श्रीभगवान् कृष्णः रामः च उद्धवः च, किमपि साधयितुम् इच्छन्तः अक्रूरस्य तुष्ट्यै तस्य गृहं गतवन्तः। दूरात् एव तान् उत्तमपुरुषान् स्वबान्धवान् दृष्ट्वा अक्रूरः हर्षपूर्णः उत्थाय तान् आलिङ्ग्य सस्नेहं स्वागतं च कृतवान्। स कृष्णं रामं च प्रणम्य तयोः अभिवादनं प्रतिगृह्य विधिवत् आसनं स्वीकृत्य तौ सम्यक् पूजितवान्। पादप्रक्षालनजलम् शिरसि स्थापयामास, दिव्यवस्त्रैः सुगन्धमाल्यैः उत्तमाभरणैः च तौ सम्मानितवान्। पूजयित्वा, शिरः झुकित्वा, हस्ताभ्यां पादौ प्रक्षाल्य, अक्रूरः विनयपूर्णः कृष्णं रामं च सम्बोधितवान्। सः उवाच—सौभाग्येन दुष्टः कंसः तस्य अनुचराः च निहताः, भवद्भ्यां कुलं महतीं विपत्तिं मुक्त्वा पुनः संस्थापितम्। भवद्वयं परमपुरुषौ जगतः कारणं च पदार्थं च; भवतः विना न किंचिद् उच्चं न च नीचम्। यः स्वयम् जगत् सृजति, स्वशक्तिभिः तत्र प्रविश्य, बहुधा प्रकटयति, श्रवणदृश्यम् ब्रह्मन्। यथा सर्वेषु भूतेषु चराचरेषु विविधरूपाणि गर्भेषु प्रकटन्ते, तथा त्वं प्रभो, स्वकृतभूतिषु आत्मनिर्भरः बहुधा प्रकटसे। रजः तमः सत् गुणैः स्वशक्तिभिः जगत् सृजसि, संहरसि, पालयसि; तथापि तैः गुणैः कर्मभिः च न बध्यसे, ज्ञानस्वरूपः त्वम्—कथं बन्धनहेतुः अस्ति ते? शरीरादिभिः उपाधिभिः तव सत्त्वं न विशेष्यते; अतः तव न बन्धः न च मोक्षः—न कदापि भ्रमः भवतु नः। यदा वेदमार्गः प्राचीनः मिथ्यावादैः अनृतैः च विघ्नितः भवति, तदा लोकहिताय सत्त्वगुणसम्पन्नः त्वं प्रकटसे। अतः प्रभो, अद्य वसुदेवगृहं तव अंशेन अवतरितम्, भूमिभारहरणाय, शत्रुबाहूनां शतशः विनाशाय, कुलस्य कीर्तिप्रसाराय। अद्य नः गृहाः धन्याः, यः सर्वदेवतापितृभूतपुरुषरूपः, यस्य पादप्रक्षालनजलं त्रिलोकं शुद्धयति, जगद्गुरो, अधोक्षजः, तव आगमनम्। कः बुद्धिमान् अन्यत्र आश्रयम् इच्छेत्, यः भक्तप्रियः, सत्यवचनः, सर्वमित्रः, कृतज्ञः, पूजकान् सर्वकामदः, आत्मलाभहानौ तुल्यः? सौभाग्येन जनार्दनः त्वं अस्माकं पुरः प्रकटितः, यं योगेश्वराः देवाः च दुर्लभम् मन्यन्ते; शीघ्रं अस्माकं मोहबन्धनानि—पुत्रपतिसम्पत्तिबान्धवगृहशरीरादीनि—यस्य तव मायया कृतानि, छिन्धि। एवं पूजितः स्तुतः च भक्तेन, भगवान् हरिः अक्रूरं स्मितपूर्वकं मन्मोहयन् इव भाषितवान्। भगवान् उवाच—त्वं अस्माकं गुरुर्नात्यः, पितृव्यः, सदा सम्मान्यः बान्धवः; वयं तव रक्ष्याः, पोष्याः, दयनीयाः, तव आश्रिता। उत्तमाः साधवः तवोद्भवाः सततं सेवनीयाः स्वहितैषिणा; देवाः स्वार्थाय कर्म कुर्वन्ति, साधवः न तु। तीर्थानि जलैः न शुद्ध्यन्ते, देवाः मृन्मयशिलामयाः न; साधुसंनिधिः क्षणेन अपि शुद्धयति। त्वं हितैषी अस्माकं, सर्वहितप्राप्तौ समर्थः; अतः पाण्डववृत्तान्तज्ञानाय हस्तिनापुरं गच्छ। श्रुतम् अस्माभिः—पितुः निधनानन्तरं, पुत्राः मातया सह राजा स्वनगरीं नीत्वा तत्र निवसन्ति, दुःखिताः। तत्र राजा अम्बिकापुत्रः भ्रातृपुत्रेषु न समदृष्टिः; निश्चितम्, तस्य दुष्टपुत्रस्य वशे दृष्टिः तमसा आच्छादिता। तेषां वर्तमानम् अवस्थां—शुभा अशुभा वा—ज्ञात्वा, मित्रहिताय यथोचितम् वयं करिष्यामः। एवं अक्रूरं उपदिश्य, भगवान् हरिः, परमेश्वरः, साङ्कर्षणोद्धवाभ्यां सह स्वगृहं गतः। एवं अष्टचत्वारिंशः अध्यायः प्रथमभागस्य दशमस्कन्धस्य श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य, परमहंसशास्त्रस्य, समाप्तः। शुकः उवाच—अक्रूरः हस्तिनापुरं गत्वा, यः पौरवश्रेष्ठानां मध्ये प्रसिद्धः, तत्र अम्बिकापुत्रं भीष्मं विदुरं पृथां च दृष्टवान्। सः बह्लीकं तस्य पुत्रं, भारद्वाजं गौतमं, कर्णं सुयोधनं अश्वत्थामानं पाण्डवान् अन्यान् च मित्राणि अपि अपश्यत्। गान्दिन्याः पुत्रः यथायोग्यं प्रत्येकं बान्धवं समीपं गत्वा, तैः मित्राणां कुशलं पृष्ट्वा, स्वयम् अपि तेषां कुशलं पप्रच्छ। सः तत्र किञ्चित् मासान् स्थित्वा, राज्ञः आचारम् अवगन्तुम् इच्छन्, यः दुर्मन्त्रितः, सारहीनः, दुष्टेषु अनुवर्तते। सः अपश्यत्—राजा पृथापुत्रेषु तेजः, बलम्, विक्रमः, विनयः, अन्यानि गुणानि, जनस्य तेषु स्नेहः च, द्रष्टुम् इच्छति न। धृतराष्ट्रपुत्रैः कृतानि सर्वाणि दुष्कृत्याणि—विषप्रदानम् अन्यानि च अपकाराणि—पृथया विदुरेण च सम्पूर्णम् अक्रूराय कथितानि। पृथाः, भ्रातरं अक्रूरं आगतम् दृष्ट्वा, जन्मभूमिं स्मरन्ती, अश्रुपूर्णनेत्रा, तं संबोधितवती। सा उवाच—मृदु, किम् मातरः भ्रातरः भगिन्यः भान्धवाः भगिन्यः पत्न्यः मित्राणि च स्मरन्ति नः? श्रीकृष्णः, भगिनीपुत्रः, भक्ताश्रयः प्रियः, रामः पद्मनयनः, मातुलसुतान् स्मरन्ति। सहपत्नीषु मध्ये, मृगीव व्याघ्रेषु दुःखिता, सः मां वचनैः सान्त्वयिष्यति, पुत्रान् च पितृहीनान् सान्त्वयिष्यति। कृष्ण कृष्ण महायोगिन्, विश्वात्मन्, जगत्कर्तः, रक्ष माम्, गोविन्द, यः त्वां शरणं गत्वा पुत्रैः सह निमज्जामि। अहं अन्यं शरणं न पश्यामि, त्वदीयपदकमलम् एव लोकानां भयमृत्युसागरात् उद्धारकः। नमः कृष्णाय, शुद्धाय, परमात्मने, योगेश्वराय, योगमूर्तये; त्वां शरणं गता अस्मि। एवं स्वबान्धवान् कृष्णं च स्मरन्ती, जगन्नाथं, तव प्रपितामही, हे राजन्, दुःखितवती, प्रार्थयितुम् आरब्धवती।