सदा अस्माकं मनः श्रीकृष्णस्य पदकमलयोः विश्रान्तिं यायात्, वाचः तस्यैव नामानि वदन्तु, कायः तस्य सेवायां नम्यताम्। यत्र यत्र भगवतः इच्छया कर्मणि वायुविहतं यत्र प्रक्षिप्यते, तत्र अपि अस्माकं कृष्णे भक्तिः शुभकृत्यैः दानैः च अविचलिता स्थिता भवतु। एवं गोपैः कृष्णभक्त्या सम्मानितः उद्धवः, हे राजन्, पुनः श्रीकृष्णस्य संरक्षणेन मथुरां प्रत्यागच्छत्। सः कृष्णं नमस्कृत्य, वृजवासिनां प्रति हृदयेन भक्तिपूर्णः, वसुदेवाय रामाय राज्ञे च दानानि अर्पयामास। ततः शुकः उवाच—सर्वात्मा सर्वदर्शी भगवान् श्रीकृष्णः, सैरन्ध्र्याः (कुब्जायाः) कामनां ज्ञात्वा तां प्रसन्नयितुं इच्छन् तस्याः गृहं अगच्छत्। तस्याः गृहं रम्यविलासोपस्करैः समृद्धम्, मुक्ताहारैः पताकाभिः छत्रैः शय्यासनैः च शोभितम्, धूपगन्धैः सुरभितम्, दीपैः उज्ज्वलितम्, माल्यगन्धैः अलङ्कृतम्। तं प्रविशन्तं दृष्ट्वा सा स्त्री ससङ्कोचम्, शीघ्रं आसनात् उत्तिष्ठ्य, यथायोग्यं समीपं गत्वा, सखीभिः सह अच्युतं आसनादिभिः सत्कारम् अकरोत्। उद्धवः अपि सम्मानपूर्वकं सत्कृत्य, आसनं स्पृशित्वा उपविश्य, कृष्णः लोकाचारं अनुगम्य, तद्विलासमत्तशय्यां शीघ्रं प्रविष्टवान्। सा स्नात्वा, सुगन्धितैः वस्त्राभरणैः भूषिता, माल्यगन्धविलिप्ता, ताम्बूलं चुइत्वा, लज्जास्मितसमीक्षाभिः माधवम् समीपं आगता। भगवान् कृष्णः तां लज्जितां, प्रथमसंगमे संकोचिता, हस्ते कङ्कणभूषितां, हस्तं गृहीत्वा शय्यायां उपवेशयन्, तस्याः पुण्येन स्वयं अनुलिप्तः तया सह रमितवान्। तस्याः स्तनहृदयौ कामाग्निना दह्यमानौ, नेत्रे तृष्णया पूर्णे, तस्य चरणगन्धं श्वसित्वा, तेन दुःखं मर्दयित्वा, प्रियं बाहुस्तनाभ्यां आलिङ्ग्य, सुखमूर्तिं प्राप्त्वा दीर्घकालेन दुःखस्य अन्तं प्राप्नोत्। भगवतः मोक्षनाथस्य प्राप्त्या, या दुर्लभा, सा स्त्री, दुर्भागिनी अपि, तं चन्दनं अर्पयित्वा वरं याचितुम् आरब्धवती। सा उवाच—"मम प्रियः किञ्चित् दिनानि अत्र स्थातुम् इच्छतु, मया सह रमस्व, हे पद्मलोचन, त्वया वियोगं सहितुं न शक्नोमि।" भगवान् तस्याः कामितं वरं दत्वा, तां सत्कृत्य, उद्धवेन सह, सर्वेश्वरः स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। यः महापूजया विष्णुं सर्वेश्वरं सन्तुष्ट्य, तदनन्तरं स्वचित्तानुकूलं वरं विन्दति, यदि सः सत्त्वहीनः, तस्य बुद्धिः अल्पा भवति। ततः कृष्णः रामेण उद्धवेन च सह, किञ्चित् कार्यं साधयितुं, अक्रूरं प्रीत्यै अक्रूरगृहं अगच्छत्। दूरात् तान् उत्तमपुरुषान्, स्वबान्धवान्, दृष्ट्वा अक्रूरः हर्षेण उत्थाय, आलिङ्ग्य, हर्षेण सत्कारं अकरोत्। सः कृष्णं रामं च प्रणम्य, तौ अपि तं नमस्कृत्य, आसनं स्वीकृत्य, विधिवत् तौ पूजितवान्। पाद्यं शिरसि धृत्वा, दिव्यवस्त्रैः सुगन्धमाल्यैः उत्तमाभरणैः च तौ सत्कृत्य, शिरसा नमस्कृत्य, पाणिभिः पादौ प्रक्षाल्य, अक्रूरः विनयेन कृष्णं रामं च संबोधितवान्। सः उवाच—"सौभाग्येन, दुष्टः कंसः तस्य अनुचराः च विनष्टाः, वंशलोकः महाप्रसवाद् उद्धृतः, पुनः स्थापितः। यूवां परमपुरुषौ, जगतः कारणं वस्तु च, अन्यत् उच्चं नीचं वा नास्ति। यद्वत् सर्वेषु भूतेषु, स्थावरजङ्गमेषु, विविधरूपाणि गर्भेषु उत्पद्यन्ते, एवं त्वं भगवन् स्वस्मिन्नेव विविधरूपेण स्वोत्पन्नेषु भूतेषु प्रकटः, स्वाधीनः। त्वं रजः तमः सत्त्वैः जगत् सृजसि, संहरसि, पालयसि च; तैः गुणैः कर्मभिः न बध्यसे, ज्ञानात्मा त्वं—कथं तव बन्धस्य कारणं स्यात्? यत् तव अस्तित्वं न शरीरादिभिः उपाधिभिः निरूप्यते, तस्मात् तव न भेदः, न बन्धः, न मोक्षः—न कदापि भ्रमः अस्माकं भवतु। यदा यदा वेदमार्गः कपटमतैः असत्यैः बाध्यते, तदा तव लोकहिताय सत्त्वगुणसम्पन्नः अवतारः भवति। अतः आज तव वसुदेवगृहं अवतारः, स्वांशेन, पृथिव्याः भारनिवृत्त्यै, शत्रुकुलानां सेनानां विनाशाय, वंशकीर्तिप्रसाराय च। आज अस्माकं गृहाः धन्याः—त्वं देवपितृभूतपुरुषरूपः, तव पादोदकं त्रिलोकं शुद्धयति, विश्वगुरुः अधोक्षजः, गृहं प्रविष्टः। कः पण्डितः अन्यत्र आश्रयं इच्छेत्? भक्तप्रियः, सत्यम् वदसि, सर्वसखा, कृतज्ञः, पूजकानां कामान् ददाति, स्वस्य लाभहानौ तुल्यौ—त्वं। सौभाग्येन, हे जनार्दन, त्वं अस्माकं सम्मुखः अभूत्; योगेश्वराः देवाः अपि दुर्लभं त्वां प्राप्नुवन्ति; शीघ्रं अस्माकं मोहबन्धं छिन्धि—पुत्रदारधनबान्धवगृहशरीरादिषु तव मायया यः बन्धः। एवं भक्तेन पूजितः स्तुतः च, भगवान् हरिः अक्रूरं स्मितेन आलाप्य, तं वाक्यैः मोहयन् इव अभाषत्। भगवान् उवाच—"त्वं अस्माकं गुरुर्बन्धुश्च, सदा पूज्यः; वयं तव रक्षणीयाः, पोष्याः, दयनीयाः, तव अधीनाः। सद्भिः सतां श्रेष्ठैः तेषां हितैषिभिः सदा सेवा कर्तव्या; देवाः स्वार्थाय कर्म कुर्वन्ति, साधवः न। तीर्थानि जलैः न शुद्ध्यन्ति, देवाः मृत्तिकाशिलारूपैः न; साधुसं दर्शनं क्षणमात्रेण शुद्ध्यति। त्वं अस्माकं हितैषी, सर्वेषां हितार्थं समर्थः; अतः पाण्डवानां स्थितिं ज्ञातुं हस्तिनापुरं गच्छ। श्रुतं अस्माभिः—पितुः निधनानन्तरं, बालाः मातया सह, स्वनगरं राज्ञा नीताः, तत्र दुःखिताः निवसन्ति। तत्र, अम्बिकापुत्रः राजा, भ्रातृपुत्रेषु न निष्पक्षः; तस्य दुष्टपुत्रस्य वशे, दृष्टिः मोहिता। गच्छ, तेषां वर्तमानस्थितिं पृच्छ; तद्विज्ञाय, मित्रहिताय वयं यथोचितं करिष्यामः। एवं अक्रूरं आदेशं दत्त्वा, भगवान् हरिः, परमेश्वरः, संकर्षणेन उद्धवेन च सह, स्वगृहं प्रत्यागच्छत्।