गोपजनैः कृष्णभक्त्या सत्कारितः उद्धवः, हे राजन्, पुनः कृष्णस्य संरक्षणेन मथुरां प्रत्यागच्छत्। तत्र स उद्धवः कृष्णं प्रणम्य, वृजवासिनां प्रति हृदयस्य भक्तिपूर्णतया, वसुदेवाय, रामाय, राज्ञे च दानानि अर्पयामास। ततः शुकः उवाच—सर्वात्मा सर्वदृग् भगवान् कृष्णः, सैरन्ध्र्याः (कुब्जायाः) कामं ज्ञात्वा तां प्रीयितुं इच्छन्, तस्याः गृहं अगच्छत्। तस्याः गृहं रमणीयविभूषणैः समृद्धम् आसीत्, यत्र मुक्ताहाराः, पताकाः, छत्राणि, शय्याः, आसनानि च सुसज्जितानि आसन्; धूपगन्धेन सुरभि, दीपैः प्रकाशितम्, माल्यगन्धैः अलङ्कृतम्। भगवानं गृहं प्रविशन्तं दृष्ट्वा सा स्त्री ससङ्क्षोभा, शीघ्रं आसनात् उत्थाय, यथायोग्यं समीपं गत्वा, स्वसख्याभिः सह अच्युतं आसनादिभिः सत्कृत्य सम्मानितवती। उद्धवः अपि सन्मानपूर्वकं स्वागतं प्राप्त्वा, आसनं स्पृश्य उपाविशत्; कृष्णः लोकाचारानुसारं शीघ्रं रम्यं शय्यां प्रविश्य अवहत्। सा स्नात्वा, सुगन्धितं तैलं अङ्गे धृत्वा, उत्तमवस्त्राभरणैः भूषिता, माल्यगन्धयुक्ता, ताम्बूलं च सेविता, माधवस्य समीपं गच्छति स्म, लज्जायुक्ता, कटाक्षहासमिश्रितेन च भावेन। कृष्णः तां प्रियां, प्रथमसंगमस्य लज्जायुक्तां, हस्ते कङ्कणशोभितां, हस्तं गृहीत्वा शय्यायां उपवेशयामास, तया तं अङ्गलेपनस्य पुण्येन लाभं प्राप्तवती। तस्याः स्तनौ हृदयञ्च कामाग्निना दग्धे, नेत्राभिलाषयुक्ता, तस्य चरणगन्धं श्वासयन्ती, तैः दुःखं शमयन्ती, प्रियं बाहुस्तनयोरन्तरे आलिङ्ग्य, आनन्दमूर्तौ दीर्घदुःखस्य अन्तं प्राप्तवती। सर्वमुक्तिम् अवाप्य, दुर्लभं भगवन्तं प्राप्तवती सा, दुर्भागिनी अपि, चन्दनमल्यम् अर्पयित्वा तं वरं याचितवती—"प्रियः मम किञ्चित् दिनानि इह स्थातुं, मया सह रमस्व, हे कमलनयन, तव वियोगं न सह्नोमि।" भगवान् तस्या इच्छितं वरं दत्वा, तां सम्मान्य, उद्धवेन सह, सर्वेश्वरः स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। यः सर्वेश्वरं विष्णुं महापूजया संतुष्ट्य, मनःप्रियं वरं याचति, यदि सत्त्वहीनः स्यात्, स तु कुबुद्धिः। ततः कृष्णः, रामः, उद्धवः च, किञ्चित् कार्यं साधितुं तथा अक्रूरं प्रीयितुं इच्छन्तः, अक्रूरगृहं अगच्छन्। दूरात् तान् उत्तमपुरुषान्, स्वबान्धवान् दृष्ट्वा, अक्रूरः हर्षपूर्णः उत्थाय, तान् आलिङ्ग्य, हर्षेण सत्कारमकरोत्। अक्रूरः कृष्णं रामं च प्रणम्य, तयोः अभिवादनं प्राप्त्वा, आसनं स्वीकृत्य, विधिवत् तौ पूजितवान्। पादप्रक्षालनं जलं शिरसि स्थाप्य, दिव्यवस्त्रैः, सुगन्धिमाल्यैः, उत्तमाभरणैः च तौ सम्मानितवान्। पूजां कृत्वा, शिरसा नमस्कृत्य, पाणिभिः पादप्रक्षालनं कृत्वा, अक्रूरः विनयेन कृष्णरामौ उवाच— "सौभाग्येन, दुष्टः कंसः तद्बलानुयायिनश्च नष्टाः, अस्माकं कुलः महान् संकटात् उद्धृतः, तयोः कृपया पुनः स्थापितः। यूयं द्वौ परमपुरुषौ, जगतः कारणं च पदार्थं च; यदन्यत्, न ततोऽधिकं न च अवधिकम्। जगत् स्वयम् सृज्य, तद् शक्तिभिः प्रविश्य, श्रवणदृष्ट्याः साक्षात् बहुधा प्रकटयथः, हे ब्रह्मन्। यथा सर्वेषु, चराचरेषु, विविधाः रूपाणि गर्भेषु दृश्यन्ते, तथा त्वं, स्वयम्भू, स्वयमेव बहुधा प्रकटयसि। सृजन्ति, लयं, पालनं च, रजस्तमःसत्त्वशक्तिभिः कुर्याः; तैः गुणैः कर्मभिः न बध्धः, ज्ञानस्वरूपः सन्, तव बन्धनहेतुः कुतः? शरीरादिभिः तव अस्तित्वं न परिमितम्; तस्मात् तव न बन्धः न मोक्षः; अस्माकं तव विषयः कदापि न विमूढः स्यात्। यदा वैदिकमार्गः मिथ्याशास्त्रैः विघ्नितः, तदा लोकहितार्थं, गुणसंपन्नः सन्, त्वं स्वयम् प्रकटयसि। तस्मात्, हे प्रभो, अद्य वसुदेवगृहं तव अंशेन आगतः, भूमिभारनिवारणाय, शत्रुक्षत्रियाणां सेनानां शतशः विनाशाय, वंशस्य कीर्तिप्रसाराय च। अद्य, हे प्रभो, अस्माकं गृहाः धन्याः, यत् त्वं देवपितृभूतपुरुषरूपः, तव पादप्रक्षालनं जलं त्रैलोक्यं पावयति, विश्वगुरो, अधोक्षजः, आगतः। कः विद्वान् अन्यत्र शरणं याचेत्? त्वं भक्तप्रियः, सत्यवचनः, सर्वसखा, कृतज्ञः, भक्तानां सर्वकामदः, आत्मलाभहानौ तव किञ्चित् नास्ति। सौभाग्येन, हे जनार्दन, अद्य अस्माकं सम्मुखः अभिव्यक्तः, यं योगेश्वराः देवाः च दुर्लभं मन्यन्ते; शीघ्रं अस्माकं मोहबन्धं छिन्धि—पुत्रदारधनबन्धुस्वगृहशरीरादिषु तव मायया उत्पन्नं। एवं भगवत् भक्तेन पूजितः स्तुतः च, श्रीहरिः अक्रूरं प्रसादपूर्वकं, मोहिनीमिव वाणीं वदन्, प्रत्युवाच। भगवाञ् उवाच—"त्वं अस्माकं गुरु, पितृव्यः, सदा पूज्यः बान्धवः; वयं तव रक्षणीयाः, पोषनीयाः, दयनीयाः च, अस्माकं तव आश्रितत्वम्। उत्तमाः, स्वार्थसाधकाः, सत्पुरुषाः, सदा सेवनीयाः; देवाः स्वार्थं कुर्वन्ति, सत्पुरुषाः तु न। तीर्थानि जलैः न शुद्ध्यन्ति, देवाः मृन्मयशिलायाः न; सत्पुरुषदर्शनं क्षणमात्रेण शुद्ध्यति। त्वं अस्माकं हितैषी, सर्वहितसाधने समर्थः; तस्मात्, पाण्डवान् ज्ञातुम्, हास्तिनापुरं याहि। श्रुतम्, तेषां पितुः निधनानन्तरं, पुत्राः मातृसमेताः, राज्ञा स्वनगरं नीताः, तत्र दुःखिता वसन्ति। तत्र, अम्बिकापुत्रः राजा, भ्रातृपुत्रेषु न निष्पक्षः; तस्य दुष्टपुत्रस्य वशे, दृष्टिः मोहिता। तेषां वर्तमानं सुखदुःखं च ज्ञात्वा, मित्रहिताय वयं यथासम्भवं कार्यं करिष्यामः।" एवं अक्रूरं उपदिश्य, भगवान् हरिः, परमेश्वरः, संकर्षण उद्धवेन सह स्वगृहं प्रत्यगच्छत्। इति दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे अष्टचत्वारिंशद् अध्यायः समाप्तः, श्रीमद्भागवतमहापुराणे परमहंसशास्त्रे। शुकः पुनः उवाच—हास्तिनापुरं, पौरववंशराज्ञां मध्ये प्रसिद्धं, गत्वा, अक्रूरः तत्र अम्बिकापुत्रं, भीष्मं, विदुरं, पृथां च अपश्यत्।