याः स्त्रियः श्रीनन्दव्रजस्य, तासां स्तनौ श्रीकृष्णचरणार्पितौ, लक्ष्म्या पूजितस्य योगिनां श्रेष्ठस्य, रासलीलायाः परमगम्यस्य भगवतोऽङ्कलेन सर्वदुःखानि त्यक्तानि। तासां हरिगुणगानं त्रैलोक्यं शुद्धयति; तासां चरणरेणवे पुनः पुनः नमामि। शुकः उवाच— ततः गोपीभ्यः, यशोदायै, नन्दाय, गोपगणाय च स्वस्त्ययनं कृत्वा, उद्धवः प्रस्थितः स्वस्य रथं आरोहत्। तस्य प्रस्थानसमये, नन्दादयः स्नेहपूर्णाः, विविधैः उपहारैः हस्तेषु, अश्रुपूर्णनेत्राः, उद्धवम् समीपमागताः, स्नेहपूर्वकं वचांसि ऊचुः— "सदा अस्माकं मनः श्रीकृष्णपादयोः स्थिरं भवतु; वाणी तस्य नामानि वदतु; कायः तस्य सेवायां नमतु।" "यत्र यत्र भगवतोऽनुग्रहः, तत्र तत्र कर्मभिः वयं सञ्चालिताः; तथापि श्रीकृष्णे भक्तिः शुभकर्मणा दानेन च अविचलिता भवतु।" एवं गोपगणैः कृष्णभक्त्या सत्कृतः उद्धवः, हे राजन्, कृष्णरक्षितः पुनः मथुरां प्रत्यागच्छत्। उद्धवः कृष्णं प्रणम्य, व्रजवासिनां भक्तिपूर्णहृदयः, वसुदेवाय, रामाय, राज्ञे च उपहारान् दत्तवान्। शुकः पुनः उवाच— ततः सर्वात्मा भगवान् सर्वदर्शी, सैरन्ध्र्याः (कुब्जायाः) कामं ज्ञात्वा, तस्याः प्रियं कर्तुं इच्छन्, तस्याः गृहं अगच्छत्। तद् गृहं रमणीयविलाससंपन्नम्, मुक्ताहारध्वजचत्रशय्यासनैः भूषितम्, धूपगन्धयुक्तम्, दीपैः दीप्तम्, माल्यचन्दनैः अलङ्कृतम्। सः तस्याः गृहे प्रविशन् दृष्ट्वा, सा सखीभिः सह, उत्कण्ठिता, आसनात् उत्तस्थत्, उचितरूपेण आगत्य, अच्युतं आसनादिभिः सत्कृतवती। उद्धवः अपि सम्मानितः, आसनं स्पृशित्वा उपविष्टः; कृष्णः लोकाचारानुसारं शीघ्रं शय्यां प्रविष्टवान्। सा स्नात्वा, सुष्ठितवस्त्राभरणधारिणी, माल्यचन्दनगन्धयुक्ता, ताम्बूलचर्विता, माधवम् समीपमागतवती, लज्जायुक्ता, कटाक्षस्मितमुदिता, उत्कण्ठितहृदया। कृष्णः तां प्रियाम्, प्रथमसंगमे लज्जितां, हस्तकङ्कणभूषितां, हस्तेन गृहीत्वा शय्यायां उपवेशयन्, तया अभिषेकपुण्येन संतुष्टः रमितवान्। तस्याः स्तनहृदयं कामार्तं, नेत्रे सप्रेमम्, कृष्णपादगन्धं श्वासित्वा, तेन पीडां मर्दयित्वा, बाहुभिः स्तनाभ्यां च प्रियं आलिङ्ग्य, आनन्दरूपे भगवति दीर्घदुःखस्य अन्तं प्राप्तवती। भगवद्रूपं मोक्षनाथं लब्ध्वा, सा दुर्भाग्यवती सन्तुष्टा, चन्दनं दत्त्वा, वरं याचितवती— "मम प्रियः किञ्चित् दिनानि अत्र स्थातुं, मया सह रमस्व, पद्मनयन, वियोगं न सह्यते।" भगवान् तस्याः कामं दत्त्वा, ताम् उद्धवेन सह सत्कृत्य, सर्वेश्वरः स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। यः विष्णुं महापूजया संतुष्ट्य, मनःप्रियं वरं विन्दति, सत्त्वहीनः स दुर्बुद्धिः। ततः कृष्णः रामोद्धवसहितः, आकृरूरस्य प्रियं कर्तुं, आकृरूरगृहं अगच्छत्। दूरात् तान् श्रेष्ठान् स्वबान्धवान् दृष्ट्वा, आकृरूरः हर्षपूर्णः उत्थाय, आलिङ्ग्य, हर्षेण सत्कृतवान्। सः कृष्णं रामं च प्रणम्य, तौ अपि तं प्रणम्य, आसनं स्वीकृत्य, सम्यक् पूजितवान्। पाद्यं शिरसि स्थापयन्, दिव्यवस्त्रैः, गन्धमाल्यैः, उत्तमाभरणैः सत्कृतवान्। पूजां कृत्वा, शिरसा नमित्वा, पादौ हस्ताभ्यां प्रक्षालयन्, आकृरूरः विनयपूर्णः कृष्णरामौ संबोधितवान्— "सौभाग्येन कंसाद्याः दुष्टाः निहताः, वंशः महद्भयात् उद्धृतः, पुनः स्थापितः।" "युवाम् परमपुरुषौ, जगतः कारणं, तत्त्वम्; अन्यत् उच्चं नीचं वा नास्ति। जगत् स्वयम् सृज्य, शक्तिभिः प्रविश्य, श्रवणदर्शनयोग्यं ब्रह्मरूपेण विविधरूपेण प्रकटयथः।" "यथा सर्वेषु प्राणिषु, चलाचलरूपेषु, विविधरूपाणि गर्भेषु, एवं त्वं स्वयमेव आत्मनः उत्पन्नेषु, स्वाधीनः, विविधरूपेण प्रकटयसि।" "रजः तमः सत्त्वशक्तिभिः, जगत् सृजसि, नाशयसि, पालयसि; तथापि गुणकर्मबन्धनात् विमुक्तः, ज्ञानस्वरूपः; तव बन्धनहेतुर्नास्ति।" "शरीराद्युपाधिभिः तव अस्तित्वं न निश्चितम्; तस्मात् तव न बन्धः न मोक्षः; तव विषये भ्रमः न भवतु।" "यदा वेदमार्गः मिथ्यादर्शनेन बाध्यते, तदा लोकहिताय, सत्त्वगुणयुक्तः अवतरसि।" "अतः भगवन्, अद्य वसुदेवगृहे तव अंशेन अवतरणं, भूमिभारहरणाय, शत्रुक्षत्रियसेनानीं विनाशाय, वंशकीर्तिप्रसाराय।" "अद्य अस्माकं गृहाणि धन्यानि, यः देवपितृभूतपुरुषरूपः, यस्य पादोदकं त्रैलोक्यं शुद्धयति, जगद्गुरोः अधोक्षजस्य, तव आगमनम्।" "कः पण्डितः अन्यत्र शरणं याचेत्? भक्तप्रियः, सत्यवाक्, सर्वमित्रः, कृतज्ञः, पूजितानां सर्वकामदः, आत्मलाभहानिलाभयोः उदासीनः।" "सौभाग्येन जनार्दन, त्वं अस्माकं पुरतः प्रकटः, योगेश्वरैः देवैः दुर्लभः; शीघ्रं अस्माकं मोहबन्धं छिन्धि—पुत्रदारधनबान्धवगृहशरीरादिषु आसक्तिं, या तव मायैव।" एवं पूजितः स्तुतः च भक्तेन, श्रीहरिः आकृरूरं स्मितेन वचोमायया सम्बोधितवान्— भगवान् उवाच— "त्वं अस्माकं गुरुः, पितृव्यः, सदा पूज्यः; वयं तव रक्षणीयाः, पोष्याः, दयनीयाः; वयं तव आश्रिताः।" "सद्भिः यथा स्वहितैषिणः सदा सेवनीयाः; देवाः स्वहिताय कर्म कुर्वन्ति, साधवः न।" "तीर्थानि जलैः न शुद्ध्यन्ति, देवाः मृन्मयशिलारूपेण न; साधूनां दर्शनं क्षणमात्रेण शुद्ध्यति।" "त्वं अस्माकं हितैषी, सर्वहितकृत्; तस्मात् पाण्डवान् ज्ञातुं, हस्तिनापुरं गच्छ।