अथ भगवतः श्रीकृष्णस्य आगमनं गृहं तस्याः स्त्रियाः सञ्जातमन्युतरङ्गेण दृष्ट्वा, सा स्वगृहं प्रविशन्तं तमच्युतं सस्मार, तत्क्षणमेव संकुचिता उत्थाय, सखीभिः सहित्या यथोचितं समीपमुपगम्य, आसनादिभिः सत्कारं चकार। उद्दवोऽपि ससम्मानं प्राप्य, आसनं स्पृष्ट्वा समुपाविशत्; श्रीकृष्णः तु लोकाचारमवलम्ब्य शीघ्रमेव तस्मिन् शोभायुक्ते शय्यायां प्रविवेश। ततः सा स्त्री स्नात्वा, सुगन्धितैः तैलैः अभ्यक्ताङ्गी, सुशोभनवस्त्राभरणधारिणी, माल्यगन्धवती, ताम्बूलं चभक्षयित्वा, प्रमोदवती मृदुलस्मितस्निग्धपार्श्वदृष्ट्या माधवस्य समीपमुपजगाम। श्रीकृष्णस्तु तां प्रियतमानां प्रथमे मिलने लज्जितां, मणीवलयशोभितकरां, स्वहस्तेन गृहित्वा शय्यायां उपवेशयत्, तस्याः पुण्येन स्वाङ्गमभ्यञ्जनस्य सह रमणं चकार। सापि कामाग्निना विदग्धस्तनहृदया, तदङ्घ्रिगन्धं श्वासयन्ती, तदङ्घ्रिस्पर्शेन क्लेशं प्रमृज्य, प्रियतमं बाहुभ्यां स्तनाभ्यां च परिष्वज्य, तस्मिन् परमानन्दमूर्तौ दीर्घकालनिर्वृत्तदुःखस्य समाप्तिं लेभे। तं दुर्लभं मोक्षपतिं सम्प्राप्य, सा दुःखिन्यपि तं सन्दलपङ्केन पूजयित्वा वरं याचत। सा प्राञ्जलिः प्रार्थयत—"मम प्रियतमः किञ्चिदेव दिनानि मया सह स्थातु, मया सह रमस्व, कमलनयन! त्वद्वियोगं न सहिष्ये।" भगवानपि तस्याः कामितं वरं दत्वा, सम्मानितां तां च कृत्वा, उद्दवेन सह सर्वेश्वरः स्वमभिपूजितं गृहं पुनरगात्। यो हि विष्णुं सर्वलोकनाथं महापूजया सम्पूज्य, मनसि प्रियं वरं वृणुते, सत्त्वहीनः स दुर्बुद्धिः स्यात्। ततः श्रीकृष्णः रामेण उद्दवेन च सह स्वकार्यसिद्ध्यर्थं, अक्रूरस्य प्रीत्यर्थं च, अक्रूरगृहं जगाम। दूरतोऽक्रूरः स्वबान्धवान् तान् पुरुषश्रेष्ठान् दृष्ट्वा, हृष्टः स्वगृहात् उत्थाय, सस्नेहमालिङ्ग्य, हर्षेण तान् स्वागतं चकार। कृष्णरामाभ्यां प्रणम्य, तावपि सस्मितं प्रत्यनुजग्मतुः; आसनं स्वीकृत्य, विधिवत् तौ पूजयामास। तयोः पाद्यं शिरसि कृत्वा, दिव्यवस्त्रगन्धमाल्याभरणैः तौ सम्मानितवान्। तौ पूजयित्वा, शीर्ष्णा नमित्वा, हस्ताभ्यां पादौ प्रक्षालयन्, अक्रूरः विनयसम्पन्नः कृष्णरामौ वाक्यैः समभाषत। "यद्भाग्येन दुष्टः कंसः स्वजनैः सह हतः, एष वंशः भवद्भ्यां महता क्लेशात् उद्धृतः। युवां परं पुरुषौ, जगतः कारणमुपादानं च; नास्ति भवद्भ्यां परं किंचिदधः। यदिदं विश्वं स्वयमेव सृज्य, स्वशक्तिभिः प्रविश्य, श्रवणानुभवगम्यं नानारूपेण प्रकाशयसि, हे ब्रह्मन्। यथा सर्वेषु भूतानि चराचरादिषु, योनिषु यथा ममादिषु नानारूपाणि दृश्यन्ते, तथा त्वमेव प्रभो स्वस्मिन्नात्मन्यात्मनः स्वयम्भूः नानारूपेण प्रपद्यसे। स्वशक्तिभिः सृष्टिसंहारपालनानि करोति, रजस्तमःसत्त्वगुणैः, तेषु गुणकर्मसु निबद्धो नासि; त्वं हि विज्ञानात्मा, तव बन्धहेतोः किं कारणं स्यात्? न हि देहाद्युपाधिभिः तव सत्त्वं निरूप्यते, तस्मात् तव भेदो नास्ति; अतः तव न बन्धो न मोक्षः—नः कदापि तव विषयेषु भ्रमो मा भूयात्। यदा वेदमार्गः मिथ्यादृष्टिभिः प्रतिहतः, तदा त्वं जगद्भवाय सत्त्वगुणसम्पन्नः स्वयमवतीर्यसे। अतः प्रभो, अद्य त्वं वसुदेवगृहे स्वांशेन अवतीर्य, पृथिव्याः भारं हर्तुं, शत्रुवर्गानां शतानि सैन्यानि च विनाश्य, अस्य वंशस्य कीर्तिं विस्तारयन् स्थितवान्। अद्य नः गृहाणि धन्यानी, यद्भवान् सर्वदेवतापितृभूतमनुष्यरूपः, यस्य पादोदकं त्रैलोक्यं पावयति, जगद्गुरो, अधोक्षज, प्रविष्टवान्। कः पण्डितोऽन्यत्र शरणं यायात्? भक्तवत्सल, सत्यसन्ध, सर्वहितसखा, कृतज्ञ, यं सम्पूज्य सर्वकामान् लभते, स्वलाभालाभयोः तुल्यदृष्टिः। सौभग्येन, जनार्दन, त्वं अस्माकं पुरतः प्रकटितः, यं योगेश्वरा अपि देवाः दुरापं मन्यन्ते; शीघ्रं नः सुतदारधनबन्धुगृहदेहादिषु तव मायया उत्पन्नं मोहबन्धनं छिन्धि। एवं भगवतः भक्त्या पूजितः स्तुतश्च हरिः स्मितपूर्वकं अक्रूरं वचोभिराकर्षयन् प्रत्युवाच। श्रीभगवानुवाच—"त्वं अस्माकं आचार्यः पितृव्यः सदा पूज्यः स्वजनः; वयं तव रक्ष्याः पोष्याः दयनीयाश्च, त्वद्दत्ताश्रयाः।" "युष्मादृशाः महात्मानः, पात्रेषु श्रेष्ठाः, स्वार्थकामिभिः सदा सेवनीयाः; देवाः स्वार्थायैव कुर्वन्ति, साधवस्तु न तथा। तीर्थानि न जलैः पाव्यन्ते, न देवाः मृन्मयलोहमयप्रतिमाः; साधुसंगः क्षणमात्रेणापि पावनः।" "त्वं अस्माकं हितैषी, सर्वकल्याणनिपुणः; अतः पाण्डवानां विषये ज्ञातुम् अस्तिनापुरं प्रतिगच्छ। श्रुतं हि, पितुः निधनानन्तरं, ते बालाः जनन्या सह, राज्ञा स्वपुरीं नीताः, तत्र दुःखिताः वसन्ति।" "तेषु, अम्बिकासुतः राजा भ्रातृपुत्रेषु न समदृष्टिः, नूनं तु दुर्जनपुत्रवशः तस्य चक्षुषि तिमिरमिव। तेषां वर्तमानावस्थां विज्ञाय, वयं स्वमित्राणां हितार्थं यथोचितं करिष्यामः।" इति श्रीहरिः अक्रूरं समादिश्य, सङ्कर्षणोद्दवाभ्यां सह स्वगृहं प्रतस्थे। एवं दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे अष्टाचत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। शुक उवाच—अथ अक्रूरः पौरवर्षभाणां मध्ये प्रसिद्धं हस्तिनापुरं गत्वा, तत्र अम्बिकासुतं भीष्मविदुरपृथाभिः सहितं अपश्यत्। बाहीकं सुतसमेतं, भारद्वाजगौतमौ, कर्णं, सुयोधनं, अश्वत्थामानं, पाण्डवान्, अन्यांश्च सखीन् अपश्यत्। गान्दिनीसुतः सः स्वबान्धवान् यथायोग्यं उपगम्य, तैः मित्राणां कुशलं पृष्टः, सः अपि तेषां कुशलं पप्रच्छ। तत्र किञ्चिद्दिनानि स्थित्वा, राज्ञः दुष्टसचिवस्य, असारस्य, पापकाङ्क्षिणः आचारं ज्ञातुमिच्छन्, तस्य चरित्रं निरीक्ष्य, सः अपश्यत्—राजा पाण्डुपुत्रेषु तेजोबलवैर्यादिसम्पत्सु, प्रजाजनस्य तेषु स्नेहे च, न स्पृहयति। एवं श्रीमद्भागवतमहापुराणे परमं पवित्रं भगवद्गाथायाम्, एषा कथा प्रवहति।