तदा जरासन्धः रामं प्रति निर्भयम् आह—"त्वं चेत् श्रद्धां वहसि, तर्हि युद्ध्यस्व, वीर्यं दर्शय। मम बाणैः छिन्नदेहः स्वर्गं वा गच्छ, अथवा मां हन्याः।" श्रीभगवान् उवाच—"सत्यं, वीराः न गर्वं कुर्वन्ति, केवलं स्ववीर्यं प्रकाशयन्ति। वयं मृत्युप्राप्तस्य क्लिष्टस्य वाक्यानि न मन्ये, हे राजन्।" शुक उवाच—ततो जरासन्धपुत्रः महता सैन्येन, रथैः, गजैः, अश्वैः, पताकाभिश्च, द्वौ माधवौ पर्यवारयत्, यथा वातः सूर्यं वह्निं च धूलिधूम्रैः मेघैः आवृत्य धावति। तत्र युद्धमध्ये, हरिरामयोः रथौ, गरुडताळचिह्नितौ दृष्ट्वा, स्त्रियः प्राचीनगृहेषु, प्रासादेषु, द्वारकोष्ठेषु शरणं जग्मुः, शोकेन मोहं च जग्राहुः। हरिः स्वसैन्यं, देवासुरैः पूजितं, शत्रुसैन्यस्य तीक्ष्णबाणवर्षैः पुनः पुनः पीड्यमानं दृष्ट्वा, स्वेन परमशार्ङ्गधनुषा घोरनिनादं कृत्वा, शत्रून् संत्रासयन् स्थितः। ततः कोशात् बाणान् आदाय, धनुः संधाय, तीक्ष्णशरवृष्ट्या रथान्, गजान्, अश्वान्, पदातीन् च व्यधत्; चक्रं च कदापि हस्तात् न मुमोच। तत्र गजानां दन्तच्छिन्नाः पतन्ति स्म, अश्वानां शिरश्छिन्नाः; रथाः, स्वैः अश्वैः, पताकाभिः, सारथिभिः, नायकैश्च हतानि, पदातीनां बाहुपादग्रीवच्छेदैः क्षिप्ताः। गजाश्वनराङ्गच्छेदैः शतशः रक्तनद्यः प्रवहन्ति स्म, येषु बाहवः, अश्वशिरांसि, नरकपालानि, कूर्मवद् कट्यङ्गानि च, गजाश्वनरशवसंघैः पूर्णानि। ताः नद्यः बाहुवेगाः, केशशैवालाः, धनुर्वेगाः, शस्त्रसंघैः अवरुद्धाः; तत्र भयंकरवर्त्मनि भ्रमणशस्त्राणि, रत्नमुक्ताभरणशिलास्फुटनानि च दृष्टानि। तस्मिन्संग्रामे, अनन्ततेजाः सङ्कर्षणः गदया दर्पयुक्तान् शत्रून् निपात्य, भीरूणां भीतिं, वीराणां हर्षं च जनयन्, युद्धरतान् विनाशयन् स्थितः। सा सेना, महती अग्निसमाना, मगधपतिना रक्षिता, दुष्प्राप्या इव, वासुदेवसुताभ्यां, यस्य लीला जगति परमा, सम्पूर्णतया विनाशिता। यस्य अनन्तगुणशक्त्या त्रिलोक्याः सृष्टिस्थितिसंहारः लीला एव, तस्य शत्रुशमनं न आश्चर्यम्; तथापि मर्त्यलोकहिताय एष वर्ण्यते। ततः रामः, जरासन्धस्य रथं भग्नं, सैन्यं निहतं दृष्ट्वा, तम् अपि सिंहः अन्यं सिंहमिव, बलात् गृहीत्वा जघान। गोविन्दः, मनुष्यपाशैः वारुणपाशैः च बन्धनं न कर्तव्यमिति, स्वशत्रून् निहत्य, किञ्चित् कार्यं साधयितुं तं मोचयामास। लोकनाथाभ्यां मुक्तः सः, वीरशिरोमणिः, लज्जया विवर्णः, तपस्यनिरतः, मार्गे अन्यैः नृपतिभिः निवारितः। तस्य यदुकुलैः पराजयः, शुद्धार्थवचोभिः, सामान्यदृष्टिभिः च, स्वकर्मणैव प्राप्तः। सः, बलं विनष्टं दृष्ट्वा, बर्हद्रथवंशराजा, श्रीभगवता उपेक्षितः, मगधं प्रति दुःखितचित्तः प्रस्थितः। मुकुन्दः, अपराजितबलः, शत्रुसैन्यसागरं तीर्त्वा, सुरैः पुष्पवृष्ट्या पूजितः, स्तुतः च। ततः मथुरावासिनः, शोकविवर्जिताः, हृष्टमानसाः, तम् उपसृत्य, रथचारणबन्दिगायकैः जयशब्दं कुर्वन्तः, तं पूजयामासुः। शङ्खदुन्दुभिनिनादः, बहुवादनकघोषः, तूर्यशब्दः च, भगवतः नगरप्रवेशे वीणावेणुमृदङ्गैः सह वाजितः। रथ्याः सिक्ताः, जनाः प्रमुदिताः, ध्वजमाल्यशोभिताः, वेदघोषैः प्रतिध्वनिताः, तोरणैः भूषिताः च आसन्। स्त्रियः माल्यदधिसस्यैः श्रीकृष्णं पूजयन्त्यः, स्नेहस्निग्धलोचनैः तं वीक्षन्त्यः, हर्षं जग्मुः। युद्धे प्राप्तं, अनन्तं, वीराभरणशोभितं धनं, श्रीभगवान् यदुपतये न्यवेदयत्। एवं मगधराजः सप्तदशाक्षौहिणीबलसमेतः, कृष्णरक्षितैः यदुभिः पुनः पुनः युद्धमकरोत्। तत्र वृष्णयः कृष्णतेजसा सर्वं बलं विनाशयन्तः, स्वबलक्षये, सखिभिः परित्यक्तः, सः निवृत्तः। अष्टादशमे युद्धे, नारदेन प्रेषितः यवनवीरः समागतः। सः त्रीणि कोटि म्लेच्छबलैः सह मथुरां परिवव्रे; मानवेषु अद्वितीयः, वृष्णीनां यशः श्रुत्वा, समागतः। तं दृष्ट्वा, कृष्णः सङ्कर्षणेन सह, चिन्तयामास—"हन्त, यदूनां उभयतः महद् आपदागतम्।" अयं यवनः, अतिबलः, अद्य अस्मान् परिवेष्टयति; मगधपतिः अपि अद्य, श्वः, परश्वः वा आगमिष्यति। यदि जरासन्धः युद्धसमये आगच्छेत्, सः स्वबान्धवान् हन्यात्, अथवा बलवान् सन्, स्वपुरीं नयेत्। तस्मात्, अद्य दुर्गं निर्मास्यामः, यदूनां दुर्ल्लङ्घ्यम्; तत्र स्वजनान् स्थाप्य, यवनं विनाशयिष्यामः। एवं निश्चित्य, श्रीभगवान् समुद्रे द्वादश योजनविस्तीर्णां अद्भुतां पुरीं निर्माय, तत्र तवष्टुः शिल्पकौशलं दर्शयामास; राजमार्गचतुष्पथसंस्थानि वास्तुशास्त्रानुसारं कृतानि। सा पुरी दिव्यतरुवनैः, अद्भुतोपवनैः, स्वर्णतोरणैः, स्फटिकप्रासादैः, सुवर्णद्वारैः भूषिता। रजतस्वर्णशिखरैः, सुवर्णकलशैः विभूषितकोष्ठकैः, मणिमण्डितगृहैः, महापन्नगमणिवेदिकाभिः च शोभिता। दिक्पालगृहैः, प्रियतमा-स्त्रियः निवासैः, चतुर्वर्णजनैः पूरिता, यदुदेवगृहैः च विराजिता। सुदर्मा सभा, पारिजातवृक्षः, इन्द्रेण तत्र प्रेषितौ, यत्र मर्त्याः अपि अमर्त्यधर्मा भवन्ति। वरुणः कृष्णाय श्वेतवर्णान्, मनोजवान्, अश्वान् दत्तवान्; कुबेरः अष्टकोष्ठकानि; दिक्पालाः स्वसंपदः समर्पितवन्तः। भगवता, स्वसिद्ध्यर्थं यद् ऐश्वर्यं दत्तं, तत् सर्वं अवतीर्णे हरेः पुनः तस्मै अर्पितम्। तत्र, योगबलात्, श्रीहरिः सर्वान् जनान् आनयामास; राघवेण सह मन्त्रयित्वा, श्रीकृष्णः पद्ममाल्यविभूषितः, निरायुधः, नगरद्वारात् निर्गतः।