स भगवान् श्रीकृष्णः स्नेहपूर्णया वाचा ब्राह्मणं पप्रच्छ—"भो ब्राह्मन्, कुशलं ते? यस्य नृपस्य प्रजाः सुखेन स्वस्य रक्षायां जीवन्ति, स मे प्रियः। त्वं च स्वेच्छया बहून् क्लेशान् अतिक्रम्यात्र आगतः, तस्मात् सर्वं विस्तरेण कथय, विशेषतः यदि किमपि गुह्यं स्यात्—किं ते कर्तव्यम्?" इति। एवं भगवता लीलावतारेण साक्षात् पृष्टः स ब्राह्मणः सादरं तस्मै सर्वं निवेदयामास। तत्र रुक्मिण्या भगवतो गुणश्रवणेन तस्य दुःखहरस्य, मनः श्रवणमार्गेण तस्मिन् प्रविष्टम्; तस्य रूपदर्शनात् तस्य सर्वकामधुक् रूपस्य, हृदयम् आकृष्टम्। सा प्राह—"हे लोकसुन्दर, त्वदीयान् गुणान् श्रुत्वा, हे अच्युत, मम मनः त्वयि एव प्रविष्टम्। त्वां दृष्ट्वा, मनः हरति। हे मुकुन्द, का वा काचिद् कुलीनाङ्गना सती, विवेकिनी, त्वाम् अनुत्तमवंशशीलरूपविद्यावयोऽर्थयशःसम्पन्नं नरसिंहम्, सर्वेषां जनानां मनः प्रमोदयन्तं, पतिं न वृणुयात्? अतः त्वं मया पतिर् वृणीतः; त्वं मां पत्नीत्वे गृहाण। मया आत्मा त्वयि समर्पितः। न चेदिराजः, सिंहस्य हविर्भागं शृगाल इव, वीरस्य भागं स्पृशेत्, हे कमलनयन। यदि भगवाञ्जगत्पतिः, गदाग्रजः, मम दानयज्ञव्रतहोमदेवब्राह्मणवृद्धसेवनादिभिः पूजया तुष्टः स्यात्, तर्हि स एव मम हस्तं गृह्णातु, न तु दमघोषतनयो वा अन्यः कश्चन। श्वः त्वं विजितारिन्, विदर्भपुर्यां विवाहाय आगच्छ, चेदिमगधबलानि निर्जित्य, राक्षसरीत्या वीर्यशुल्कां मां बलात् जय। यदि त्वं चिन्तयसि—'कथं अहं अन्तःपुरस्थां, स्वजनैः रक्ष्यमाणां, कन्यां विवाहयिष्यामि?' तर्हि उपायं वदामि। विवाहपूर्वदिने कुलदेव्याः पूजायाः निमित्तं नववधूः बहिर्गच्छति गिरिजां पूजयितुम्। येषां पादरजः महात्मनः स्नातुम् इच्छन्ति, यथा उमापतिः स्वस्य तमो नाशाय, हे कमलनयन, यदि तव प्रसादं न लभे, तर्हि व्रतशोषिता शतजन्मसु अपि इमं देहम् त्यजेयम्। एवं रुक्मिण्याः गुप्तसन्देशान् आनीय, ब्राह्मणः प्राह—"एषा यदुकुलकन्यायाः रहस्यम् आनीतम्; यथोचितं निर्णीयताम्।" एवं शुकदेवः उवाच—विदर्भकन्यायाः सन्देशं श्रुत्वा, यदुकुलनन्दनः स भगवान् ब्राह्मणस्य हस्तं गृहीत्वा, स्मयमानः, इदं वचनम् उवाच—"मम अपि रात्रौ निद्रा नास्ति, मनः तस्याम् एव लीनम्। अहं जानामि रुक्मिण्याः मम विवाहे विघ्नं भ्रात्रा द्वेषात् कृतम्। ताम् एव अहं राजसमवायात् युद्धेन आनयिष्यामि, या मयि अनन्या, निर्मलरूपा, होमाग्नेः शिखेव। एवं रुक्मिण्याः विवाहे शुभमुहूर्तं ज्ञात्वा, मधुसूदनः सारथिम् आदेशयामास—"दारुक, शीघ्रं रथम् योजय।" स दारुकः शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकनामभिः अश्वैः युक्तं रथम् आनयामास, सप्रणामं तिष्ठन्। स शौरिः रथम् आरोह्य, ब्राह्मणम् अपि आरोप्य, शीघ्रगैः अश्वैः, आनर्तात् विदर्भम् एकरात्रे प्राप्तवान्। तत्र कुंडिनराजः, आत्मसुतस्नेहेन, रुक्मिण्याः शिशुपालाय विवाहाय सर्वान् संस्कारान् आरब्धवान्। नगरी सम्यक् मार्जिता, जलसिक्ताः, पथि पथि ध्वजपताकातोरणैः भूषिता। तत्र पुरुषा स्त्रियश्च निर्मलवस्त्रधारिणः, पुष्पमाल्यगन्धविलेपनैः भूषिताः, गृहाणि अगुरुधूपगन्धिनि। राजा पितृन्, देवान्, ब्राह्मणांश्च विधिवत् पूजयामास, भोज्यं न्यवेदयत्, मंगलानि पाठितानि। रुक्मिणी अपि स्नाता, मंगलवस्त्राभरणधारिणी, शोभनाङ्गना, विवाहाय सज्जा। श्रेष्ठब्राह्मणाः सामऋग्यजुर्वेदमन्त्रैः रक्षोविदान् अकुर्वन्; पुरोहितः अथर्ववेदविद् ग्रहशान्त्यर्थं हविः जुहाव। राजा, विधिवत् कृत्यनिष्ठः, सुवर्णरूप्यवस्त्रतिलगुडगवां दानानि ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। एवं चेदिराजः दमघोषः, मन्त्रकुशलैः सर्वं कल्याणं पुत्राय समाचर्य, मदगजैः, सुवर्णरथैः, पदात्यश्वसैन्यैः सह कुंडिनां प्रति प्रस्थितः। विदर्भराजः तं समागतं सत्कारपूर्वकं गृहे स्थापयामास। तत्र शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, विदुरथः, चेदिपौण्ड्रादिसहस्रसंघाः आगताः। ते सर्वे कृष्णरामयोः शत्रवः, चेदिप्रतिपुत्राय कन्यां दातुम् उद्यताः, यदि कृष्णः यादवैः सह आगच्छेत्, तर्हि युद्धाय सज्जाः। सर्वे राजानः स्वसैन्यरथादिभिः संगम्य, तं युद्धाय कृतनिश्चयाः। एतद् विरोधिसंघस्य यत्नं श्रुत्वा, बलरामः, कलहभीतः, कृष्णः एकाकी कन्याहरणाय गत इति ज्ञात्वा, भ्रातृस्नेहेन, महतीं गजाश्वरथपदातिसेनां समादाय शीघ्रं कुंडिनां प्रति जगाम। तत्र भिष्मककन्या, उत्तमाङ्गना, हरिगमनाकाङ्क्षया, तस्य आगमनचिह्नं न पश्यन्ती, ब्राह्मणवाक्यं चिन्तयामास—"हन्त, तिस्रः रात्र्यः गता विवाहात्, अहम् दोषरहिता, तथापि कमलनयनः न आगतः, कारणं न जानामि। ब्राह्मणः अपि अद्यापि न प्रत्यागतः। किम् स दोषमपश्यन्, निर्दोषः अपि, मम हस्तग्रहणात् निवर्तते? मम दैवम् अमंगलम्; न ब्रह्मा, न महेश्वरः, न गौरी, न रुद्राणी, न गिरिजा, न सती मम अनुकूलाः।" एवं गोविन्दे मनसा आकृष्टा, सा कन्या, कालचिन्तनपरायणा, अश्रुपूर्णलोचनं निमील्य, विरराम। सा कन्या गोविन्दागमनमपेक्ष्य, राजन्, या वामभागबाह्वक्षिणि शुभलक्षणे कम्पमुपलभ्य, तदा श्रीकृष्णस्य आदेशेन, स ब्राह्मणः, अन्तःपुरे विचरन्तीं तां कन्यां ददर्श। सा च तं ब्राह्मणं प्रसन्नवदना, स्थिरचित्ता, लक्षणविशारदा, शुद्धस्मिता पप्रच्छ।