रामः, जबरासन्धस्य रथं भग्नं सैन्यं च विनष्टं दृष्ट्वा, स सिंहः अन्यं सिंहं यथा बलात् गृह्णाति, तथा तम् अतिबलिनं जबरासन्धं बलात् गृहीत्वा बन्धनाय उद्युक्तः अभवत्। तदा गोविन्दः, स्वशत्रूणां विनाशे कृतः, मानुषैः वरुणपाशैः बन्धनं वारयन्, स्वकार्यसिद्ध्यर्थं तं मुक्तवान्। लोकनाथाभ्याम् विमुक्तः स वीरश्रेष्ठः लज्जितः तपः कर्तुं निश्चितः, मार्गे राजभिः निरुद्धः अभवत्। शुद्धार्थैः वाक्यैः साधारणैः च दृष्टिभिः, यदूनां कृतेन तस्य पराजयः अभवत्। सर्वसैन्ये विनष्टे, बार्हद्रथवंशराजः भगवत् द्वारा अवमानितः, मगधं प्रति दुःखितचित्तः प्रस्थितः। मुकुन्दः, अप्रभिन्नबलः, शत्रुसैन्यसमुद्रं तरित्वा, देवैः पुष्पवर्षेण स्तुतिभिः च पूजितः। मथुरावासिनः दुःखरहिताः हर्षितचित्ताः तं समीपं आगताः; रथिकैः सूतैः गायकैः च तस्य विजयः गीतः। शङ्खाः, ढक्काः, अन्या अनेकाः तुर्याः, भेरीश्च निनादिताः, भगवतः नगरं प्रवेशे वीणाभिः, वंशीभिः, मृदङ्गैः च संगतः। सड्काः सम्यक् सिक्ताः, जनाः हर्षिताः, पताकाभिः भूषिताः, वेदघोषेण गुञ्जमानाः, तोरणैः अलङ्कृताः च अभवन्। स्त्रियः पुष्पमालाभिः, दध्ना, अंकुरितधान्यैः च तं पूजयन्त्यः, प्रेमपूर्णैः उत्सुकैः चक्षुभिः तं निरीक्षन्ति। सर्वं धनं, अनन्तं, वीरभूषणैः भूषितं, युद्धे प्राप्तं, भगवता यदूनां नृपतये समर्पितम्। एवं मगधराजः, सप्तदशाक्षौहिणीबलसमेतः, कृष्णरक्षितैः यदुभिः पुनःपुनः युद्धं कृतवान्। कृष्णतेजसा बलितैः वृष्णिभिः तस्य सर्वं बलं नष्टम्; स्वसैन्ये विनष्टे, स राजा मित्रैः परित्यक्तः, निर्गतः। अष्टादशे युद्धे, यदून्मध्ये नारदप्रेषितः यवनवीरः आगतः। स विदेश्यः त्रिमिलियनम्लेच्छसैन्येन मथुरां अभ्यवष्टन्; मनुष्यमध्ये अतुलः, वृष्णिसमर्थान् श्रुत्वा। तं दृष्ट्वा, कृष्णः संकर्षणेन सह चिन्तयन्—"हाय, यदुभ्यः उभयतः महती विपत्ति आगता।" इदानीं अयं अतिबलवान् यवनः अस्मान् अभ्यवष्टन्; मगधराजः अद्य, श्वः, वा परश्वः आगमिष्यति। यदि जबरासन्धः युद्धे अस्माकं संलग्नानां समये आगच्छेत्, स कुटुम्बिनः हन्यात् वा, अथवा बलात् स्वपुरीं नयेत्। अतः, अद्य दुर्गं निर्मास्यामः, मानवैः दुर्गमं; तत्र कुटुम्बिनः स्थापयित्वा, यवनं विनेष्यामः। एवं विचार्य, भगवतः अद्भुतं समुद्रमध्ये द्वादशयोजनविस्तीर्णं दुर्गं निर्मितं, नगरं च। तत्र त्वष्टुः कौशलं दृष्ट्वा, सड्काः, चौरस्थानानि, मार्गाः वास्तुशास्त्रानुसारं रचिताः। दिव्यवृक्षैः, उद्यानैः, अद्भुतवनैः, सुवर्णकूटैः, क्रिस्टलमन्दिरैः, तोरणैः च भूषितम्। रजतसुवर्णकूटैः, सुवर्णकलशैः भूषितकोष्ठैः, रत्नशिखरगृहैः, महामारकटकपट्टनैः च अलङ्कृतम्। दिशिपालगृहैः, प्रियस्त्रीगृहैः च निर्मितम्, चतुर्वर्णैः जनैः पूर्णम्, यदुदेवगृहैः शोभितम्। इन्द्रेण सुधर्मा सभा, पारिजातवृक्षः च तत्र प्रेषितः, यत्र मर्त्याः अपि अमर्त्यधर्मात् विमुक्ताः। वरुणः कृष्णवर्णान्, मनःप्रवणान्, श्वेतान् अश्वान् दत्तवान्; कुबेरः अष्टकोष्ठानि दत्तवान्; लोकपालाः स्वसंपदः दत्तवन्तः। भगवता यत् स्वसंपदः स्वसिद्ध्यर्थं दत्तम्, तां सर्वां हरये पृथ्वीं प्राप्ते पुनः दत्तवन्तः। तत्र योगबलात् हरिः सर्वान् जनान् आनयित्वा, रामेण सह मन्त्रयन्, नगरद्वारात् पद्ममालया युक्तः, निरायुधः, निष्क्रान्तः। श्रीशुकः उवाच—तं निष्क्रान्तं, उदयचन्द्रमिव दीप्तिमन्तं, दर्शनीयतमं, श्यामवर्णं, पीतवाससम्, दृष्ट्वा। श्रीवत्सचिह्नं वक्षसि, कौस्तुभमणिं कण्ठे, विशालं, दीर्घं, चतुर्भुजं, नवपद्मनेत्रं। सदा हृष्टं, दीप्तं, गोलगण्डं, शुद्धस्मितं, पद्ममुखं, मकरकुण्डलदीप्तं। एषः वासुदेवः, श्रीवत्सचिह्नितः, चतुर्भुजः, पद्मनेत्रः, वनमालया भूषितः, परमसुन्दरः। नारदवर्णितैः लक्ष्णैः अन्यः न भवितुम्; निरायुधः, पद्भ्यां चरन्, अहं अपि निरायुधः युद्धं करिष्यामि। एवं निश्चितः, यवनः तं गृहीतुं इच्छन्, तं पलायमानं अनुययौ, यद्यपि योगिभ्यः अपि स अप्राप्यः। स्वहस्तेन आत्मानं गृहीतुं इव, हरिणा दूरस्थं दर्शितं, क्रमशः पर्वतगुहायां आनितः। "यदुवंशजस्य पलायनं न युक्तम्" इति तं तुदन्, दुर्भाग्यवान् तं न प्राप्तुम् अशक्नोत्। भगवतः एवम् उपालम्भे, पर्वतगुहां प्रविष्टः; स अपि प्रविष्टः, तत्र अन्यं पुरुषं शय्यायां पश्यति। "एषः दूरं आनयितः, मुनिवद् शय्यायां स्थितः" इति मन्यन्, मूढः यवनः अच्युतं तत्र शयानं पादेन तुदितवान्। स चिरं सुप्तः, उत्थाय शनैः नेत्रे विमील्य, सर्वदिशः निरीक्ष्य, तं तिष्ठन्तं पश्यति। तत्क्षणं, तस्य पुरुषस्य क्रुद्धदृष्ट्या, यवनः तस्यैव देहज्वलनात् भस्मीकृतः।