उद्धवः यदा व्रजं प्राविशत्, सः नद्यः वनानि पुष्पिततरूंश्च दृष्ट्वा श्रीकृष्णस्य स्मरणेन हृष्टमानसः अभवत्, व्रजवासिनां सेवायाम् अपि रममाणः। तत्र गोपीषु कृष्णे एकान्तचित्तासु विलीनासु च, उद्धवः परमानन्देन पूर्णः ताः प्रणम्य इदं स्तोत्रं गायन् अभवत्—"इमे गोप्यः भूमौ देहिनां श्रेयसीः, यतः गोविन्दे हृदयान्तर्भावितप्रेम तासां विद्यते। मुनयः पुनर्भवभीत्या यतन्ते, वयं च तादृशं भक्तिं स्पृहयामः; किमुत ब्रह्मत्वेन, यदि तस्य लीलाकथारसस्यास्वाद एव परमो लाभः। कुतः इमाः वनचारिण्यः पतिताः, कुतः चैतत् परं कृष्णे प्रेम? यः अज्ञानः अपि भगवन्तं साक्षात् सेवते, सः एवमिव लाभं प्राप्नोति, यथा राजा स्वसेवकेषु कृपां ददाति। हे सखे! एषा परितोषरूपा भगवत्कृपा न सुरस्त्रीषु, नापि अन्यत्र दृश्यते; केवलं रासोत्सवे व्रजयोषितां ग्रीवाभिः आलिङ्गनं कृत्वा तेन दत्ता। अहो! यद्यहमत्र वृन्दावने तेषां पादरजः प्राप्नुवन् तृणं, गुल्मं, लतानां वा रूपेण जायेयम्, याः स्वजनं धर्ममार्गं च परित्यज्य वेदैः अपि दुर्लभं मुकुन्दमार्गं सेवीतवत्यः। यासां स्तनौ श्रीकृष्णपादपद्मालङ्कृतौ, लक्ष्म्या योगीन्द्रैश्च पूजितः सः, रासलीलायाः परमगम्यः, ताः तं आलिङ्ग्य सर्वदुःखं त्यक्तवत्यः। पुनः पुनः नन्दस्य व्रजयोषितां पादरजः नमामि, यासां हरिगुणगानं त्रैलोक्यं पवित्रयति।" इति। एवमुक्त्वा, शुक उवाच—ततः उद्धवः गोपीभ्यः, यशोदायै, नन्दाय च स्वस्त्ययनं कृत्वा, गोपैः सह स्नेहेन संवाद्य, रथमारुह्य प्रस्थानाय उद्यतः। तस्य निर्गच्छतः, नन्दादयः विविधैः उपहारैः हस्तेषु, स्नेहेन समीपं गत्वा अश्रुपूर्णलोचनाः इदं वचः ऊचुः—"नः चेतः सदा कृष्णपादपद्मयोः स्थातु, वाचः तस्यैव नामानि वदतु, देहः तस्यैव सेवायां नमतु। स्वकर्मभिः यत्र यत्र भगवतः इच्छा नयति, तत्र तत्र कृष्णभक्तिरस्माकं दृढा भवतु, शुभकर्मदानादिषु।" इति। एवं कृष्णभक्त्या गोपैः सत्कृतः उद्धवः, हे राजन्, पुनः मथुरां प्रतस्थे, कृष्णेन संरक्षितः। सः कृष्णं प्रणम्य, व्रजवासिषु भक्तिपूर्णहृदयः, वसुदेवाय, रामाय, राज्ञे च उपहारान् दत्तवान्। शुक उवाच—ततः सर्वात्मा भगवान् सर्वदर्शी, सैरन्ध्र्याः (कुब्जायाः) कामं विदित्वा तां तोषयितुम् इच्छन्, तस्याः गृहम् अगच्छत्। तस्याः गृहं महद् विभूषितं, रमणीयोपस्करसम्पन्नं, मुक्ताहारध्वजछत्रशय्यासनैः शोभितं, धूपगन्धसमुच्छ्वासितं, दीपैः दीप्तं, माल्यगन्धैः च भूषितम् आसीत्। भगवानं प्रविशन्तं दृष्ट्वा सा संकुचिता, शीघ्रं स्थानात् उत्थाय, सखीभिः सहित्या अच्युतं आसनादिभिः पूजयामास। उद्धवः अपि सत्कारपूर्वकं आसनं स्पृष्ट्वा उपविवेश; कृष्णः लोकाचारानुसारेण शीघ्रं शय्याम् प्रविवेश। सा, स्नात्वा, सुगन्धितवस्त्राभरणधारिणी, माल्यगन्धविलिप्ताङ्गी, ताम्बूलचर्विता, सव्रीडा सस्मितावलोकनैः माधवस्य समीपमागता। सः, तां प्रथमरागसंकुचितां, मणिकङ्कणललितहस्तां, हस्तेन गृहीत्वा शय्यायां उपावेशयत्, तस्याः पुण्येन स्वाङ्गेऽनुलेपनस्य फलम् अनुभूय। सा कामाग्निना सन्तप्तस्तनहृदया, तदङ्घ्रिगन्धं जिघ्रन्ती, ताभ्यां दुःखं विमुञ्चन्ती, प्रियं बाहुप्रलम्बनया परिष्वज्य, आनन्दमूर्तौ दीर्घकालेन प्राप्ते दुःखान्तं प्रपेदे। भगवन्तं दुर्लभं मुक्तिदातारम् प्राप्तवती सा, भाग्यहीना अपि, चन्दनं दत्त्वा वरं याचिता—"मम प्रियः किञ्चित्कालं स्थातु, मया सह रमस्व, हे कमलनयन, त्वद्वियोगं न सह्ये।" इति। तस्याः कामितं वरं दत्त्वा, तां सत्कृत्य, सः भगवतः उद्धवेन सह स्वमालयं प्रतिजगाम। यः विष्णुं सर्वेश्वरं महापूजया तुष्ट्वा, मनसः प्रीत्यर्थं वरं वृणुते, सत्त्वहीनः चेत्, सः दुर्बुद्धिः। ततः कृष्णः, रामेण उद्धवेन च सह, अक्रूरस्य प्रियार्थं तस्य गृहम् अगच्छत्। सः, तान् आत्मबान्धवान् दूरात् आगतान् दृष्ट्वा, हर्षेण उत्थाय, समालिङ्ग्य, हर्षेण सत्कृत्य उपवेशयत्। कृष्णाय रामाय च प्रणम्य, तौ अपि तं नमस्कुर्वन्तौ, उपवेशनानन्तरं तौ यथाविधि पूजयामास। पाद्यं शिरसि स्थापयित्वा, दिव्यवस्त्रैः गन्धमाल्यैः उत्तमाभरणैः तौ पूजयामास। पूजनानन्तरं, शिरसा वन्दित्वा, हस्ताभ्यां पादौ प्रक्षालयित्वा, अक्रूरः विनयेन कृष्णरामौ इदं वचनम् उवाच—"सौभाग्येन दुष्टः कंसः स्वजनश्च निहताः, इयं कुलधारा भवद्भ्याम् उद्धृता, पुनः स्थापिता च। भवद्वां परमार्थतः पुरुषौ, कारणं कार्यं च जगतः; भवद्भ्यां विना न किञ्चिद् उच्चावचं अस्ति। एतद् विश्वं स्वयं सृष्ट्वा, स्वशक्तिभिः प्रविश्य, नानारूपेण प्रकटयसि, हे ब्रह्मन्, श्रवणदर्शनाभ्यां ग्राह्यम्। यथा सर्वेषु भूतेषु, चलाचलादिषु, विविधरूपाणि गर्भेषु दृश्यन्ते, तथा त्वं स्वयमेव स्वसृष्टेषु भूतेषु नानारूपेण प्रकटसे, आत्मन्यवस्थितः। त्वं रजस्तमःसत्त्वशक्तिभिः जगत् सृजसि, हंसि, पालयसि; तथापि गुणकर्मभिः न बध्यसे, ज्ञानात्मा सन्; तव बन्धनकारणं कुतः? त्वं शरीराद्युपाधिकल्पितो न, भेदोऽपि नास्ति; तस्मात् त्वयि न बन्धो न मोक्षः, नः त्वयि कदापि मोहः मा भूयात्। यदा वेदमार्गः मिथ्यादृष्टिभिः अवरुद्धः, तदा त्वं लोकहिताय सत्त्वगुणसम्पन्नः साक्षात् अवतीर्यसे। अतः त्वं अद्य वसुदेवगृहे, स्वांशेन, भूमिभारनाशाय, शतशः रिपुसैन्यान् निघ्नन्, वंशस्य कीर्तिं विस्तारयन्, अवतीर्णः। अद्य नः गृहानि धन्यतमानि, यतः त्वं सर्वदेवतापितृभूतमानुषस्वरूपः, यस्य पादोदकं त्रैलोक्यं पावयति, जगद्गुरो, अधोक्षज, प्रविष्टवान्। को हि बुधः त्वत्तः अन्यत्र शरणं याचेत, त्वं भक्तप्रियः, सत्यवाक्यः, सर्वहितः, कृतज्ञः, भक्तानां सर्वकामदः, आत्मलाभालाभयोः उदासीनः।" इति। एवं स्नेहपूर्णेन भावेन, अक्रूरः भगवान् कृष्णरामौ प्रार्थयामास।