प्रियः सः मम किञ्चिदिह स्थातुं मया सह दिनानि किञ्चिद् रमस्व मे कमललोचन, त्वद्वियोगं हि न सहेति स्नेहपूर्णया तया निवेदितम्। तस्याः कामं वरं दत्वा सत्कृत्य च तां, स मानदः सर्वेश्वरः उद्धवेन सह स्वं पूज्यं निवासं प्रतिपेदे। यः पुरुषः महता पूजया विष्णुं सर्वेश्वरं तुष्टावान्, तदनन्तरं स्वचित्तप्रियं वरं वृणीते, स तु यदि सत्त्वहीनं वृणीते, स दुर्बुद्धिः स्यात्। एवं भगवाञ् कृष्णः रामेण उद्धवेन च सह, किञ्चित् कार्यं साधयितुं तथा अक्रूरस्य प्रीत्यर्थं, अक्रूरगृहं जगाम। तान् पुरुषश्रेष्ठान् स्वबान्धवान् दूरतः आगच्छतः दृष्ट्वा, अक्रूरः प्रमुदितः उत्थाय सम्यक् आलिङ्ग्य तान् हर्षेण स्वागतं कृतवान्। कृष्णरामाभ्यां प्रणिपत्य, तौ अपि तं सम्यक् अभिवाद्य, आसनानि यथाविधि स्वीकृत्य, अक्रूरः तौ यथोचितं पूजयामास। तयोः पाद्यं शिरसि कृत्वा, दिव्यवस्त्रैः सुरभिग्रथैः उत्तमैश्च भूषणैः तौ पूजयामास। स साष्टाङ्गं नमस्कृत्य, हस्ताभ्यां पादौ प्रक्षालयन्, अक्रूरः विनयेन पूर्णः कृष्णरामौ इदं वाक्यम् उवाच। सौभग्येन दुष्टः कंसः तस्य च अनुचराः निहताः, अयं च कुलः महतीं आपदं त्यक्त्वा युवाभ्यां पुनः स्थापितः। युवां हि परमार्थतः पुरुषोत्तमौ, जगतः कारणं च द्रव्यं च; युवाभ्यां विना न किञ्चिद् उच्चं न च नीचम्। स्वयमेव यत् जगत् सृजसि, तद्विश्वं शक्तिभिः प्रविश्य नानाविधं प्रकाशयसि, हे ब्रह्मन्, यः शब्देन च प्रत्यक्षेण च अनुभवनीयः। यथा सर्वेषु भूतगणेषु, चराचरेषु, नानारूपाणि जायन्ते, तद्वत् भगवन्, त्वमेव आत्मनः जातेषु स्वयम् आत्मनिर्भरः नानाविधं रूपं धारयसि। त्वमेव रजस्तमःसत्त्वशक्तिभिः जगत् सृजसि, संहरसि, पालयसि च; तथापि गुणकर्मभिः न बध्यसे, ज्ञानस्वरूपत्वात्, तव बन्धनहेतुः कुतः स्यात्? देहादिभिः उपाधिभिः अव्यपदेश्यत्वात्, तव न भेदः नास्ति; अतः तव न बन्धो न मोक्षः, मयि तव विषये कदापि मोहः नास्तु। यदा वेदमार्गः कदाचित् अवैदिकमतैः अनृतैः च बाध्यते, तदा लोकहिताय गुणेन समन्वितः त्वं स्वयम् अवतरसि। अतः भगवन्, अद्य त्वं वसुदेवगृहे स्वांशेन अवतीर्णः, भूमेः भारं हर्तुं, रिपुसैन्यशतानि विनाश्य, कुलस्य कीर्तिं दिग्व्यापिनीं कृतवान्। अद्य नः गृहा हि पुण्यतमाः, यतः त्वमेव सर्वदेवतापितृभूतमनुष्यस्वरूपः, यस्य पादोदकं त्रिलोकपावनं, जगदाचार्यः अधोक्षजः, अस्माकं गृहान् प्रविष्टः। कः पण्डितः त्वां विना अन्यत्र शरणं यायात्, भक्तप्रियं, सत्यवचनं, सर्वहितमित्रं, कृतज्ञं, भक्तानां सर्वकामदं, आत्मलाभालाभयोः अनपेक्षं? सौभग्येन, हे जनार्दन, त्वं अस्माकं पुरतः प्रकटितः, येषां योगेश्वराः देवाश्च दुरलभाः; शीघ्रं नः मोहबन्धान् छिन्धि—सुतदारधनबन्धुस्वगृहशरीरादिषु आसक्तिं, या तव स्वमाया। एवं भक्तेन पूजितः स्तुतश्च, भगवान् हरिः स्मितपूर्वकं अक्रूरं वचोभिः मोहयन्निव प्रत्युवाच। भगवान् उवाच—त्वं अस्माकं गुरुर्बन्धुश्च, पूज्यः सदैव; वयं तव रक्ष्याः पोष्याः दयनीयाश्च, यतोऽस्माकं त्वं आश्रयः। सद्भिर्यथा सतां श्रेष्ठैः स्वार्थकामैः सदा सेवनीयः, देवा अपि स्वार्थाय कर्म कुर्वन्ति, न तु साधवः। तीर्थानि जलैः न शुद्ध्यन्ते, न देवाः मृन्मयशिलामयप्रतिमाः; सत्सङ्गदर्शनात् क्षणमात्रेणापि शुद्धिः भवति। त्वं अस्माकं हितैषी, तस्मात् पाण्डवान् ज्ञातुं त्वमेव हस्तिनापुरं गच्छ। श्रुतं हि पितृवियोगानन्तरं, बालाः मातरं च स्वपुरीं नीताः राजा, तत्र दुःखिताः निवसन्ति। तेषु राजा अम्बिकासुतः भ्रातृपुत्रेषु न निष्पक्षः, पापपुत्रस्य वशे सन् दृष्टिः तस्य मलिनिता। गत्वा तेषां वर्तमानं स्थितिं, शुभाशुभां च, विज्ञाय, मित्रहिताय वयं यथोचितं करिष्यामः। एवं संज्ञाप्य अक्रूरं, भगवान् हरिः संकर्षणेन उद्धवेन च सह स्वं निवासं प्रतिजगाम। इति श्रीमद्भागवतस्य दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे अष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः समाप्तः। शुक उवाच—अक्रूरः हस्तिनापुरं पौरवश्रेष्ठानां राज्ञां मध्ये प्रसिद्धं नगरं गत्वा, तत्र अम्बिकासुतं भीष्मं विदुरं पृथां च ददर्श। तत्र बाहीकं पुत्रेण सह, भारद्वाजं गौतमं कर्णं सुयोधनं अश्वत्थामानं पाण्डवान् चान्यांश्च बान्धवान् अपश्यत्। गान्दिनीसुतः प्रत्येकं स्वजनं यथायोग्यं उपसंगम्य, तेषां मित्राणां कुशलं पृष्ट्वा, स्वयम् अपि तेषां कुशलं अपृच्छत्। स तत्र किञ्चित्कालं स्थित्वा, राज्ञः दुर्बुद्धेः, असारस्य, दुष्टानुयायिनः आचरणं ज्ञातुम् इच्छन्। स पश्यति स्म यत् राजा न तु पाण्डुपुत्रेषु तेजः, बलं, शौर्यं, विनयं, जनानां च प्रेम न इच्छति। धृतराष्ट्रपुत्रैः कृतं विषदानं दुष्कृतमपि, पृथा च विदुरश्च तस्मै सम्यक् आख्यातवन्तौ। पृथा भ्रातरं अक्रूरं आगतम् दृष्ट्वा, स्मृतिगृहीतस्वजनस्था, अश्रुपूर्णलोचना, समीपं गत्वा इदं वचनं उवाच। सौम्य, मम मातरः पितरः भ्रातरः भगिन्यः पौत्राः स्नुषाः मित्राणि च, कच्चित् स्मरन्ति नः? श्रीकृष्णः, मम भ्रातृपुत्रः, भक्तानां शरण्यः प्रियश्च, रामश्च कमललोचनः, मातुलसुतान् स्मरतः। पतिसहधर्मिणीषु मध्ये, क्रोष्ट्रीव शृगालमध्ये दुःखिता, सः माम् सान्त्वयिष्यति, पुत्रांश्च पितृहीनान् सान्त्वयिष्यति। कृष्ण, कृष्ण, महायोगिन्, विश्वात्मन्, जगत्कर्तः, रक्ष माम्, गोविन्द, त्वां शरणं गता अहम्, पुत्रैः सह निमज्जन्ती। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे दशमस्कन्धे अष्टचत्वारिंशत्तमः अध्यायः समाप्तः।