पतिव्रता नार्यः शयितान् वीरशय्यायां पतिं समालिङ्ग्य, मधुरस्वरेण पुनः पुनः शोकं विसृजन्त्यः विलपन्ति स्म। ताः स्नेहविह्वलाः करुणया गिरा पुनः पुनः प्रलपन्त्यः, "हा नाथ! हा प्रिय! धर्मवित्! अनाथानां दयालो! त्वयि हते, वयं च पुत्राः च गृहाणि च सर्वं विनष्टम्," इत्यादि विलपन्ति। "नाथे त्वयि वियुक्ते, हे पुरुषश्रेष्ठ, अयं नगरोऽपि शोभायुक्तो नास्ति, यथा वयं शोभायुक्ताः न स्मः, सर्वसमारम्भमङ्गलानि च समाप्तानि।" "त्वया निर्दोषेषु जन्तुषु घोरं पातकं कृतम्; अतः, हे प्राणिनां हन्तर्, यः अस्मान् एतावदवस्थां नीतवान्, सः कः शान्तिं लभेत?" "ह्ययं सर्वजन्तूनां सर्गलयहेतुः; रक्षकः सन् यः एतत् लङ्घयति, सः क्वापि सुखं न प्राप्नोति।" एवं विलपन्तीषु तासु, श्रीशुक उवाच—सर्वलोककर्ता भगवान् ताः राजमहिष्यः समाश्वास्य, हतानां वीराणां लौकिकानि क्रियाकर्माणि विधिवत् अकारयत्। ततः, श्रीकृष्णः बलरामश्च, मातरं पितरं च बन्धनात् विमोच्य, तयोः पादयोः शिरसा प्रणम्य, आदरात् नमस्कृत्य स्थितवन्तौ। देवकीवासुदेवौ तु तौ आत्मसुतौ जगन्नाथाविति विज्ञाय, तयोः सत्कारं प्राप्य, निर्भयम् आलिङ्गनं कृतवन्तौ। श्रीशुक उवाच—तयोः पितरौ यदिच्छितं तयोः पूर्णं ज्ञात्वा, स्वमायया भगवान् लोकानां मोहिनीं शक्तिं प्रसार्य, "मा शुचः" इति वचनं ब्रुवन्, लोकानां मनांसि मोहितवान्। सः स्वेन ज्येष्ठेन भ्रात्रा सह पितरौ समीपमुपेत्य, सात्वतानां श्रेष्ठः, ससम्मानं प्रणम्य, तौ स्निग्धया वाचा "मातरः पितरः" इति संबोधितवान्, तयोः प्रीत्यर्थम्। "पितः, यद्यपि त्वं माता च सर्वदा अस्मान् पुत्रान् काङ्क्षितवन्तौ, तथापि बाल्ये, पौगण्डे, यौवने वा वयं तव समीपे वासं कर्तुं न शशाकाम।" "दैवेन बाध्यमानौ वयं तव समीपे वासं कर्तुं न शशाकाम; यद्वत् पुत्राः पितृगृहे लालनपालनं लभन्ते, तद्वद्वयं न लब्धवन्तः।" "शतवर्षं जीवन् अपि कश्चन न पितरौ प्रतिपूर्तुं शक्नोति, यतः तयोः गर्भात् एवं शरीरं सर्वसंपदां मूलं जातं पालितं च।" "यः पुत्रः समर्थः सन्, शरीरधनेन, पितरौ न पालयति, सः मृत्युः पश्चात् आत्ममांसं खादयितुं बाध्यते।" "यः समर्थः सन्, वृद्धं मातरं पितरं धर्मपत्नीं शिशुं, आचार्यं ब्राह्मणं शरणागतं वा, उपेक्षते, सः जीवन्नपि मृतवत्।" "कंसकृतात् चिन्तया सदा क्लिष्टचित्तानां नः, एते दिनानि व्यर्थानि युष्मदङ्घ्रिपूजनं विना व्यतीतानि।" "अत एव, पितः मातरश्च, वयं दीनाः कंसदुष्टेन बहु क्लिष्टाः, युष्मत्सेवायाः अभावं क्षन्तुमर्हथः।" एवं भगवता हरिणा, यः विश्वात्मा मानुषं रूपं स्वमायया धारयन्, उक्तं श्रुत्वा, तौ पितरौ तं गृहीत्वा गोदरे स्थापयित्वा आलिङ्ग्य, हर्षं प्राप्तवन्तौ। स्नेहबन्धनैः बद्धौ, अश्रुपूरितलोचनौ, किञ्चिदपि वक्तुं न शशाकतुः, हर्षविह्वलचित्तौ, कण्ठः संकुचितः। एवं मातरं पितरं च समाश्वास्य, देवकीपुत्रः भगवान्, मातामहं उग्रसेनं यादवेषु नृपं स्थापयामास। सः उवाच—"राजन्, त्वं नः च प्रजाः च आदेशय; ययातेशापात् यादवाः न राजसिंहासने उपविशन्ति।" "मयि ते दासे सति, देवाः अपि प्रणमन्ति, किं पुनरन्ये मनुष्यराजानः?" "यादवाः, वृष्णयः, अन्धकाः, मधवः, दशार्हाः, कुकुराः, अन्ये च स्वजनबान्धवाः, ये कंसभीत्या सर्वतो व्यथिताः आसन्—" "तान् सः सत्कृत्य, विदेशवासक्लिष्टान् समाश्वास्य, स्वगृहेषु स्थापयामास, वित्तेन च सम्पूजितवान्।" "कृष्णबलरामभुजाभ्यां संरक्षिताः, सर्वकामसमृद्धयः, सर्वदुःखविनिर्मुक्ताः, सुखेन वसन्ति स्म।" "ते प्रतिदिनं मुदितचित्ताः, मुकुन्दस्य पद्ममुखं सदा सुष्मितं चारुवदनं दयास्मितसौम्यं प्रेक्षन्ति स्म।" "तत्र वृद्धाः अपि नवयुवानिव, मुकुन्दस्य मुखामृतं नेत्राभ्यां पुनः पुनः पिबन्तः, महावीर्यसम्पन्नाः बभूवुः।" ततः, हे राजन्, देवकीपुत्रः भगवान् बलरामसहितः नन्दं समीपमुपेत्य, आलिङ्ग्य, प्रियं वाक्यं प्रोवाच—"त्वया पितरि, वयं स्नेहेन पालिताः, पितरौ स्वात्मनः अपि पुत्रेषु अधिकं स्नेहं कुर्वतः।" "यः पितामाता बान्धवैः परित्यक्तान् आत्मसमं बालकं पालयतः, तौ स्वपुत्रवत् तं पालयतः।" "पितः, त्वं व्रजं प्रतिगच्छ; वयं मित्राणां सुखं सुनिश्चित्य, तत्र आगत्य त्वां च बान्धवान् च दर्शनं करिष्यामः।" एवं नन्दं व्रजजनं च समाश्वास्य, अच्युतः वस्त्राभरणपात्रादिभिः सन्मानं कृतवान्। नन्दः अपि स्नेहविह्वलः, अश्रुपूर्णलोचनः, तौ आलिङ्ग्य, गोपैः सह व्रजं प्रतिगच्छत्। ततः, हे राजन्, सुरसूनुः वसुदेवः, यथाविधि ब्राह्मणपुरोहितैः सह, आत्मनोः द्वयोः पुत्रयोः उपनयनसंस्कारं कारयामास। सुवर्णहारयुक्ताः, वस्त्रालङ्कृताः, वत्सयुक्ताः, शोभनाः गावः, ये ब्राह्मणाय दत्ताः, ताः स्म वसुदेवः तस्मिन्काले कंसेन हृताः इति स्मृत्वा, ताः गार्ग्यादिभ्यः दत्तवान्। उपनयनोपवेतिनौ तौ महात्मानौ, गार्ग्याद्याचार्येभ्यः वेदाध्ययनव्रतं स्वीकृतवन्तौ। सर्वज्ञाननिधी, सर्वज्ञौ, जगन्नाथौ अपि, आत्मज्ञानं गुह्यं कृत्वा, सामान्यजनवत् आचार्यगृहवासं चकारतुः। तौ काशीपुर्यां अवन्तिनगरे स्थितं सन्दीपनिं गुरुम् उपेत्य, विधिवत् प्रणम्य, संयमेन, भक्त्या, निष्कल्मषं सेवां चकारतुः, तमिव देवम् उपगम्य।