यदापि गोप्यः स्वान्तःकथां कुर्वन्त्यः स्वमन्त्रयन्त—"किं वा वने वसतः, किं वा अन्येषां, श्रीलक्ष्म्याः पतये महात्मने, सर्वकामपूरकाय, स्वात्मनि पूर्णाय, अस्मदादीनां सेवा किं प्रयोजनं स्यात्?" इत्युक्त्वा, पुनः स्मरन्ति—"निष्कामत्व एव परमानन्दः, यथा पिङ्गला वेश्या अपि उक्तवती; तथापि एतज्ज्ञात्वा अपि, अस्माकं कृष्णे आशा त्यक्तुं कठिनैव।" "को वा सहसा, वा अनिच्छया अपि, श्रीकृष्णस्य संगं त्यक्तुं समर्थः, यस्याङ्गे श्रीः कदापि न वियुज्यते?" इति पुनरपि चिन्तयन्त्यः, "एते नद्यः, गिरयः, वनानि, गावः, वेणूनादः च—एषु सर्वेषु श्रीकृष्णः सङ्कर्षणेन सहितः सञ्चरति स्म।" तदनन्तरं, "पुनः पुनः लक्ष्म्याः स्थाना अस्मभ्यं नन्दसूनोः स्मरणं कुर्वन्ति; तस्य पादचिह्नैः वयं तं विस्मर्तुं न शक्नुमः।" इति कथयन्त्यः, "तस्य सुललितगमनेन, सन्मन्दहासेन, विलासदृष्ट्या, मधुरवचनेन, अस्माकं चेतांसि आकृष्टानि—कथं तं विस्मरिष्यामः?" इति विलपन्त्यः। ततः प्रार्थयन्त्यः, "हे भगवन्! हे लक्ष्मीपते! हे व्रजेश्वर! दुःखनाशन! अस्मद्गोकुलं दुःखसागरात् उद्धर, हे गोविन्द!" इत्युक्त्वा, शुकः उवाच—"तदा ताः कृष्णसन्देशैः विरहज्वरात् विमुक्ताः, उद्धवम् ईश्वरांशं ज्ञात्वा, स्नेहपूर्वकं पूजयामासुः।" स उद्धवः तत्र किञ्चिद्वार्षिकं कालं स्थित्वा, गोपीनाम् शोकं हरन्, कृष्णलीलाकथाभिः गोकुलं हर्षयामास। यावत्कालं उद्धवः नन्दस्य व्रजे स्थितः, तावत् तत्रवासिनां क्षणाः शीघ्रं व्यतीयुः, कृष्णकथारसासक्तचित्तानाम्। उद्धवः अपि नद्यः, वनानि, पुष्पिततरून् दृष्ट्वा, कृष्णं स्मरन्, व्रजवासिनाम् उपकारे सन्तोषं प्राप। गोपीषु कृष्णे अत्यन्तासक्तचित्तासु दृष्ट्वा, उद्धवः परमानन्देन ताः प्रणम्य, इदं स्तुत्वा उवाच— "एताः गोप्यः, पृथिव्यां देहिनां श्रेष्ठाः, यतः तासां हृदयेषु गोविन्दे प्रेम परममस्ति; जन्मभयभीतानां मुनिनाम् अपि, अस्माकं च, एषा भक्ति स्पृहणीयैव; किं ब्रह्मत्वेन, यदि कृष्णकथारसास्वादनं न स्यात्?" "क्व एता वनचरीणः पतिताः, क्व वा कृष्णे परमात्मनि प्रेम परमम्? तथापि, अज्ञानिनः अपि, यः भगवन्तं साक्षात् उपासते, स एव लाभं प्राप्नोति—यथा राजा स्वसेवकेषु अनुग्रहं करोति।" "नैव स्वर्गस्त्रीषु, नान्यत्र, एषा तीव्रानुग्रहभक्ति दृश्यते; यः रासोत्सवे व्रजवल्लभानाम् कण्ठे आलिङ्गनं कृत्वा ताः पूर्णाः कृतवान्।" "हन्त! कदा अहं वृन्दावने तेषां पादरेणोः लाभाय तृणगुल्मलतौषधिरपि स्याम्, याः स्वजनं धर्मपथं च त्यक्त्वा, वेदविवक्षितं मुकुन्दपथमेव अन्विष्यन्ति।" "यासां स्तनाङ्कितं श्रीकृष्णपदपद्मं—यः लक्ष्मीवन्दितः, योगिवर्यपूजितः, रासलीलायाः परमगम्यः—ताः सर्वदुःखं त्यक्त्वा स्थिताः।" "पुनः पुनः नन्दव्रजस्त्रीणां पादरेणवे नमः, यासां हरिकथागानं त्रैलोक्यं पावयति।" शुकः पुनरुवाच—"ततः स उद्धवः, गोपीभ्यः, यशोदायै, नन्दाय च, च गोपालकान् सविनयम् अभिवाद्य, प्रयाणाय रथमारुह्य निर्गतः।" नन्दादयः च, उद्धवस्य निर्गमणकाले, विविधैः उपहारैः हस्तेषु, स्नेहपूरिताः, अश्रुपूर्णलोचनाः, तमिदं वचः ऊचुः—"कृष्णस्य पदपद्मेषु सदा अस्माकं मनः स्थातु, अस्माकं वाचः तस्यैव नाम्नि प्रवर्तन्तां, अस्माकं देहाः तस्यैव सेवानताः स्युः।" "यत्र यत्र प्रभुः अस्मान् स्वकर्मभिः क्षिपति, तत्र तत्र शुभकृत्यदानादिषु, अस्माकं कृष्णभक्तिः नित्यं स्थिरा भवतु।" एवं गोपालकैः कृष्णभक्त्या सत्कृतः स उद्धवः, राजन्, पुनः मथुरां प्रतस्थे, कृष्णरक्ष्यः। स कृष्णाय प्रणम्य, व्रजवासिनां विषये अनन्यभक्तिपूर्णहृदयः, वसुदेवाय, रामाय, राज्ञे च दानानि अर्पयामास। शुकः पुनरुवाच—"ततः सर्वात्मा भगवान्, सर्वदर्शी, सैरन्ध्र्याः (कुब्जायाः) अभिलाषं ज्ञात्वा, तां तुष्टुम् इच्छन्, तस्याः गृहम् अगच्छत्। तस्याः गृहं रमणीयोपस्करैः, रतिवर्धनैः, मुक्ताहारध्वजच्छत्रशय्यासनैः, धूपगन्धैः, दीपैः, माल्यगन्धैः च शोभितम् आसीत्।" तं प्रविशन्तं दृष्ट्वा सा सैरन्ध्री, लज्जितरागा, शीघ्रं आसनात् उत्थाय, स्वजनैः सहित्या, यथायोग्यं अच्युतं आसनादिभिः सत्कृत्य, उद्धवमपि सादरं स्वीकृत्य, स च उपविष्टः। कृष्णः च लौकिकीमाचारानुसारं शीघ्रं शय्याम् उपाविशत्। सा स्नात्वा, सुसज्जिता, सुगन्धिताङ्गी, भूषणवसनाभरणैः भूषिता, माल्यगन्धयुक्ता, ताम्बूलचर्विता, मन्दस्मितसमीक्षया लज्जमानाङ्गना, माधवस्य समीपं गता। स कृष्णः तस्याः करं कङ्कणयुतं गृहीत्वा, शय्योपवेशनं कृत्वा, तया सह रमणीयसंबन्धं चकार; सा पुण्येन तस्याङ्गरागसंपादनात् भाग्यवती अभवत्। तस्या उरः स्तनयोः च कामाग्निना दग्धयोः, नेत्रयोः तृषितयोः, तस्य पादसौरभं जिघ्रन्त्या, ताभ्यां पीडां मर्दयन्त्या, प्रियतमं बाहुभ्यां स्तनाभ्यां च आलिङ्ग्य, सच्चिदानन्दमूर्तौ दीर्घकालेन दुःखक्षयम् अलभत। प्राप्तवत्याः तं दुर्लभं मोक्षपतिं, सा, स्वकृत्यं चिकीर्षन्ती, तैलपुष्पैः तं पूजयित्वा, वव्रे—"मम प्रियतमः किञ्चित्कालं अत्र स्थातु, मया सह रम्यताम्, त्वद्वियोगं न सह्यते।" इति। स भगवान् तस्याः वाञ्छितं वरं दत्त्वा, ताम् उद्धवेन सह सत्कृत्य, स्वालयं प्रतस्थे। यो हि परमेश्वरं विष्णुं महापुरुषं पूजयित्वा, कामान् हृदयप्रियान् वृणुते, स तु गुणहीनः, बुद्धिहीनः इति। कृष्णः, रामेण उद्धवेन च सहितः, किञ्चिदर्थसिद्धये, अक्रूरस्य प्रियार्थं, तस्य गृहम् अगच्छत्। दूरात् तान् स्वबान्धवान् उत्तमान् दृष्ट्वा, अक्रूरः हर्षपूर्णः, उत्थाय, आलिङ्ग्य, हर्षेण सत्कृत्य, कृष्णरामयोः पादयोः प्रणम्य, तौ च तं प्रणम्य, आसनं स्वीकृत्य, यथाविधि पूजयामास। स पाद्यं शिरसि धारयन्, दिव्यवस्त्रैः, गन्धानुलेपनैः, उत्तममाल्याभरणैः च तौ सत्कृत्य, पादयोः प्रक्षालनं कृत्वा, सविनयं कृष्णरामौ उवाच। एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे, गोपीकृष्णविरहवर्णनं, उद्धवस्य व्रजवास, सैरन्ध्रीकुब्जायाः सत्कारः, अक्रूरगृहागमनं च, भगवतः लीला-संवादरूपेण सुसम्पूर्णम्।