सर्वे जनाः सभायां समवेताः सन्तः तत्र ददृशुः यदा भगवान् पद्मनाभः स्वयं सर्वलोकशरणः स्वधीनः तं कंसं शिरसि केशेषु गृहीत्वा, मुकुटं कम्पयन्, उच्चस्थात् वेदिकात् भूमौ चिक्षेप। ततः भगवान् हरिः तस्य मृतदेहं भूमौ यथा गजः तन्नयनं कुर्यात् तथा सर्वलोकदृष्ट्या तं भूमौ अपसृत्य न्यकर्षत्। तदा सर्वजनाः “हाहा!” इति महान् शब्दः उच्चैः प्रादुरभवत्। सः कंसः, यस्य चेतः सर्वदा भयाकुलं आसीत्—भोजन, भाषण, गमन, शयन, श्वास—सर्वदा चक्रपाणिं भगवन्तं पुरतः पश्यन्, दुर्लभं भगवतो रूपं प्राप्तवान्। ततः तस्य अष्ट भ्रातरः—कङ्कः, न्यग्रोधकः, अन्ये च—सर्वे अत्यन्तक्रुद्धाः भ्रातृवधं प्रति प्रतिकाराय उद्युक्ताः अभ्यधावन्। तदा रोहिणीसुतः बलरामः, सिंहः इव पशून्, वेगेन गदया तान् समाहत्य भूमौ चिक्षिपत्। तस्मिन्नेव काले, दिवि मृदङ्गवाद्याः निनादन्ति स्म, ब्रह्मा-शिवाद्याः देवताः हर्षिताः, पुष्पवर्षं कृत्वा भगवन्तं स्तुवन्ति स्म, स्त्रियः नृत्यन्ति स्म। हे महाभाग, तेषां पत्न्यः, प्रियवधेन दुःखिताः, शिरांसि ताडयन्त्यः, अश्रुपूर्णनेत्राः, पतिसमीपं आगम्य, शय्यायां पतिं आलिङ्ग्य, मधुरवाचा बारं बारं विलपन्ति स्म। ताः स्त्रियः विलपन्ति—“हाय नाथ! हाय प्रिय! धर्मज्ञ! अनाथानां दयालु रक्षक! त्वं हतः, वयं अपि पुत्राः गृहेषु च विनष्टाः। त्वं विना, हे श्रेष्ठ पुरुष, नगरं शोभाहीनं जातम्, यथा वयं अपि, उत्सवाः शुभाः च समाप्ताः। निर्दोषजनान् प्रति त्वया महद् अन्यायः कृतः; तस्मात्, हे प्राणिहर, यः अस्मान् इदं स्थायित्वं प्राप्तवान्, सः कथं शान्तिं प्राप्नुयात्? सर्वेषां प्राणिनां एष एव सृष्टिसंहारस्य कारणम्; रक्षकः यः एतत् उपेक्षते, सः कदापि सुखं न प्राप्नोति।” एवं विलपिते, भगवान् लोकस्रष्टा शुकः उवाच—राजकीयस्त्रियः सान्त्वयन्, मृतानां विधिवत् संस्कारं कृतवान्। ततः कृष्णः रामः च, मातरं पितरं च बन्धनात् विमोच्य, शिरसा पादौ स्पृशन् प्रणम्य, नमस्कृत्य तिष्ठतः। देवकी वसुदेवः च, पुत्रयोः भगवत्त्वं ज्ञात्वा, तयोः नम्रता ग्राह्य, निर्भयम् आलिङ्ग्य तौ स्नेहपूर्वकं उपगृह्य। शुकः पुनः उवाच—भगवान् परमात्मा, पितरौ कामान् सिद्धान् विज्ञाय, स्वमायया मोहम् आवहन्, “मा शुचः” इति उक्त्वा जनानां मनांसि विमोहयति स्म। तदा कृष्णः बलरामः च, पितरं मातरं च समीपं गत्वा, स्नेहपूर्वकं “माता” “पिता” इति सम्बोध्य, तयोः प्रियं कर्तुं प्रणम्य भाषते स्म। सः उवाच—“हे पितः, यद्यपि यूयं मातरं च सर्वदा अस्माकं पुत्रयोः अभिलाषं कृतवन्तः, वयं बाल्यं, कौमार्यं, युवत्वं च भवता सह न यापितवन्तः। भाग्येन वयं भवतः समीपे न वसितवन्तः; यः सुखं पितृगृहे लालनं लभते, तत् वयं न अनुभवितवन्तः। शतवर्षं जीवन् अपि, पुत्रः मातृपितृभ्यां, यत्र शरीरं जन्मनं पोषणं च लभते, तस्य ऋणं न शमयितुम् शक्यते। यः पुत्रः शक्तः सन्, शरीरधनसम्पन्नः, मातृपितृभ्यां जीविकां न ददाति, सः मृत्युः पश्चात् स्वमांसं भक्षयितुं नियुज्यते। यः शक्तः सन्, वृद्धमाता-पिता, धर्मपत्नी, बालकं, गुरुं, ब्राह्मणं, शरणागतं च उपेक्षते, सः जीवन् मृतः इव। कंसस्य भयेन वयं सर्वदा चिन्तिताः; तव पादोपासना व्यर्था अभवत्। अतः हे पितः मातः च, कृपया अस्मान् क्षम्यताम्, यः कंसकृते दुःखितः, सेवां न कर्तुं शक्तः।” एवं भगवतः वचनैः, यः विश्वात्मा मानवाकारं मायया धृतवान्, तौ पितरौ मोहितौ, तं गोदाम् उपनय्य आलिङ्ग्य, आनन्दम् प्राप्तवन्तौ। अश्रुपातैः स्नेहबंधनैः बद्धौ, किमपि वचनं न उक्तवन्तौ, कण्ठः स्नेहात् गदगदः, मनः मोहितम्। ततः देवकीपुत्रः भगवन् पितरौ सान्त्व्य, मातामहं उग्रसेनं यादवेषु राज्ये स्थापयामास। तं उवाच—“हे महाभाग, आदेशं दातुम्, अस्मान् जनान् च शासनम्; ययातेशापातेन यादवाः राजसिंहासने न उपविशतु। अहं सेवकः तव, मम उपस्थिते देवाः अपि नमन्ति, मानवराजानां किं वदामि?” यादवाः, वृष्णयः, अन्धकाः, मधवः, दशार्हाः, कुकुराः, अन्ये च, कंसभयेन सर्वत्र व्यथिताः, कृष्णः तान् सम्मान्य, विदेशवासेन क्लान्तान् सान्त्व्य, स्वगृहेषु निवेश्य, धनं दत्वा तान् संतुष्टान् कृतवान्। कृष्णरामयोः बाहुभ्यः रक्षिताः, सर्वे अभिलषितं प्राप्तवन्तः, दुःखात् विमुक्ताः, सुखेन स्वगृहेषु निवसन्ति स्म। प्रतिदिनं हर्षिताः, मुकुन्दस्य पद्ममुखं, शश्वत् उज्ज्वलम्, सुन्दरम्, करुणास्मितं च, पश्यन्ति स्म। तत्र वृद्धाः अपि युवाः इव प्रकटन्ते, पुनः पुनः नेत्रैः मुकुन्दस्य मुखामृतं पिबन्ति स्म। ततः, हे राजन्, देवकीपुत्रः भगवान् बलरामसहितः नन्दं समीपं गत्वा, स्नेहपूर्वकं आलिङ्ग्य, इदं वचनं उवाच—“त्वया, स्नेहपूर्णेन पित्रा, वयं पालिताः, तव पुत्रेषु तवापि स्वात्मनः अधिकः स्नेहः। यः पिता माता च, परित्यक्तान् बालकान्, आत्मनः अशक्तान् च, पुत्रवत् पालयन्ति, तौ स्वपुत्रत्वेन तान् पश्यन्ति। हे पितः, कृपया वृजं प्रत्यागच्छ; वयं मित्राणां सुखं सुनिश्चित्य, तव प्रियजनान्, स्नेहदुःखितान्, द्रष्टुं आगमिष्यामः।” एवं नन्दं वृजवासिनः च सान्त्व्य, अच्युतः वस्त्रैः, भूषणैः, पात्रैः, अन्यैः च उपहारैः तान् सम्मान्य। नन्दः, स्नेहात् आकुलः, कृष्णं रामं च आलिङ्ग्य, अश्रुपूर्णनेत्रः, गवेषु सह वृजं प्रत्यगच्छत्।