपुरे सञ्चरन्तीं कन्यां दृष्ट्वा, तस्याः प्रसन्नमुखं, स्थिरचित्तां, लक्षणविशारदां, सस्मिताम् उपलभ्य, सा तं पप्रच्छ। स ब्राह्मणः यदुकुलसुतस्य आगमनं, स्वयम्वरविषये तस्य सत्यवचनानि, तस्यै निवेदितवान्। आगमनं ज्ञात्वा, सा विदर्भकन्या हृष्टहृदया, ब्राह्मणं अपरकारणेन प्रीता सन्, तं न अपश्यत्। रामकृष्णयोः आगमनश्रवणेन, कन्यायाः विवाहदर्शनाय उत्सुकः, राजा तौ वाद्यघोषेण, यथाविधि सत्कृत्य, मधुक्षीरशुद्धवस्त्रादीन् दत्त्वा पूजयामास। ताभ्यां सेनया सहायैः सह सुन्दरं निवेशनं कृत्वा, यथोचितं सत्कारं अकार्षीत्। समागतान् राज्ञः तेषां वीर्यवयोबलधनानुसारं, सर्वैः कामैः सत्कृत्य, पूजयामास। कृष्णस्य आगमनं श्रुत्वा, विदर्भनगरवासिनः उपेत्य, कृताञ्जलिपुटैः नेत्रैः कृष्णस्य पद्ममुखं पिबन्तः स्थिताः। तेषां मनसि—"रुक्मिण्येव तस्य पत्नीत्वाय योग्याऽन्या नास्ति; स अपि गुणैः निर्मलः, भीष्मकनन्दिन्याः योग्यः पतिः। यत्किञ्चित् पुण्यं कृतम्, तेन त्रिलोककर्त्ता तुष्टः; अच्युतः विदर्भकन्यायाः हस्तग्रहणं करोतु" इति। एवमेकनिष्ठप्रेमपाशेन बद्धाः नगरजनाः वदन्ति स्म; कन्या च अन्तःपुरात् निर्गत्य, सैनिकैः संरक्ष्यमाणा, अम्बिकागृहम् अगच्छत्।