श्रीभगवान् धर्मसंरक्षणाय पुनः पुनः देहम् आत्मनः स्वीकुर्वन्, अधर्मस्य च समये समये समुत्थाने तस्य निवारणाय अवतरति स्म। एवं चिन्तयतः गोविन्दस्य दिव्यौ रथौ सूर्यसमप्रभौ सह सारथिभिः सर्वसज्जनैः सह आकस्मात् आकाशात् अवतरताम्। तत्रैव च प्राचीनानि दिव्यानि शस्त्राणि अपि स्वयमेव प्रादुरासन्। तान् दृष्ट्वा हृषीकेशः सङ्कर्षणम् इदं वाक्यम् उवाच—"पश्य महाभाग! यदूनां एष विपत्तिः समुपस्थिताऽस्मिन्समये, हे भूमौ अवतीर्णानां प्रभो! एष ते रथः, प्रियतमानि च शस्त्राणि आगतानि। नूनं एतदर्थमेव वयं जाताः, धर्मजनानां सुखदः प्रभो! पृथिव्याः भारभूतानां त्रिंशद्विंशति सैन्यानां नाशाय।" एवं परस्परं मन्त्रयित्वा दशार्हस्य सुतौ, पुरातनकाले युद्धाय सज्जौ, स्वशस्त्रसमायुक्तौ, स्वल्पबलसमन्वितौ प्रस्थितौ। हरिः दारुकं सारथिं कृत्वा यदा प्रस्थितवान्, तदा तेन शङ्खध्वनिना रिपुसैनिकानां हृदये भयम् कम्पनं च उत्पन्नम्। तौ दृष्ट्वा मगधाधिपतिः प्राह—"कृष्ण, अधम पुरुषाणां त्वं, अहं त्वया, बालकत्वात्, लज्जया न युद्धं इच्छामि; न च त्वया, परेषु निहितेन, मूढ, गच्छ, बन्धुविनाशक, न युद्धिष्ये।" "राम त्वं चेत् श्रद्धालुः, युद्धं कुरुष्व, वीर्यं दर्शय; मम शरैः हतस्य देहं त्यक्त्वा स्वर्गं वा गच्छ, अथवा मां हनिष्यसि।" श्रीभगवान् उवाच—"सत्यम्, वीराः न गर्वं वदन्ति, केवलं स्ववीर्यं दर्शयन्ति। वयम् उद्विग्नस्य मृत्युप्राप्तस्य वचांसि न मन्यामहे, राजन्।" शुक उवाच—ततः जरासुतः तौ माधवौ महता सैन्येन, रथैः, गजैः, अश्वैः, ध्वजैः च परिवृत्य, वात इव सूर्यं वह्निं च धूलिपटलैः संवृत्य, अभ्यधावत्। तत्र युद्धे हरिरामयोः रथौ, गरुडतालवृक्षचिह्नितौ, दृष्ट्वा नार्यः प्राचीनगोपुरप्रासादेषु शरणं गत्वा, शोकविमूढचित्ताः अभवन्। हरिः स्वसैन्यं, देवदानवैरपि पूजितम्, शत्रुसैन्यस्य घोरबाणवृष्ट्या पुनः पुनः पीड्यमानम् आलोक्य, तदीयेन परमशार्ङ्गधनुषा घण्टाघोषवत् निनादम् अकरोत्। ततः सः, कोशात् बाणान् आदाय, संधाय, तीक्ष्णान् शरान् ससर्ज, येन रथाः, गजाः, अश्वाः, पदातयः च निपातिताः; चक्रं च तस्य हस्तात् न च्युतम्। गजाः भग्नदन्ताः भूमौ पतिताः, अश्वाः छिन्नग्रीवाः स्रस्ताः, रथाः हताश्वध्वजसारथिप्रधानाः, पदातयः च छिन्नबाहुः, जङ्घा, ग्रीवाः च क्षिप्ताः। गजानाम् अश्वानां नराणां च भग्नाङ्गानि पतन्ति स्म, रक्तनद्यः शतशः प्रवहन्त्यः, येषु बाहवः, अश्वशिरांसि, नरमुण्डानि, कच्छपवत् कटीदेशाः, हतगजाश्वयोधैः संकुलाः। तानि सरितां तरङ्गाः बाहवः, जलप्लवाः केशाः, प्रवाहाः धनुषः, शस्त्रगुच्छैः पूरिताः, भयंकरवर्त्मानि चक्रिणः, रत्नमुक्ताभरणशिलास्फुरितानि चासन्। तत्र सङ्कर्षणः अपरिमिततेजाः, गदां धारयन्, दर्पिष्ठान् शत्रून् निपात्य, भीरूणां भयम्, वीराणां हर्षम् उत्पादयन्, योधानां परस्परविनाशम् अकरोत्। सा सेना, अग्निसमुद्रवत् भीषणा, मगधाधिपेन रक्षिता, दुस्तराऽपि, वासुदेवात्मजाभ्यां, लीलया सर्वलोकवन्दितया, विनष्टा। यस्य अनन्तगुणशक्त्या, स्वलीलया त्रैलोक्यस्य सृष्टिस्थितिलयाः क्रियन्ते, तेन रिपूनां निग्रहः न विस्मयः, तदपि मर्त्यलोकहिताय कीर्त्यते। रामः जरासंधं, महाबलम् अपि, भग्नरथं, निहतसैन्यम्, सिंहः इव अन्यसिंहम्, बलात् जग्राह। गोविन्दः तं न मानुषपाशैः न वारुणपाशैः बद्धुम् इच्छन्, शत्रुषु निहतेषु, किञ्चित् कार्यं साधयितुम् अपि, तं मुक्तवान्। तेन, लोकनाथाभ्यां विमुक्तः, वीरशिरोमणिः, लज्जितः, तपोव्रतम् इच्छन्, राजभिः मार्गे निरुद्धः। शुद्धार्थैः वचोभिः साधारणदृष्ट्या वा, स्वकृतकर्मणैव, यदुभिः पराजयं प्राप। स्वसैन्ये विनष्टे, बर्हद्रथवंशराजः भगवता उपेक्षितः, मगधं प्रतस्थे, क्लेशितचित्तः। मुकुन्दः, अविक्लिन्नबलः, शत्रुसैन्यसागरे परित्राणे, देवैः पुष्पवर्षेण, स्तुतिभिः च पूजितः। मथुराजना दुःखविनिर्मुक्ताः, प्रमुदितमनसः, तं समुपेत्य, सारथिभिः, सूतैः, बन्दिभिः च जयशब्देन तं कीर्तयन्ति। शङ्खदुन्दुभयोः घोषः, बहुवीणावनवृन्दवाद्यैः सहितः, भगवतः नगरप्रवेशे समुत्पन्नः। पन्थानः सिक्ताः, जनाः हृष्टाः, पताकाभिः भूषिताः, वेदघोषेण प्रतिनादिताः, सुमण्डितगोपुरैः शोभिताः। स्त्रियः माल्यैः, दध्ना, अंकुरैः च तं सन्मानयन्त्यः, प्रेम्णा सस्मितदृष्टिभिः ईक्षितवन्त्यः। सर्वं युद्धलाभं, अनन्तं, वीराभरणैः शोभितम्, भगवता यदुनृपतये समर्पितम्। एवं मगधराजः सप्तदशाक्षौहिणीबलसम्पन्नः, कृष्णरक्षितैः यदुभिः पुनः पुनः युद्धम् अकरोत्। वृष्णयः कृष्णतेजसा युक्ताः, तत्सर्वं बलं नाशयन्तः, मगधपतिना स्वबलविनाशे, स्वमित्रैः परित्यक्तः, निर्गतः। अष्टादशमे युद्धे समुपस्थिते, नारदेन प्रेषितः, यवनः महावीर्यः, मध्ये आगतः। स बाह्यदेशीयः त्रिकोट्युपद्रवबलसम्पन्नः, मथुरां परिवव्रे, मनुष्येषु अप्रतिद्वन्द्वी, वृष्णीनां कीर्तिं श्रुत्वा। तम् दृष्ट्वा, कृष्णः सङ्कर्षणेन सह, चिन्तयामास—"हन्त! द्वाभ्यां दिशोः यदूनां महद् आपद् आगता।" "अयं यवनः अद्य महाबलः अस्मान् परिववर्ति; मगधपतिः अपि अद्य वा श्वः वा परश्वः वा आगमिष्यति। यदि जरासन्धः युद्धे प्रवृत्ते अस्माकं सञ्ज्ञाम् उपयास्यति, सः वा अस्माकं बान्धवान् हन्ति, अथवा बलवान् सन्, स्वपुरीं नयति। तस्मात् अद्य दुर्गं निर्माय, मनुष्यैः दुरासदम्, तत्र स्वजनान् स्थाप्य, यवनं विनाशयामः।" एवं निश्चित्य, श्रीभगवान् द्वादशयोजनविस्तीर्णं, अद्भुतं, सागरान्तर्गतं पुरीं निर्मितवान्।