यदुवंशस्य भगवतः कृते, यः पराभवः समपद्यत्, स तस्य स्वकर्मणः फलरूपः अभवत् — शुद्धार्थयुक्तैः वाक्यैः, सामान्यैः दृष्टिभिः अपि, यदवः तं पराजितवन्तः। तदा बर्हद्रथवंशस्य राजा, सर्वेषु स्वबलासु विनष्टासु, भगवता अवमानितः, मनसि व्यथितः, मगधं प्रत्यगच्छत्। तस्य पराजयात्, मुकुन्दः, अविक्लिन्नबलः, शत्रुसैन्यसागरं समतिक्रम्य, देवैः पुष्पवृष्टिः कृतः, स्तुत्यः च अभवत्। मथुरावासिनः, क्लेशरहिताः, हृष्टमनसः, तं समीपं आगच्छन्; तस्य विजयः सारथिभिः, सूतैः, बन्दिभिः च गीयमानः अभवत्। शङ्खाः, आनकाः, बहवः तुर्याः, भेरीः च निनादन्ति स्म; भगवान् वीणाभिः, वंशीभिः, मृदङ्गैः च सह नगरं प्रविष्टवान्। तत्र पथि पथि, अपि च, जलस्य छिन्नरश्मिः, जनाः हर्षिताः, पताकाभिः भूषिताः, वेदघोषैः प्रतिध्वनिताः, सुमण्डितद्वारैः च शोभिताः। तं नार्यः माल्यैः, दध्ना, अंकुरितैः च, पूजयन्ति स्म; प्रेमयुक्तैः, उत्सुकैः च नेत्रैः तं निरीक्षन्ति स्म। युद्धे प्राप्तं, अनन्तं, वीराभरणैः भूषितं, सर्वं सम्पदं, भगवता यदूनां राज्ञे समर्पितम्। एवं, मगधराजः, सप्तदशाक्षौहिणीसमेतः, पुनः पुनः यदुभिः सह, कृष्णरक्षितैः, युद्धं कृतवान्। कृष्णतेजसा दीप्ताः वृ्ष्णयः, तस्य सर्वं बलं विनाशितवन्तः; स्वसैन्ये विनष्टे, राजा मित्रैः परित्यक्तः, निर्लज्जः मगधं प्रत्यगच्छत्। अष्टादशे युद्धे, आरभ्यमाणे, नारदेन प्रेषितः, यवनवीरः, मध्ये आगतः। स यवनः, त्रिमिलियनम्लेच्छसैन्येन मथुरां अभ्यरुदत्; नरलोके तस्य तुल्यः न अभवत्, वृ्ष्णिश्रुत्वा तस्य समः इति। तं दृष्ट्वा, कृष्णः सङ्कर्षणेन सह, चिन्तयामास—"हा, यदुभ्यः उभयतः महद् आपत्तिः प्राप्ता।" अयं यवनः अद्य अस्मान् अभ्यरुदति; मगधराजः अपि अद्य, श्वः, अथवा परश्वः आगमिष्यति। यदि जरासन्धः युद्धे अस्माकं संलग्नानां मध्ये आगच्छेत्, स बलवान् अस्माकं स्वजनान् हन्यात्, अथवा स्वपुरीं नयेत्। तस्मात्, अद्य दुर्गं निर्मास्यामः, यदुषु समन्याय, यवनं विनेष्यामः। विचार्य, भगवान् द्वादशयोजनविस्तीर्णं दुर्गं, अद्भुतं नगरं, समुद्रे निर्मितवान्। तत्र त्वष्टुः कौशलं द्रष्टुं शक्यं—सुप्रशस्तानि पथ्यानि, चौरस्थानि, मार्गाः च वास्तुशास्त्रानुसारं रचितानि। तद् दिव्यवृक्षैः, उद्यानैः, अद्भुतैः वनैः, स्वर्णशिखरैः, स्फटिकगृहैः, सुमण्डितद्वारैः च शोभितम्। रजतस्वर्णकूटैः, सुवर्णकलशैः भूषितनिधिभिः, रत्नशिखरगृहैः, महा-पन्नप्लाटफार्मैः च अलङ्कृतम्। दिशिपालगृहैः, प्रियानां निवासैः, चतुर्वर्णजनैः, यदुदेवगृहैः च सुसम्पूर्णम्। इन्द्रेण सुदर्मा सभां, पारिजातं वृक्षं च तत्र प्रेषितम्; तत्र स्थिता अपि मर्त्याः, मर्त्यधर्मात् विमुक्ताः। वरुणः कृष्णवर्णान्, मनोजवः, श्वेतान् अश्वान् दत्तवान्; कुबेरः अष्टनिधीन् दत्तवान्; लोकपालाः स्वसम्पदः दत्तवन्तः। भगवता स्वसिद्ध्यर्थं यत् ऐश्वर्यं दत्तम्, तत् सर्वं पृथिव्यां अवतरति हरेः पुनः समर्पितम्। योगबलात्, हरिः सर्वान् जनान् तत्र आनयामास; रामेण सह मन्त्रयित्वा, कृष्णः, पद्ममालया भूषितः, निरायुधः, नगरद्वारं निर्गतः। श्रीशुकः उवाच—तं निष्क्रान्तं, उदयचन्द्रवत् दीप्तिमन्तं, श्यामवर्णं, पीतवाससम्, दृष्ट्वा— श्रीवत्साङ्कं, कौस्तुभमणिशोभितग्रीवं, विशालं, चारुचतुर्बाहुं, नवपद्मनयनं, सदा हृष्टं, तेजस्विनं, गोल्फुल्लकपोलं, निर्मलस्मितं, पद्ममुखं, मकरकुण्डलशोभितं— एष एव वासुदेवः, श्रीवत्सलक्षणः, चतुर्बाहुः, पद्मनयनः, वनमालाभूषितः, परमसुन्दरः। नारदवर्णितैः लक्षणैः, अन्यः तादृशः न; निरायुधः, पद्भ्यां गच्छन्, अहं अपि निरायुधः युध्यिष्यामि। एवं निश्चित्य, यवनः, तं गृहीतुं इच्छन्, कृष्णं अनुगच्छन्, स योगिभ्यः अपि अप्राप्यः। हरिः तं दूरस्थं दर्शयन्, पादपादं पर्वतगुहायां प्रापयामास। "यदुवंशजस्य पलायनं न उचितम्" इति तं उपहसन्, स दुर्भाग्यवान् तं न प्राप्तवान्। भगवान् तु, तेन उपहृतः अपि, पर्वतगुहायां प्रविष्टवान्; यवनः अपि प्रविष्टः, तत्र अन्यं शयानं पुरुषं दृष्टवान्। "एष दूरं नीतः, मुनिवत् शयानः" इति मन्यन्, मूढः यवनः, शयानं अच्युतं पादेन आघातितवान्। स च दीर्घकालं सुप्तः, उत्तिष्ठन्, शनैः नेत्रे उद्घाट्य, सर्वतो दिशः निरीक्ष्य, तं पुरुषं समीपस्थं दृष्टवान्। ततः, भरतवंशज, तस्य पुरुषस्य क्रुद्धदृष्ट्या, यवनः तस्य स्वदेहज्वलनाग्निना तत्क्षणं भस्मीकृतः। राजा उवाच—हे ब्राह्मण, कोऽसौ पुरुषः, कस्य वंशः, किम् बलम्? किमर्थं गुहायां शयानः? किम् तेजः यवननाशकस्य? श्रीशुकः उवाच—स इक्ष्वाकुवंशे जातः, मन्धातुः पुत्रः, मुछुकुन्दः नाम, ब्राह्मणभक्तः, सत्यनिष्ठः च। स देवेन्द्रादिभिः, भयात् असुरेभ्यः, रक्षितुं याचितः; दीर्घकालं तेषां रक्षणं कृतवान्।