द्वारकां स गत्वा, द्वारपालैः प्रवेशितः, साक्षात् परमपुरुषं सुवर्णसिंहासने समासीनं ददर्श। भक्तवत्सलः भगवान् तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा स्वयं स्थानात् उत्थाय, तं आसने उपवेश्य, यथैव देवाः आत्मानं संपूजयन्ति, तथा समर्चयत्। यदा ब्राह्मणः भुक्त्वा विश्रान्तः, धर्मस्य शरणं श्रीकृष्णः समीपमुपेत्य, पादौ हस्तेन स्पृशन्, सस्नेहम् पृच्छति स्म। “भो ब्राह्मणश्रेष्ठ, किं ते धर्मः, येन वृद्धैः सत्कृतः, विघ्नरहितः प्रवर्तते? किं च ते चित्तं सदा संतुष्टं वर्तते?” इति। “यदा ब्राह्मणः यथालाभेन संतुष्टः स्वधर्मे स्थितः स्यात्, स एव सर्वकामधुक् भवति। अपि च, स्वर्गपतिरपि यदि असंतुष्टः स्यात्, संसारं पुनः पुनः भ्रमति; संतुष्टः तु, किंचिदपि नास्ति, शयानः सर्वदुःखविवर्जितः भवति। ये ब्राह्मणाः यथालाभेन संतुष्टाः, साधवः, सर्वभूतहिताः, नम्राः, शान्ताश्च, तान् एकवारं शिरसा वन्दे। किं सर्वं कुशलं भवति? राज्ञः विषयेषु सुखेन वसतां प्रजाः यदि सन्ति, स मे प्रियो भवति। त्वं स्वेच्छया बहून् क्लेशान् अतिक्रम्य यत्र आगतः, तत्र यद् रहस्यं वा, यद् अहम् कर्तुं शक्नोमि, सर्वं मे आख्याहि।” एवं साक्षात् भगवता, लीलावतारेण, सविनयं पृष्टः स ब्राह्मणः सर्वं यथावत् निवेदयामास। तदा रुक्मिणी देवी, “भो लोकसुन्दर, तव गुणश्रवणेन, येन श्रोतृणां क्लेशः नश्यति, मम मनः, लज्जां विहाय, श्रोत्रमार्गेण त्वयि प्रविष्टम्, अच्युत। तव रूपदर्शनात्, यत् सर्वकामधुक्, मम हृदयं आकृष्टम्। हे मुकुन्द, या कुलीनकन्या सती, गुणवती, सा त्वां पतिम् अन्यम् कं वृणुयात्? त्वमेव स्वसमानः, वंशे, रूपे, ज्ञानं, वयः, श्री, ऐश्वर्ये, यशसि च, सर्वजनानां मनः प्रमोदयसि, नरसिंह। तस्मात् त्वमेव मया पतिर् वृतः, मां पत्नीत्वेन गृहाण, त्वयि आत्मानं न्यवेदयम्। न चेद्, चेदिराजः सिंहस्य हविर्भागम् शृगाल इव मा स्पृशतु, पद्मलोचन। यदि सर्वेश्वरः, गदाग्रजः, मया दत्तदानयज्ञव्रतानुष्ठानैः, देवब्राह्मणपितृसेवया तुष्टः स्यात्, तर्हि स एव मम पाणिं गृह्णातु, न तु दमघोषतनयो वा अन्यः कश्चन। श्वः त्वं, अजित, यदि विवाहाय विदर्भं आगमिष्यसि, गुह्यं सैन्यपतिभिः परिवृतः, चेदिमगधबलं जित्वा, मां वीर्यशुल्कां राक्षसरीत्या बलात् जीक्ष्व। यदि त्वं चिन्तयसि, कथं अहं अन्तःपुरे रक्ष्यमाणा स्वजनैः त्वया उपयुज्येय, उपायं वक्ष्यामि—पूर्वदिने कुलदेव्याः पूजायाः निमित्तं वधूः बहिः निर्गच्छति, तत्र गिरिजां पूजयेत्। यस्य पादपङ्कजधूलिं महात्मानः स्नानार्थं कामयन्ति, यथा उमापतिः स्वतमः नाशयितुम्; यदि तव प्रसादं न लभे, व्रतैः कृशा, शतजन्मसु जीवनं त्यजेयम्। इत्येताः गुप्तवाचः यदुकुलकन्यया मया समुपन्यस्ताः, भवता यथोचितं विचिन्त्य ततः कर्तव्यम्,” इति ब्राह्मणः निवेदयामास। शुक उवाच—विदर्भकन्यायाः सन्देशं श्रुत्वा, यदुकुमारः ब्राह्मणं हस्तेन गृहीत्वा, स्मयमानः इदं वचः अब्रवीत्। श्रीभगवान् उवाच—“अहं अपि रात्रौ निद्रां न लभे, मे मनः तस्यां निवेशितम्। जानामि रुक्मिण्याः मम विवाहः भ्रात्रा द्वेषेण विघटितः। ताम् अहम् राजसंसदि युद्धेन हरिष्यामि, या मयि भक्त्या, निर्दोषरूपा, हव्यवह्निशिखेव।" शुक उवाच—रुक्मिण्याः विवाहस्य शुभमुहूर्तं ज्ञात्वा, माधुसूदनः सारथिम् आज्ञापयत्—“दारुक, शीघ्रं रथं युञ्ज।” स च, शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकसञ्ज्ञितैः अश्वैः युक्तं रथं उपानयत्, प्रणम्य तस्थौ। तत्र शौरिः रथमारुह्य, ब्राह्मणं तत्रोपवेश्य, शीघ्रगैः अश्वैः आनर्तात् विदर्भं एकरात्रे प्राप्तवान्। तत्र कुंडिनराजः, आत्मपुत्रे गाढस्नेहेन, आत्मकन्यायाः शिशुपालाय विवाहाय सर्वसज्जीकरणं आरब्धवान्। नगरी अपि सम्यक् मार्जिता, क्षालितास्त्र्यस्त्रिपथास्तथा, पताकाध्वजतोरणैः सुसज्जिता। तत्र पुरुषा स्त्रियश्च शुक्लवस्त्रधारिणः, माल्यगन्धपुष्पाभरणभूषिताः, गृहाणि च सुगन्ध्यगुरुधूपितानि आसन्। राजा पितृन् देवांश्च ब्राह्मणांश्च विधिवत् पूजयित्वा, तान् यथाविधि भोजनं दत्त्वा, मङ्गलमन्त्राः श्रावयामास। कन्या स्नात्वा, नूतनवस्त्राभरणैः शोभिता, विवाहमङ्गलाय सज्जीकृता। अग्र्यब्राह्मणाः सामऋग्यजुर्वेदमन्त्रैः तस्याः रक्षाविधानानि कुर्वन्ति स्म; अथर्ववेदविद् पुरोहितः ग्रहशान्त्यै हविर्यजमानम् आजुहाव। सत्क्रतुवर्यः राजा सुवर्णरौप्यवस्त्रतिलगोधूमगौरश्च ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। एवं चेदिपतिः दमघोषः पुत्रस्य सौभाग्यार्थं मन्त्रविशारदैः सर्वं सम्यक् व्यवस्थितवान्। मदोन्मत्तगजैः, सुवर्णभूषितरथैः, पदात्यश्वसङ्कुलबलैः सः कुंडिनं प्रति प्रस्थितवान्। विदर्भपतिः तं समागत्य, सत्कारपूर्वकं, सुसज्जिते स्थले तत्रावासयत्। तत्र शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, विदुरथः, चेदिपौण्ड्रसैन्यसहस्रसंयुक्ताः अन्ये च समागताः। सर्वे कृष्णरमयोः शत्रवः, चेदिसुतायाः विवाहे दृढनिश्चयाः, यदि कृष्णो यदुभिः सह आगच्छेत्, युद्धाय उद्यताः। सर्वे राजानः, स्वसैन्यरथादिभिः, युद्धैकचिन्तनाः, तत्र समागताः। तद्वृत्तं श्रुत्वा, रामः, विग्रहभीतः, ज्ञात्वा—कृष्णः एकाकी कन्याहरणाय गतः—भ्रातरं प्रति प्रीत्या, हस्त्यश्वरथपदातिसमूहं गृहीत्वा, शीघ्रं कुंडिनं प्रति प्रस्थितवान्। भिष्मककन्या, उत्तमवपुः, हरिसन्दर्शनलालसा, तस्य आगमनस्य किंचित् चिह्नं न दृष्ट्वा, ब्राह्मणस्य वचनानि पुनः पुनः चिन्तयामास।