राज्ञः शुद्धभक्तिहीनानां योगिनां च, यावत् कामाः मनसि न क्षीणाः, तावत् तेषां चित्तं प्राणादिनियमेन अपि निगृह्य पुनः पुनरुत्थाय दृश्यते। अतः, हे राजन्, त्वं यथेच्छं पृथिव्यां विचर, मनसा मां सदा संस्मरन्; मयि ते दृढा भक्तिः सदा स्थिरा भवतु। क्षत्रधर्मे स्थितः त्वं यद् मृगयादिषु प्राणिनां वधं कृतवान्, तदपि, तपसा मयि च शरणं कृत्वा, पापं त्यजस्व। परं जन्मनि त्वं द्विजश्रेष्ठो भविष्यसि, सर्वभूतानां परममित्रं च, अन्ते मामेव प्राप्स्यसि। एवं कृतकृत्यः स इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः कृतकृत्यः कृष्णात् प्रसादं लब्ध्वा, तम् प्रदक्षिणीकृत्य, प्रणिपत्य, गुहाद्वाराद् निर्गतः। स कलीयुगागमनं विज्ञाय, लघुजन्तून्, तृणवनस्पतींश्च दृष्ट्वा, उत्तरदिक् प्रति प्रस्थितवान्। तत्र तपसा श्रद्धया च संयुक्तः, निःसङ्गः संशयरहितः, मनः कृष्णे समाहित्य, गन्धमादनं प्रविवेश। ततो बदरीआश्रमं, नरनारायणयोः निवासस्थानं सम्प्राप्य, द्वन्द्वानि सहन्, शान्तचित्तः, हरिं तपसा अर्चयामास। एतेनान्तरे भगवान् पुनः यवनसेनया परिवृतां पुरीं प्रविश्य, म्लेच्छबलं निहत्य, तेषां विभवं द्वारकां निन्ये। तस्य सम्पदः गवां नराणां च सह परिवह्यमानायाः काले, अच्युतेन प्रेरितः जरासन्धो द्वाविंशत्युत्सैन्ययुक्तः राजा समुपागमत्। शत्रुसैन्यं शीघ्रं बलवद् आगतम् अवलोक्य, उभौ माधवौ मानुषवत् शीघ्रं पलायितवन्तौ, हे राजन्। तौ, भीरू इव निर्भयौ, बहुधनं परित्यज्य, पद्भ्यां पद्मनिभाभ्यां बहून् योजनान् अतीत्य ययतुः। तौ पलायमानौ दृष्ट्वा, स मगधाधिपः हसित्वा, तौ तेषां वीर्यं न जानन्, रथसैन्येनान्वगच्छत्। दीर्घमार्गं धावित्वा, श्रान्तौ तौ प्रवर्षणनाम्नि पर्वते, यत्र नित्यं वर्षति, आरोहताम्। तत्र तयोः पन्थानं न दृष्ट्वा, राजा तौ गुह्यस्थौ इति मन्यन्, सर्वतः पर्वतम् अग्निना दग्धुम् आरब्धवान्। तदा तौ शीघ्रं दग्धशिखरात् दशयोजनुच्चात् भूमौ अपतताम्। शत्रुना च तस्य अनुयायिभिः च अदृष्टौ, यदुकुलश्रेष्ठौ पुनः स्वनगरे, सागररक्षितायां द्वारकायाम्, प्रत्यागच्छताम्। मगधराजः बलरामकेशवौ दग्धौ इति मिथ्याबुद्ध्या, स्वमहत्सैन्यं संहृत्य, मगधं प्रतिनिवृत्तः। तस्मिन् काले, आनर्ताधिपः श्रीमान् रैवतश्च, ब्रह्मणा प्रेरितः, पूर्वोक्तवत्, रैवतीं कन्यां बलदेवाय दत्तवान्। श्रीगोविन्दोऽपि, वैदर्भीं, भीष्मकतनयां, श्रीमातॄं, स्वयमेव स्वयम्वरे परिणीतवान्, कुरुश्रेष्ठ। स राजा शाल्वचेद्यादीन् नृपतीन् बलात् निगृह्य, सर्वजनसमक्षं, ताम् अमृतमिव गरुडः, गृह्य अपाकरोत्। राजा उवाच—श्रूयते भगवता रुक्मिण्याः, भीष्मकतनयायाः, राक्षसविधिना विवाहः कृतः। भगवन्, इच्छामि श्रोतुं कथं कृष्णः, अनन्ततेजाः, जरासन्धशाल्वादीन् जित्वा, तां कन्यां परिणीतवान्। ब्रह्मन्, कस्य तृप्तिरस्ति कृष्णकथायाः, या मधुरमधुना अपि मधुरतराः, पावन्यपाविता, नित्यानवद्या, नित्यनवीनाः, विद्वद्भिरपि नित्यनूतनाः? श्रीबादरायण उवाच—विदर्भाधिपः भीष्मकः नाम महाबलः राजा आसीत्, तस्य पञ्च पुत्राः, एकैव सुता, अतीव सुन्दरी। ज्येष्ठः रुक्मी, ततो रुक्मरथः, ततो रुक्मबाहुः, रुक्मकेशश्च, रुक्ममाली च; तेषां धर्मपरा भगिनी रुक्मिण्येव। सा कन्या, स्वगृहं आगतानां मुखात्, मुकुन्दस्य रूपवीर्यगुणकीर्तीन् श्रुत्वा, तम् एव पतिं योग्यं मनसाचिन्तयत्। कृष्णोऽपि तस्याः बुद्धिं, कुलशीलरूपगुणान् च ज्ञात्वा, तां योग्यां भार्यां कर्तुम् मनसि निश्चितवान्। तस्याः स्वजनाः कृष्णाय दातुम् इच्छन्तः अपि, भ्राता रुक्मी कृष्णद्वेष्टा, शिशुपालाय दातुम् अर्हति इति निश्चितवान्। एतद् विज्ञाय, सा श्यामा विदर्भकन्या, दुःखार्ता, चिन्तयित्वा, विश्वस्तं ब्राह्मणं शीघ्रं कृष्णाय प्रेषयामास। स ब्राह्मणः द्वारकां गत्वा, द्वारपालैः प्रवेशितः, स्वर्णसिंहासने स्थितं पुरुषोत्तमं ददर्श। तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा, भक्तवत्सलः भगवान् स्वातः उत्तस्थौ, तं उपवेश्य, यथामराः आत्मानं पूजयन्ति, तथा पूजयामास। तस्य भोजनविश्रामयोः कृत्ये, स धर्मसंश्रयः कृष्णः, समीपं गत्वा, तस्य पादौ हस्तेन स्पृशन्, सस्नेहम् अपृच्छत्। "ब्राह्मणश्रेष्ठ, किं ते धर्मः, पितृपितामहसंस्तुतः, सुलभेन प्रवर्तते? किं ते मनः सदा तुष्टं वर्तते? यः ब्राह्मणः यथालाभेन तुष्टः स्वधर्मे स्थितः, स एव सर्वकामधुक् भवति। इन्द्रादिपतिरपि, यदि अतुष्टः, लोकान् लोकान् परिभ्रमति; यः तु तुष्टः, स निर्धनः अपि, निश्शोकः सुखं शय्यां उपविशति। अहम् एकवारं तेषां ब्राह्मणानां शिरसा वन्दे, ये यथालाभेन तुष्टाः, शीलसम्पन्नाः, सर्वभूतहिताः, दान्ताः, शान्ताश्च। ब्रह्मन्, किं सर्वं कुशलं? स राजा, यस्य प्रजाः सुखेन रक्ष्यन्ते, स मम प्रियः। त्वं च कठिनानि मार्गानि अतिक्रम्य अत्र प्राप्तः, यत् इच्छसि, तत् सर्वं, विशेषतः गूढमपि, मम आख्याहि—किं ते कर्तव्यम्?" एवं भगवता, लीला-विग्रहधारिणा, सादरं पृष्टः, ब्राह्मणः सर्वं यथावत् तस्मै निवेदयामास।