श्रीभगवान् सौम्यं उद्धवम् इत्येवम् उपदिश्य व्रजं प्रति प्रेषयामास—“गच्छ, उद्धव, मम मातरं पितरं च प्रहर्षय, गोपीनां च मयि वियोगदुःखेन पीडितानां मनः मम सन्देशैः संतोषय।” ताः गोप्यः, येषां चेतांसि मयि एव स्थितानि, ये मयि प्राणान् अर्पितवन्त्यः, मत्तः अन्यं सुखं सर्वं परित्यज्य, मम प्रियतमं स्वरूपं हृदि एव समाश्रित्य, स्वधर्मान् अपि मम हेतोः परित्यज्य, मयि एव सर्वं न्यवेशयन्, ताः अहं धारयामि। मम प्रियतमम् अपि दूरस्थं मां चिन्तयन्त्यः, गोकुलस्य स्त्रियः, हे प्रिय, मम विरहव्यथया मोहिताः सदा मां स्मरन्ति। गोकुलयोषितः, येषां हृदयानि मयि एव एकीकृतानि, मम आगमनस्य आशया, मम प्रेषितानां सन्देशानां च आश्रयेण, महति क्लेशेऽपि कथञ्चित् प्राणान् धारयन्ति। एवं भगवतः आदेशं श्रुत्वा, उद्धवः स्वामिनः वचः शिरसा गृह्णन्, रथमारुह्य नन्दस्य गोष्ठं प्रति प्रस्थितवान्। स च उद्धवः, अस्तं गतसूर्ये, नन्दव्रजं प्राप्य, रथं तेन गवां पादपोतितधूल्याः आवरणेन गूढं कृत्वा प्रविष्टः। तत्र स्थले स्थले बलदृढानां वृषाणां गोषु प्रतिस्पर्धमानानां रवनैः, मातरं प्रति धावमानानां वत्सानां च क्रन्दनैः, वायुः निनादितः। श्वेतवत्साः क्वचित् क्वचित् प्रलम्बमानाः दृष्टाः; दुग्धाहरणस्य शब्दः, वंशीध्वनिः च सर्वत्र श्रूयते। तत्र सुष्ठु भूषिताः गोप्यः, गोपालकैः सह, बलरामकृष्णयोः शुभकर्माणि गायन्त्यः, ग्रामं शोभयन्ति। स गोष्ठः अग्निसूर्यातिथिगोब्राह्मणपितृदेवतार्चनैः, धूपदीपमाल्यैः च, सर्वतः विराजते। यत्र कुत्रचित् पुष्पवनानि पुष्पितानि, पक्षिसंघगीतैः प्रतिध्वनितानि, हंसबकसारससंयुक्तैः पद्माकुलैः सरोवरैः च शोभितानि। तत्र आगते उद्धवे, नन्दः कृष्णस्य प्रियतममित्रं समागतम् आलिङ्ग्य, वासुदेववत् भक्त्या अर्चयामास। स च उद्धवाय उत्तमं भोजनं दत्त्वा, सुखासनं समर्प्य, तस्य श्रमविनाशं दृष्ट्वा, पादसंवाहनादिभिः सेवां कृत्वा, तं कुशलम् अपृच्छत्—“भवतः सखा शूरसूनुः कुशलम् अस्ति किम्? स किम् स्वजनैः पुत्रैः च परिवृतः, क्लेशरहितः, सख्ये च स्थिरः अस्ति वा? सौभग्येन, दुष्टः कंसः, यः साधून् यदून् च द्वेष्टि स्म, स्वदुष्कर्मणा सह स्वसैन्यैः निहतः। कृष्णः किम् अद्यापि स्मरति मां, मातरं, सखीन्, गोपालान्, ग्रामं, स्वजनान्, गाः, वृन्दावनं, गिरिं च? कदा वा सः गोविन्दः स्वजनान् द्रष्टुम् एकदा अपि आगमिष्यति? तदा वयं तस्य मुखं, सुकेशं, सुन्दरनासिकं, स्मितलोचनं च पश्येम। दावाग्न्यः, वातवृष्टयः, महावृषभाः, सर्पाः, दुस्तराः आपदः, मरणं च—एतेभ्यः सर्वेभ्यः नः कृष्णः महात्मा रक्षितवान्। यदा वयं कृष्णस्य वीर्याणि, विलासदृष्टयः, हास्यं, भाषणं च स्मरामः, तदा सर्वकर्माणि अस्माकं मन्दानि भवन्ति। येषु स्थलेषु, नद्यादिषु, गिरिषु, वनेषु, मुकुन्दपदाङ्कविभूषितेषु, तत्र तत्र अस्माकं चेतांसि प्रवर्तन्ते। मन्ये, कृष्णरामौ, देवानां श्रेष्ठौ, देवकार्यायात्रागतौ, यथा गर्गः उक्तवान्। कंसः, यो दशसहस्रगजबलसम्पन्नः, मल्लान्, द्विपपतिं च, सिंहः मृगानिव, सहजं विनाशयामास। एकेन हस्तेन त्रयः बलवद्वेतसद्रुमान् भग्नवान्, सप्तदिनानि गिरिं धारयामास। प्रलम्बः, धेनुकः, अरिष्टः, त्रिणावर्तः, बकः, अन्ये च, ये देवदानवविजयिनः दैत्याः, तेन क्रीडया एव निहताः। इति स्मृत्वा पुनः पुनः, नन्दः कृष्णे मनसा एकाग्रः, विरहविह्वलः, प्रेमावेगात् मौनं स्थितः। यशोदा च, पुत्रकृत्यानि शृण्वन्ती, अश्रुपूर्णलोचना, स्तन्यप्रवाहैः स्निग्धा बभूव। तयोः नन्दयशोदयोः कृष्णे परमप्रेम दृष्ट्वा, उद्धवः हृष्टः, नन्दं प्रति वचनम् अब्रवीत्— “यूयम् एव सर्वेषां देहिनां श्रेयांसौ, यतो युष्माकं मनः एवं नारायणस्य, सर्वगुरोः, स्थिरम्। रामः च मुकुन्दः च, जगतः कारणं योनिश्च, पुरुषः प्रकृतिश्च, सर्वेषां ज्ञानैश्वर्ययोः प्राचीनौ, अन्येभ्यः पृथक्। यस्मिन् अन्तकाले, क्षणमपि, मलिनचित्तः अपि, मनः स्थापयति, सः शीघ्रं कर्मसंस्कारं नाशयति; सः ब्रह्ममयो, सूर्यसङ्काशः, परमगत्युपदेष्टा। सः नारायणः, सर्वकारणम्, सर्वात्मनां हिताय मानुषं रूपम् आस्थितः; युष्माभिः तस्मिन् एव हृदयम् आरोपितम्, अतः किम् अन्यत् पुण्यम् अस्ति? अचिरेण एव अच्युतः, सात्वतानां पतिः, व्रजं आगम्य, पितरौ प्रमोदयिष्यति। कंसं, सात्वतानां रिपुम्, मल्लमण्डले हत्वा, यत् कृष्णः युष्मान् प्रतिज्ञातवान्, तत् नूनम् अपि करिष्यति। मा शुचः, महाभागौ, शीघ्रं कृष्णं समीपे द्रक्ष्यथः; सः सर्वभूतहृदयस्थितः, आकाशे प्रकाशवत्। यस्य वस्तुतः न कश्चित् प्रियः, नाप्रियः; न श्रेष्ठः, न हीनः, न तुल्यः, नातुल्यः; सः सर्वेषु समः। न तस्य माता, न पिता, न भार्या, न पुत्रादयः; न स्वः, न परः, न शरीरम्, न जन्म। नापि तस्य कर्म अस्ति लोके, शुभाशुभमिश्रे; तथापि क्रीडया एव, साधूनां रक्षायै, प्राकट्यं करोति। सः गुणातीतः अपि, सत्त्वरजस्तमांसि धारयन्, तैः क्रीडन्, सृष्टिस्थितिलयान् करोति, अजः सन्। यथा भ्रमरदृशा किञ्चित् भ्रमति इव दृश्यते, तथा कर्तृत्वाभिमानेन आत्मा मनसि कर्ता इव स्मर्यते। सः न केवलं तव पुत्रः, भगवतः हरीः सर्वेषां पुत्रः, आत्मा, पिता, माता, ईश्वरः च।