अक्रूरः भगवतः श्रीकृष्णस्य समक्षे समर्पयन् नमः, सप्रणयमिदं प्रार्थयत्—“हे भगवन्, तव अस्तित्वं न शरीरादिभिः उपाधिभिः सीमितम्, अतः तव भेदः नास्ति; तस्माद् तव बन्धः वा मोक्षः वा नास्ति, अस्माकं तव विषये कदापि भ्रमः मा भवतु। यदा यदा प्राचीनः वैदिकः मार्गः मिथ्याशास्त्रैः असत्यैः च विघ्नितः भवति, तदा तदा त्वं लोकहिताय गुणैः सत्त्वेन युक्तः प्रकटः भवसि। अतः, भगवन्, अद्य त्वं वसुदेवगृहं स्वांशेन अवतरितः, भूमेः भारं अपाकर्तुं, शत्रुवर्गस्य राज्ञां सेनाशतानि विनष्टुं, अस्य वंशस्य कीर्तिं विस्तारितुं च। अद्य अस्माकं गृहाणि धन्यानि, यतः त्वं सर्वदेवतापितृभूतपुरुषस्वरूपः, यस्य पादोदकं त्रिलोक्याः पावनं, विश्वगुरोः अधोक्षजस्य रूपेण प्रविष्टः असि। कः पण्डितः त्वत् अन्यत्र आश्रयम् इच्छेत्? त्वं भक्तानां प्रियः, सत्यम् वदसि, सर्वमित्रः, कृतज्ञः, यजमानानां सर्वकामदः, आत्मलाभहान्यः तव विषये न किंचिद् अस्ति। भाग्येन, हे जनार्दन, त्वं अस्माकं समक्षे प्रकटितः, यद्यपि योगेश्वराः देवाः च त्वां दुराराध्यं मन्यन्ते; शीघ्रं अस्माकं मोहबन्धनानि छिन्धि—सुतपतिवित्तबन्धुगृहशरीरादिषु आसक्तिं, यानि तव मायया निर्मितानि। एवं भक्तेन पूजितः स्तुतः च भगवान् हरिः अक्रूरम् आलोक्य स्मितं कृत्वा, मनोहरैः वाक्यैः तं मोहयन् भाषितवान्। भगवान् उवाच—“त्वं अस्माकं गुरुः, पितृव्यः, सदा पूज्यः बान्धवः; वयं तव संरक्षणं, पोषणं, अनुकम्पां च प्रार्थयामः, यतः वयं तव आश्रिताः। उत्तमा आत्मवन्तः, यथा त्वं, सदा सेवनीयाः स्वार्थिनां; देवाः स्वार्थाय कर्म कुर्वन्ति, सत्पुरुषाः तु न। तीरस्थलानि जलैः न पावनानि, देवाः मृन्मयशिलामयाः न; सत्पुरुषदर्शनं क्षणमात्रेण पावनं भवति। त्वं अस्माकं हितैषी, अतः तव समर्थः, पाण्डवानां विषये ज्ञातुम्, हस्तिनापुरं गच्छ। श्रुतम् अस्माभिः—पितुः निधनानन्तरं तेषां पुत्राः मातया सह राज्ञा स्वनगरं नीताः, तत्र दुःखिताः वसन्ति। तेषु राजा अम्बिकापुत्रः भ्रातृपुत्रेषु न निष्पक्षः, पापपुत्रस्य वशेण तस्य दृष्टिः आवृतः। गत्वा तेषां स्थितिं—शुभाशुभां—ज्ञात्वा, मित्राणां हितं साधयिष्यामः।” एवं अक्रूरं निर्देश्य भगवान् हरिः, परमेश्वरः, संकर्षणेन उद्धवेन च सह स्वगृहं गतः। एवं च अष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे श्रीमद्भागवते समाप्तः। शुकः उवाच—अक्रूरः हस्तिनापुरं, पौरवश्रेष्ठानां नगरं, गत्वा तत्र अम्बिकापुत्रं, भीष्मं, विदुरं, पृथां च अपश्यत्। तत्र बाहीकं पुत्रसहितं, भारद्वाजं गौतमं, कर्णं, सुयोधनं, अश्वत्थामानं, पाण्डवान्, अन्यान् च मित्राणि दृष्टवान्। गान्दिन्याः पुत्रः यथायोग्यं स्वजनान् उपसंमृत्य, तेषां स्नेहस्य स्थितिं पृष्टवान्, तैः च तेषां कुशलं पृष्टम्। तत्र अक्रूरः किञ्चित् मासान् स्थित्वा, राज्ञः व्यवहारं ज्ञातुम् इच्छन्, तं अवलोकयन्—सः दुष्टानुगः, सारहीनः, पापेषु अनुवर्तते। सः अपश्यत्—राजा न इच्छति पृथापुत्राणां तेजः, बलं, शौर्यं, विनयं, जनस्नेहं च द्रष्टुम्। धृतराष्ट्रपुत्रैः यानि सर्वदुष्कृतानि—विषप्रदानं च—तानि पृथया विदुरेण च अक्रूराय सम्यक् उक्तानि। पृथा, भ्रातृमागमनं दृष्ट्वा, जन्मस्थलं स्मरन्ती, अश्रुपूर्णलोचना, अक्रूरं समुपेत्य, भाषितवती—“सौम्य, मम माता, भ्रातृ, भगिन्यः, भानुजः, भगिन्यः, मित्राणि, किम् अस्मान् स्मरन्ति? श्रीकृष्णः, मम भ्रातृपुत्रः, भक्तानां आश्रयः प्रियः, रामः च पद्मलोचनः, किम् मातृसपत्न्याः पुत्रान् स्मरन्ति? पतिसहितानां पतिसंविहीनानां मध्ये, मृग्याः शृगालमध्यस्थेव, सः माम् सान्त्वयिष्यति, पुत्रान् च सान्त्वयिष्यति। कृष्ण, कृष्ण, महायोगिन्, विश्वात्मन्, जगद्व्यपकर्तः, गोविन्द, त्वां शरणं गता सह पुत्रैः निमज्जन्ती, रक्ष। अहं त्वदन्यं शरणं न पश्यामि, हे प्रभो, जन्ममृत्युसागरात् उद्धारय। नमः कृष्णाय, शुद्धाय, परात्मने, योगेश्वराय, योगमूर्तये; त्वं शरणं प्रपन्ना।” शुकः पुनः उवाच—एवं स्वबन्धून् कृष्णं च स्मरन्ती, विश्वनाथं, तव प्रपितामही, राजन्, दुःखेन पीडिता, प्रार्थयति स्म। तां कुन्तीम्, दुःखसुखयोः समः विदुरः, कीर्तिमान् अक्रूरः च, पुत्रजन्मविषये हेतुभिः सान्त्वयामास। अक्रूरः गमनाय उद्यतः, राजानं, स्वपुत्रेषु पक्षपातिनं, स्नेहात्, बान्धवमध्यस्थः, इदम् उवाच— “हे विचित्रवीर्यनन्दन, कुरुवंशस्य कीर्तिवर्धन, भ्राता पाण्डुः गतः, त्वं पृथिव्याः राज्यं प्राप्तः। धर्मेण पृथिवीं पालयन्, जनान् धर्मेण तुष्ट्वा, स्वपक्षे निष्पक्षः स्थित्वा, समृद्धिं कीर्तिं च प्राप्तुम्। अन्यथा, यदि तत्त्वतः न आचरिष्यसि, लोकनिन्द्यः भवसि, तमः पतिष्यसि; तस्मात् पाण्डवेषु स्वपुत्रेषु च निष्पक्षः भव। अस्मिन् लोके, राजन्, कस्यापि कस्यापि नित्यसंबन्धः नास्ति—न स्वशरीरे, किं पुनः पत्न्यादिषु। एकः जीवः जन्मति, एकः मृत्युम् याति; अकेन शुभकर्मफलम्, अकेन अशुभफलम् उपभुज्यते। अन्यायेन प्राप्तं धनं मूढाः हरन्ति, यथा जलेषु मित्रभावेन जिह्विकाः। यः मूढः स्वमतिना अन्यान् अन्यायेन पोषयति, तस्य आयुः, धनम्, पुत्राः, अन्ये च निरर्थकं त्यजन्ति। सः स्वधर्मात् विमुखः, पापं स्वीकृत्य, तैः त्यक्तः, तमः प्रविशति।” एवं उपदिश्य, अक्रूरः हस्तिनापुरात् प्रत्यागतः।