सर्वे मल्लाः परस्परं जयाय यत्नं कृत्वा, उत्थापनं, उद्दीपनं, कम्पनं, धारणं च, स्वबलं प्रकटयन्तः समरमकरोत्। तत्र समवेताः महिलाः, हे राजन्, तेषां बलाबलस्य स्पर्धां दृष्ट्वा, करुणया समूहेषु संवादम् अकुर्वन्। ताः उचुः—“धिक्! किमेतत् महदधर्मं राजसभायाम्? यथा राजा पश्यति, एवं बलाबलस्य स्पर्धां कर्तुम् इच्छन्ति! के मल्लाः, वज्रसमानशरीराः, पर्वतशिखराभाः, तौ युवौ कोमलाङ्गौ, अपूर्णयौवनौ, ताभ्याम् समं कatham स्पर्धां कर्तुं शक्यते? नूनम्, एषा सभा धर्मभ्रंशं प्राप्नोति; यत्र अधर्मः जायते, तत्र स्थातुं न युक्तम्। ज्ञानी मनुष्यः, सभायां दोषान् स्मृत्वा, प्रविश्य न तिष्ठेत्; वदन् वा मौनं वा, मूढः पापं प्राप्नोति।” ताः पुनः उचुः—“पश्यत कृष्णस्य पद्ममुखं, शत्रुसंमुखे श्रमस्वेदेन आवृतम्, जलसिक्तं पद्मकर्णिकेव शोभते। किम् न पश्यथ रामस्य मुखं, ताम्रनयनं, स्मितेन कोपारुणेन शोभितम्, मुष्टिकस्य संमुखे दीप्यमानम्? धन्याः व्रजभूमयः, यत्रायं पुरातनः पुरुषः, मानुषरूपेण गूढः, वनमालया शोभितः, बलरामेन सह गोपालक्रीडां कृत्वा, वेणुं वादयन्, गोवर्धनप्रियया चरणार्चितः, नानाविलासैः रमते। का तपः कृतं व्रजनार्याभिः, यदेनं दुरलभं, अप्रतिमं, नित्यनूतनं, श्रीसौभग्यमैश्वर्यैकनिलयं, सौन्दर्यसारं, दृष्ट्वा नेत्रैः पिबन्ति? धन्याः व्रजनार्यः, यासां मनः बलिनि भगवति, ताः अश्रुपरुषस्वरैः गायन्त्यः, दुग्धदोहने, गोमयसंग्रहे, मन्थने, भूमिलिपने, शिशुचालनं वा, मार्जने वा, यत्र यत्र कर्म कुर्वन्ति। प्रभाते सायं च, गोपगणैः सह गच्छन्तं वा, व्रज्यमानं वा, वेणुं वादयन्तं, ताः कन्याः त्वरया मार्गे निष्क्रान्त्य स्मितमुखं, करुणावलोकनं च पश्यन्ति।” एवं महिलाः संवादमकुर्वन्, तदा योगेश्वरः हरिः, शत्रुं हन्तुम् अन्तःकरणे निश्चयमकरोत्। तासां भयकरं वचनं श्रुत्वा, मातापितरौ, पुत्रयोः बलम् अज्ञाय, स्नेहशोकाभ्यां पीडितौ, दुःखितौ अभवताम्। ततः अच्युतः स्वविरोधिनं, बलः च मुष्टिकं, सर्वमल्लकौशलैः युध्यमानौ अभवताम्। भगवतः वज्रसमानाङ्गप्रहारैः चाणूरस्य देहः पुनः पुनः विदारितः, स च श्रान्तः अभवत्। ततः स चाणूरः श्येनवेगेन उत्पत्य, उभौ हस्तौ कूटयन्, क्रोधेन वासुदेवस्य उरः प्राहरत्। स प्रहारेण न कम्पितः, यथा माल्येन गजः; ततः हरिः बाहुभ्यां चाणूरं गृहीत्वा, बहुवारं परिभ्रम्य, भूतले प्रचण्डेन प्रक्षिप्तवान्। तस्य जीवः प्रायः निष्क्रान्तः, केशमाल्यं विक्षिप्तम्, स इन्द्रध्वजवत् पतितः। एवं बलभद्रः प्रथमं मुष्टिकं शक्तिप्रहारैः, ततः तलप्रहारैः, तं तत्र ताडितवान्। स कम्पमानः, रक्तं मुखात् स्रवत्, पीडितः, जीवः निष्क्रान्तः, वातेन पतितवृक्षवत् भूमौ पतितः। ततः रामा श्रेष्ठः, कूटं समागतं, वामहस्तेन तिरस्कारप्रहारेण सहजं हन्तुम् अकरोत्। तस्मिन् क्षणे शलः कृष्णपादप्रहारेण शिरः ताडितः, तुषलकः च, उभौ विदारितौ, भूमौ पतितौ। चाणूर, मुष्टिक, कूट, शल, तुषलकः हतान् दृष्ट्वा, अवशेषाः मल्लाः, जीवदानाय, पलायन्। ततः गोपमित्रान् संहृत्य, तैः सह हृष्टाः क्रीडन्तः, वाद्यशब्दैः, नूपुरध्वनिभिः, नृत्यन्तः रमन्ति। रामा कृष्णयोः कर्मणि सर्वजनाः प्रमुदिताः; काम्सं विहाय, श्रेष्ठब्राह्मणाः, साधवः च, 'साधु! साधु!' इति प्रशंसन्। मल्लश्रेष्ठेषु हतेषु, भोजराजः विक्लवः, स्ववाद्यकारान् स्थगयित्वा, इदं वाक्यम् उवाच— “वसुदेवपुत्रौ, द्वौ पापौ, नगरात् निष्कास्यन्ताम्; गोपानां धनं गृह्यताम्; नन्दः, दुष्टचित्तः, बद्धः क्रियताम्। वसुदेवः, पापबुद्धिः, तुर्यं हन्तव्यम्; श्रेष्ठाश्वैः सह; उग्रसेनः, पितरं, शत्रुपक्षपाती, स्वजनैः सह, हन्तव्यम्।” एवं काम्सः गर्वितः वदन्, अक्षरः भगवन्, क्रुद्धः, शीघ्रं उत्पत्य, उन्नतं वेदिकां आरुरोह। तं समीपं गच्छन्तं दृष्ट्वा, मृत्युरिव तस्य, काम्सः दृढनिश्चयः, आसनात् उत्थाय, शस्त्रं, कवचं च गृहीत्वा, युध्यन्तः श्येनवत् वामदक्षिणं विचलन्। तं दुर्धर्षतेजाः भगवान् गरुडः सर्पं यथा, बलात् गृहीत्वा, केशेषु, मुकुटं कम्पयन्, वेदिकात् भूमौ प्रक्षिप्य, स्वयं पद्मनाभः, जगदाश्रयः, आत्मनिष्ठः, उपरि पतितवान्। हरिः तं मृतदेहं भूमौ यथा गजं तान्क्षिप्य, सर्वे लोकाः पश्यन्ति; 'हाहा!' इति महान् नादः अभवत्। स काम्सः, यस्य मनः सर्वदा भयाकुलम्—भोजनं, भाषणं, गमनं, निद्रां, श्वासं वा—सर्वत्र भगवान् चक्रपाणिं पश्यन्, तं दुर्लभं रूपं प्राप्तवान्। तस्य अष्ट भ्रातृ—कङ्क, न्यग्रोधकः, अन्ये च—क्रुद्धाः, भ्रातृवधाय, शीघ्रं अभ्यधावन्। ततः रोहिणीसुतः, गदया, सिंहः पशूनिव, तान् सर्वान् निपातितवान्। आकाशे मृदङ्गनादः, ब्रह्मा-शिवाद्याः देवाः, हृष्टाः, पुष्पवर्षं कृत्वा, स्तुतिं कृत्वा, महिलाः नृत्यन्ति। तासां पतिं हतान् दृष्ट्वा, तासां पत्न्यः, दुःखार्ता, शिरः ताडयन्, अश्रुपूर्णनयनाः, समीपं आगच्छन्। वीरशय्यायां पतिं आलिंग्य, ताः मधुरस्वरेण विलपन्त्यः, पुनः पुनः शोकं विमोचयन्।