अकुरुरः भगवत्पादयोः, यद् अयोग्यैः दुर्लभं, तत्र आगतः। एतदपि तव कृपया सञ्जातमिति मन्ये, भगवन्। जन्ममृत्युसंसारात् मोक्षः तस्य भवति, यस्य मनः तव यथावत् पूजायां नित्यं स्थिरं भवति, कमलनाभ। तस्मै शुद्धचैतन्यरूपाय, सर्वनिश्चयहेतवे, पुरुषप्रधनाधिपाय, अनन्तशक्तिब्रह्मणे नमः। वासुदेवाय, सर्वभूतविनाशकाय, हृषीकेशाय नमः; शरणागतं मां पालय, भगवन्। एवं चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः—अकुरुरस्तुतिनाम—श्रीमद्भागवते प्रथमभागे दशमे स्कन्धे, परमवैराग्यशास्त्रे। श्रीशुक उवाच—स्तुतिं कुर्वतः तस्य, भगवान् जलमध्ये स्वरूपं दर्शयामास। ततः, नाटककर्ता इव, कृष्णः तद्रूपं पुनः गुप्तवान्। दृष्ट्वा तददर्शितं, अकुरुरः शीघ्रं जलात् निष्क्रान्तः, सर्वकृत्यानि समाप्य, विस्मितः रथं प्रत्यागच्छत्। हृषीकेशः तम् अपृच्छत्—'भूमौ, व्योमनि, वा जले, किम् अद्भुतं दृष्टवान्, यत् त्वं इत्थं विस्मितः?' श्रीअकुरुरः उवाच—'यद् इह अद्भुतं अस्ति, भूमौ, व्योमनि, वा जले, तत् सर्वं तव एव, विश्वात्मन्। किम् अहं पश्येयम्, यद् मम ज्ञातं न स्यात्?' यत्र सर्वाणि अद्भुतानि सन्ति, भूमौ, व्योमनि, वा जले, तव दर्शनात्, ब्रह्मन्, किम् अद्भुतं अहं अत्र पश्येयम्? एवं उक्त्वा, गान्दिनीपुत्रः रथं प्रचोदयामास, दिवसान्ते रामकृष्णौ मथुरां निनयामास। मार्गे, राजन्, ग्रामवासिनः यत्र तत्र समागत्य, वसुदेवपुत्रौ दृष्ट्वा, हर्षिताः, दृष्टिं न अपासारयन्। तदानीं व्रजवासिनः, नन्दमुख्याः गोपालैः सह, नगरस्य उद्यानानि आगत्य, तत्र प्रत्याशायाम् स्थिताः। तान् मिलित्वा, भगवान् विश्वेश्वरः, अकुरुरं प्रीतया हस्तं गृहीत्वा, सस्मितं नमस्कृतवान्। 'त्वं नगरं स्वगृहं च रथेन आगच्छ; वयम् अत्र स्थास्यामः, पश्चात् नगरं द्रक्ष्यामः।' श्रीअकुरुरः उवाच—'भगवन्, विना युवाभ्यां मथुरां न प्रविश्यामि। मां न परित्यज, स्वामिन्; अहं तव भक्तः, त्वं च भक्तप्रियः। आगच्छ, स्वगृहाणि गच्छामः, अच्युत, अग्रजेन, गोपालैः, प्रियसखिभिः सह। गृहिणां गृहाणि तव पादधूल्या पावय; यस्य पवित्र्ये, पितरः, यज्ञाग्नयः, देवाः अपि तृप्तिं न प्राप्नुवन्ति। तव पादयोः जलं प्रक्षाल्य, बली महात्मा स्तुत्यः अभवत्, अतुलां संपदं प्राप, भक्तिमार्गं च। तव पादोदकं त्रिलोक्याः शुद्ध्यै अभवत्; शिवः तद् शिरसि स्थापयामास, सगरपुत्राः स्वर्गं गच्छन्ति। देवदेव, विश्वनाथ, यस्य श्रवणं, कीर्तनं च पवित्रं, यादवश्रेष्ठ, उत्तमस्तुतिभिः स्तुतः, नारायण, नमस्ते। भगवान् उवाच—'सज्जनैः सह तव गृहम् आगमिष्यामि। दुष्टयदुनृपं हत्वा, मित्राणि प्रमोदयिष्यामि।' श्रीशुक उवाच—एवं भगवता उक्तः अकुरुरः, चिन्तितः, नगरं प्रविश्य, कार्यं कंसाय निवेद्य, स्वगृहं गच्छत्। ततः सायं, भगवान् कृष्णः, संकर्षणेन सह, गोपालैः परिवृतः, नगरदर्शनाय उत्सुकः, मथुरां प्रविश्य। स नगरीं अपश्यत्—श्वेतरत्नद्वारैः, सुवर्णतोरणैः, ताम्रपटपरिखायुक्तैः, गम्भीरनदीपरिखाभिः, उद्यानैः, वनैः शोभिताम्। सैव सुवर्णकूटैः, बाल्कनीभिः, सभाभिः, भवनैः, बडर-हीरक-नीलमणि-मूक्ता-प्रवाल-मारकतमण्डितैः अलंकारिताः। जालवातायन-द्वार-तलवृत्तानि कपोत-शिखिनां शब्दैः पूर्णानि; मार्गाः, विपणयः, चौकाः, वारिणा सिक्ताः, माल्य-चन्दन-तण्डुलैः उपशोभिताः। द्वाराणि, गृहाणि च, पूर्णकलशैः, दधि-चन्दनानुलेपनैः, पुष्पदीपपङ्क्तिभिः, नवपत्रैः, कदलीवृक्षगुच्छैः, वस्त्रपताकाभिः शोभितानि। वसुदेवपुत्रौ मित्रैः परिवृतौ, राजमार्गे गच्छन्तौ, नगरस्त्रियः दृष्ट्वा, उत्सुकाः, त्वरया भवनशिखराणि आरोहन्त्यः। तासां काचित् त्वरायां वस्त्राभरणानि सम्यक् न धारयामास; काचित् अलङ्करणं विस्मृत्य, काचित् केवलं एकं कुण्डलं, एकं नूपुरं, एकं नेत्रं अञ्जनितम्। काचित् भोजनं अध्वानं च त्यक्त्वा, स्नानं न कृत्वा, काचित् शयानोत्थिता, बालान् स्तन्यं न प्रदाय, त्वरया निर्गता, मातरः अपि। कृष्णः तासां कमलनयनैः, विलासमयैः कटाक्षैः, मृदुस्मितैः, तासां मनांसि अपहृत्य, मत्तदन्त इव, तासां नेत्रेषु आनन्दं, हृदये हर्षं ददौ। पुनः पुनः दृष्ट्वा, श्रवणेन आकर्षिताः, तासां मनः कृष्णे आकृष्टम्; स्मितकटाक्षैः अभिमानं जागृत्य, ताः सुखमूर्तिं नेत्रैः आलिङ्ग्य, रोमाञ्चिताः, सर्वदुःखं विस्मृत्य। तासां मुखानि हर्षविकसितानि, भवनशिखराणि आरोह्य, कृष्णबलरामयोः शुभपुष्पाणि वर्षयामासुः। हर्षिताः ब्राह्मणाः, यत्र तत्र, दधि, अक्षत, कलश, माल्य, गन्धादिभिः पूजनं कृतवन्तः। नागराः ऊचुः—'किम् तपः गोपिकाः कृतवन्त्यः, ये एतौ दृष्ट्वा, मानवलोकस्य महोत्सवम्?' गच्छन्तौ कृष्णः, गदाग्रजः, रञ्जकं द्रष्टुम् आगच्छत्, तं उत्तमानि वस्त्राणि याचितवान्। 'साधो, युक्तानि वस्त्राणि देहि; वयं पात्राः; दानात् उत्तमं लाभं प्राप्स्यसि, न संशयः।' एवं भगवता, सर्वसंपूर्णेण, निवेदितः, राजसेवकः अहंकारपूर्णः, तिरस्कारदोषेण प्रत्युवाच। 'एतानि वस्त्राणि केवलं वनवासिनां, पर्वतानां वा; त्वं किम् साहसिकः, राजसंपत्तिं इच्छसि?' शीघ्रं गच्छ, बालकाः; जीवितुम् इच्छसि चेत्, न एवं याच। राजपरिवाराः, अहंकारिणः, बन्धनं, वधं, अपहरणं च कुर्वन्ति। एवं श्रीमद्भागवतस्य कथा, अकुरुरस्तुत्याः आरभ्य, कृष्णरामयोः मथुरागमनं, नगरदर्शनं, नगरवासिनां हर्षं, गोपिकानां प्रेम, नागराणां स्तुति, कृष्णस्य वस्त्रयाचनं, रञ्जकस्य तिरस्कारः च, एकस्मिन् सुसंस्कृतकथायाम् प्रवहन्ति।