भगवान् श्रीकृष्णः तस्याः बुद्धिम्, कुलशीलं, रूपं, गुणान् च ज्ञात्वा, स्वचित्ते तां स्वपत्नीं रूपेण स्वीकर्तुम् अचिन्तयत्। तस्याः स्वजनाः अपि कृष्णाय तां कन्यां दातुम् इच्छन्तः आसन्, किन्तु तस्याः भ्राता रुक्मी, यो कृष्णद्वेषी आसीत्, तद् विघ्नीकृत्य, शिशुपालम् एव वररूपेण चिन्तयामास। एतत् ज्ञात्वा, सा विदर्भकन्या श्यामलोचना अतिविषण्णा बभूव, तदा सुदीर्घविचारं कृत्वा, शीघ्रं विश्वस्तं ब्राह्मणं कृष्णस्य समीपं प्रेषयामास। स ब्राह्मणः द्वारकां गतवान्, द्वारपालैः प्रवेश्य, स्वर्णसिंहासने स्थितं परमात्मानं ददर्श। भक्तवत्सलः भगवान् तम् आगतम् आलोक्य, स्वातः उत्थाय, तं आसने उपवेश्य, स्वयम् आत्मानं यथा पूजयेत्, तथा सत्कारम् अकरोत्। यदा स ब्राह्मणः भोजनं कृत्वा विश्रान्तः, तदा धर्मसंश्रयः श्रीकृष्णः समीपं गत्वा, पादस्पर्शं कृत्वा, सस्नेहम् अपृच्छत्—“भो ब्राह्मणश्रेष्ठ! किं ते धर्मः, येन वृद्धैः सत्कृतः, सुलभेन प्रवर्तते? किं च तव मनः सदा सन्तुष्टम् अस्ति?” “यदा ब्राह्मणः यदृच्छालाभेन सन्तुष्टः स्वधर्मे स्थितः भवति, स सर्वकामधुक् भवति। अपि च, यदि स्वर्गेश्वरः अपि असन्तुष्टः स्यात्, स पुनः पुनः लोकेषु भ्रमति; सन्तुष्टः तु, अपि च निर्धनः, सर्वक्लेशरहितः सुखेन शय्यां प्राप्नोति। अहम् एकवारं शिरसा नमामि तान् ब्राह्मणान्, ये यदृच्छालाभेन सन्तुष्टाः, गुणवन्तः, सर्वभूतहितैषिणः, अनहङ्कृताः, शान्ताश्च सन्ति। भो ब्राह्मण! किं सर्वं कुशलं अस्ति? राजा यः स्वजनान् सुखेन रक्षति, स मे प्रियतमः। त्वं यदा स्वेच्छया बहून् क्लेशान् अतिक्रम्य अत्र आगतः, सर्वं मे निवेदय, विशेषतः यदि किंचिद् रहस्यम् अस्ति, तत् अपि वद—किं मया कर्तव्यम्?” एवं भगवता विनयेन पृष्टः, यः लीलावताररूपधारी परमात्मा आसीत्, स ब्राह्मणः सर्वं यथावत् निवेदयामास। ततः सन्देशदायको ब्राह्मणः रुक्मिण्याः गूढं सन्देशं श्रीकृष्णाय निवेदयत्— रुक्मिण्युवाच—“भो लोकसुन्दर! तव गुणश्रवणेन, येन श्रवणमात्रेण श्रमः नश्यति, मम मनः लज्जां विहाय, त्वयि एव श्रवणपथेन प्रविष्टम्, हे अच्युत! तव रूपदर्शनात्, यत् सर्वदर्शनानां कामधुक्, मम हृदयम् आकृष्टम्। हे मुकुन्द! का वा कुलीनकन्या विवेकिनी त्वां न वरेत? त्वम् एव तुल्यः त्वयैव—वंशे, चारित्रे, रूपे, विद्यायाम्, आयुषि, श्रीमति, यशसि च; सर्वजनानां चित्तान् हर्षयन्, नरसिंह! अतः त्वमेव मया वरणीयः पतिर्भवान्, त्वं मां पत्नीरूपेण गृहाण, अहम् आत्मानं त्वयि समर्पितवती। न चेदिराजः, शृगाल इव सिहाय हविर्दायं हरेत्, त्वदीयं भागं स्पृशेत्, पद्मनयन! यदि परमेश्वरः सर्वस्वपतिर्देवगदाग्रजः, मम दानयज्ञव्रतहवनदेवब्राह्मणवृद्धसेवनैः तुष्टः भवेत्, स एव मम पाणिं गृह्णातु, न तु दमघोषपुत्रः वा अन्यः कश्चन। श्वः त्वं, अजित, विदर्भं विवाहार्थं आगम्य, गुह्यं सैन्यपृष्ठे स्थित्वा, चेदिमगधबलान् निर्जित्य, मां वीर्यशुल्कां राक्षसरीत्या बलात् हर। यदि त्वम् इच्छसि कथं अहं अन्तःपुरस्थिता, बन्धुभिः रक्षिता, त्वया नीतुं शक्या इति, तर्हि उपायं वक्ष्यामि—पूर्वदिने कुलदेव्याः पूजार्थं महोत्सवः भवति, तत्र नववधूः गिरिजां पूजयितुं बहिः निर्गच्छति। येषां पादरजः शिवः अपि स्वान्धकारनाशाय स्पृहयति, तव पद्मनयन! यदि तव प्रसादं न लभे, तर्हि शतजन्मसु व्रतश्रमकृशा इदं शरीरं त्यक्त्वा गच्छेयम्।” एवं सन्देशं यदुकुलनन्दिन्याः मया आनीतम्—किं कर्तव्यम् इति विचिन्त्य, तत् कुरु। शुक उवाच—एवं विदर्भकन्यायाः सन्देशं श्रुत्वा, यदुनन्दनः कृष्णः ब्राह्मणं हस्तेन गृहीत्वा, स्मयमानः, इदं वाक्यम् अवदत्— श्रीभगवानुवाच—“अहम् अपि निशासु निद्रां न लभे, मम मनः तस्याम् एव लग्नम्; जानामि रुक्मिण्याः मम विवाहः भ्रात्रा द्वेषात् विघ्नीकृतः। अहम् एव तां विवाहाय आनयिष्यामि, राजसभायाम् अन्यैः नृपैः सह संग्रामे हृत्वा—या मयि अनन्यभावेन स्थिताऽनवद्यारूपा, यथा अग्निशिखेव।“ शुक उवाच—रुक्मिण्याः विवाहस्य शुभमुहूर्तं ज्ञात्वा, मधुसूदनः स्वसारथिं दारुकं आज्ञापयत्—“द्रुतं रथम् योजय।” तेन सारथिना रथः, शैब्य-सुग्रीव-मेघपुष्प-बलाहकनामभिः अश्वैः युक्तः, समुपनतः, अञ्जलिं कृत्वा तिष्ठति स्म। ततः शौरिः रथमारुह्य, ब्राह्मणं तत्र स्थाप्य, शीघ्रगैः अश्वैः आनर्तात् विदर्भं एकरात्र्यां प्राप्तवान्। तत्र कुंडिनाधिपः, आत्मसुतस्नेहेन, शिशुपालाय कन्यादानाय विवाहमण्डपस्य सर्वव्यवस्थां कृत्वा, नगरं सम्यक् मृष्टं प्रक्षालितं चकार, राजमार्गान् वीथीः च विविधध्वजपताकातोरणैः शोभितवान्। नगरे पुरुषाः स्त्रियश्च शुक्लवस्त्रधारिणः, पुष्पमाल्याभरणभूषिताः, गृहाणि अगुरुधूपगन्धिनि, सर्वत्र शोभां वितन्वन्ति स्म। राजा पितृदेवताब्राह्मणान् यथाविधि सम्पूज्य, भोज्यं दत्वा, मङ्गलशब्दान् श्रावयामास। कन्या अपि स्नात्वा, मङ्गलवेषभूषिता, उत्तमवस्त्राभरणैः अलङ्कृता, शोभायुक्ता बभूव। श्रेष्ठब्राह्मणाः सामऋग्यजुर्वेदमन्त्रैः कन्यायाः रक्षाविधानानि कृतवन्तः; मुख्यपुरोहितः अथर्ववेदविद् ग्रहशान्त्यै हविरुपादधात्। राजा, विधिविदां श्रेष्ठः, सुवर्णरौप्यवस्त्रतिलगुडगवां दानानि ब्राह्मणेभ्यः दत्तवान्। एवं चेदिराजः दमघोषः पुत्रस्य सम्पन्न्यै मन्त्रकुशलैः सर्वं यथायोग्यं व्यवस्थितवान्। मदोन्मत्तगजैः, सुवर्णरथैः, अश्वपदातिसमाकीर्णबलैः सः कुंडिनं प्रति प्रस्थितवान्। विदर्भपतिः तम् उपगम्य, सत्कारपूर्वकं, प्रीत्या, व्यवस्थिते स्थले निवासयामास। तत्र शाल्वः, जरासन्धः, दन्तवक्त्रः, विदुरथः, चेदिपौण्ड्रादयः सहस्रशः, समागताः। केचन कृष्णरामयोः शत्रवः, चेदिपुत्रस्य कन्याग्रहणाय, यदि कृष्णः यादवैः सह आगच्छेत्, तर्हि युद्धाय निश्चिताः आसन्। सर्वे राजानः, स्वसैन्यरथादिभिः सहिताः, तत्र संगम्य, तं योधुं मनसि कृत्वा, उपविविशुः। एवं श्रीमद्भागवतमहापुराणे, विदर्भकन्याविवाहस्य एषा दिव्या कथा प्रवहति।