भगवतः श्रीकृष्णस्य महात्म्यं श्रद्धया स्मरन् अक्रूरः परमेश्वरं एवमुपगृह्णात्। “हे भगवन्, अग्निः तव मुखम्, भूमिः तव चरणौ, सूर्यः तव नेत्रम्, आकाशः तव नाभिः, रथः तव हृदयम्, दिशः तव कर्णौ, स्वर्गः तव शिरः, इन्द्रः देवाः च तव भुजौ, समुद्रः तव उदरम्, वायुः तव श्वासः, बलम् तव शक्तिरूपम् स्थितम्। वृक्षाः औषधयः तव रोमाणि, शिरसि स्थितं तृणं तव केशाः, मेघाः तव अस्थिनखाः, पर्वताः तव दन्ताः, निमीलनं दिनरात्रयोः, प्रजापतिः तव मनः, वर्षा तव जननाङ्गम्, वीर्यं तव स्वभावः। अक्षरात्मनि तव, हे पुरुषोत्तम, लोकाः तेषां पालकाः जीवसमूहो वा तिष्ठन्ति, यथा जलमध्ये जलबन्धवः, अश्वत्थे पिपीलिकाः, चित्ते विचाराः च। यानि रूपाणि त्वं यत्र क्रीडायै धारयसि, तैः रूपैः लोकाः मलरहिताः सन्तः तव कीर्तिं हर्षेण गायन्ति। नमः त्वं आदिमीनरूपाय, यः प्रलयजलासु विचरन्; अश्वशीर्षाय, मधुकैटभघ्नाय नमः। नमः महावपुषे, अनन्ताश्रयाय, मन्दरगिरिधारिणे; भूमिमुद्वहाय वराहरूपाय नमः। अद्भुतसिंहाय, धर्मजनभीतिहराय नमः; वामनाय, त्रिलोकविक्रमाय नमः। नमः भृगुप्रभवे, क्षत्रियगर्वनाशकाय; रघुकुलश्रेष्ठाय, रावणविनाशकाय नमः। वासुदेवाय नमः, संकर्षणाय नमः; प्रद्युम्नाय अनिरुद्धाय, सात्वतनाथाय नमः। शुद्धबुद्धरूपाय, दैत्यदानवमोहकाय नमः; कल्किरूपाय, दुष्टनृपविनाशकाय नमः। हे भगवन्, जीवजगत् तव मायया मोहितम्, ‘अहं’ ‘मम’ इत्यसत् बुद्ध्या कर्ममार्गे भ्रमति। अहम् अपि मोहितः, शरीरपुत्रगृहधनबन्धुसंबन्धेषु सत्यमिव मन्ये, स्वप्नवद् भ्रमामि। द्वन्द्वविमूढचेताः, तमसि निमग्नः, आत्मनः प्रियं न वेद्मि, अनित्यनात्मदुःखेषु आसक्तः। यथा मूढः तृणैः आच्छादितं जलं विहाय मृगमरीचिकां धावति, तथा अहम् अपि त्वां विहाय मायाम् अनुगच्छामि। दीनचेताः, कामकर्माभिः पीडितः, मनः इन्द्रियैः दुर्नियमैः इह तत्र चालयितुम् अशक्तः। अतः तव चरणौ, दुर्लभं अयोग्यैः, उपगतोऽस्मि; एतत् अपि तव कृपया मन्ये। जन्ममृत्युपरम्परायाः मोक्षः तस्य, यस्य मनः तव यथायोग्यं पूजायाम् स्थिरम्। नमः शुद्धचैतन्यरूपाय, सर्वनिश्चयहेतवे; पुरुषप्रधानाधिपाय, अनन्तशक्तिब्रह्मणे नमः। वासुदेवाय, सर्वभूतविनाशकाय नमः; हृषीकेशाय नमः, शरणागतं मां रक्ष। इति अक्रूरस्य स्तुतिः समाप्ता, श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य प्रथमस्कन्धस्य दशमभागे चतुश्चत्वारिंशः अध्यायः, ‘अक्रूरस्तुतिः’ नाम। श्रीशुकः उवाच—अक्रूरः एवम् स्तुतिं कुर्वन्, भगवन् जलमध्ये स्वं रूपं दर्शयामास; ततः नाट्यसमाप्तिवत् कृष्णः तद्रूपं पुनः प्रत्याहरत्। तद् दृष्ट्वा, दृष्टिः अन्तर्धाय, अक्रूरः शीघ्रं जलात् निर्गत्य, आवश्यकं कार्यं कृत्वा, विस्मयाकुलः रथम् प्रत्यागच्छत्। हृषीकेशः पप्रच्छ—‘भूमौ, आकाशे, वा जलमध्ये किम् अद्भुतं दृष्टवान्, यत् त्वं इत्थं विस्मितः?’ अक्रूरः उवाच—‘यत्र यत्र अद्भुतानि सन्ति, भूमौ, आकाशे, जलमध्ये वा, तानि सर्वाणि तव एव, विश्वात्मन्। किम् अहम् अदृष्टं दृष्टवान्? सर्वे च अद्भुतानि तव एव। तव दर्शनात्, हे ब्रह्मन्, किम् अद्भुतं अहम् इह दृष्टवान्?’ एवम् उक्त्वा, गान्दिनिपुत्रः रथं प्रचोदयामास; दिनान्ते रामा-कृष्णौ मथुरां आनयत्। मार्गे, राजन्, ग्रामवासिनः यत्र तत्र संमिल्य, वसुदेवपुत्रौ दृष्ट्वा हर्षिताः, दृष्टिं न प्रत्यमुञ्चन्। एतस्मिन्नेव समये, नन्दः गोपैः सह वृजवासिनः नगरस्य उद्यानानि आगत्य, तत्र प्रतीक्षां चक्रुः। तान् मिलित्वा, जगन्नाथः भगवान् अक्रूरं प्रीतया हस्तं गृहीत्वा, स्मितं कृत्वा, अभिवाद्य। ‘त्वं रथेन नगरं गृहं च पूर्वं प्रविश; वयं तत्र स्थास्यामः, पश्चात् नगरं द्रक्ष्यामः।’ अक्रूरः उवाच—‘हे प्रभो, विना युवाभ्यां मथुरां न प्रविश्यामि। मां न परित्यज, भक्तं यत् त्वं भक्तप्रियः।’ ‘आगच्छ, गृहं गच्छाम, तद् धन्यं कुर्याम, अच्युत, अग्रजेन, गोपालैः, प्रियसखाैः च सह।’ ‘अस्माकं गृहेषु तव पादधूलिं समार्जय; तस्य शुद्ध्याः, पितरः, अग्नयः, देवाः अपि तृप्तिं न यान्ति।’ ‘तव पादयोः अभिषेकजलम्, बलेः महात्मनः, पूज्यत्वं, अप्रतिमं ऐश्वर्यं, परमभक्तिम् च ददाति।’ ‘तव पादपाद्यं त्रिलोकान् शुद्धयति; शिवः तद् शिरसि धारयामास, सगरपुत्राः स्वर्गं प्राप्नुवन्।’ ‘हे देवदेव, विश्वनाथ, तव श्रवणकीर्तनं पुण्यम्; यदुप्रवर, उत्तमस्तोत्रैः स्तुतः, नारायण, तुभ्यं नमः।’ भगवान् उवाच—‘सज्जनैः सह तव गृहम् आगमिष्यामि; दुष्टयदुकं हत्वा, सखिभ्यः सुखं दास्यामि।’ शुकः उवाच—एवं भगवता उक्तः, अक्रूरः, मनसि व्यथितः, नगरं प्रविश्य, कंसाय कार्यं निवेद्य, स्वगृहं गच्छत्। ततः अपराह्णे, श्रीकृष्णः संकर्षणेन सह, गोपैः परिवृतः, नगरदर्शनकाङ्क्षया, मथुरां प्रविश्य। तां नगरीं दृष्टवान्—श्वेतरत्नद्वारैः, सुवर्णतोरणैः शोभितैः, ताम्रपटदीवारैः, गम्भीरसरः दुर्गमपरिखाभिः, उद्यानवृन्दैः सौन्दर्यवर्धिताम्। तत्र सुवर्णकलशशोभितैः राजप्रासादैः, सभामण्डपश्रेणिभिः, मणिवेदिकाभिः, निर्यातकृतैः, नीलमणि, माणिक्य, शुद्धनील, मूक्ता, प्रवाल, हरिणा अलङ्कृतैः। इति श्रीमद्भागवते महापुराणे प्रथमस्कन्धे दशमभागे एकचत्वारिंशद् अध्यायः समाप्तः।