अक्रूरः भगवन्तं प्रार्थयन् स्वभावेनैव परमकारुणिकेन च भावेन सन्ददर्श—यद्यपि प्रकृत्यादयः सर्वे त्वदात्मतत्त्वं न जानन्ति, आत्मानात्मविवेकबुद्ध्या गृहीतानां तेषां त्वद्रूपस्य तत्त्वमज्ञानात् न दृश्यते। अजनापि सत्त्वगुणैः बध्धः सन् निर्गुणं केवलं प्रत्येत्य, तव साक्षात्स्वरूपं न पश्यति। योगिनः त्वां परमपुरुषं स्वयमात्मन्यन्तर्बहिर्यथास्थितं भगवन्तं धर्मज्ञं च साक्षादुपासते। केचन द्विजातयः वेदमार्गानुसरणेन त्रैर्वेदिकैः बहुविधयज्ञैः नामरूपविभेदैः त्वां यजन्ति। अपरः केचन सर्वकर्मसन्न्यासपूर्वकं शमोपेताः ज्ञानमयेन यज्ञेन त्वां विद्यात्मानं यजन्ति। अन्ये शुद्धचित्ताः विधिवत्कर्मानुष्ठायिनो बहुरूपैकरूपं सर्वमयं त्वां पूजयन्ति। अन्ये भगवन्तं शिवरूपेण शिवपथानुसारिणः बहुधा शास्त्रानुसारं त्वां पूजयन्ति। सर्वे देवताराधकाः अपि त्वां एव पूजयन्ति, यत्र हि सर्वदेवताः स्थिताः, यद्यपि तेषां मनः अन्यत्र प्रवृत्तं भवति। यथा पर्वतान्निर्गता नद्यः सर्वतो वारिधारा पूरिता समुद्रमेव प्रवहन्ति, तथा सर्वे मार्गाः अन्ते त्वां एव सम्प्राप्नुवन्ति। सत्त्वं रजस्तमांसि तव प्रकृतेर्गुणाः, ब्रह्माद्यचेतनान्तानि सर्वाणि भूतानि तेष्वेव निबद्धानि। अनासक्तदृष्टे सर्वात्मनि सर्वमानसाक्षिणि त्वां नमामि; अज्ञानोत्पन्नः गुणप्रवाहः देवमानुष्यतिर्यग्योनिषु प्रवहति। अग्नेः मुखं, भूमेः पादौ, सूर्यस्य नेत्रं, नभसः नाभिः, रथस्य हृदयं, दिशः श्रोत्रे, द्यौस्ते शिरः, इन्द्राद्यास्तव बाहवः, समुद्रास्तव उदरं, वायुः श्वासः, बलं तव तेजः प्रतिष्ठितम्। वृक्षौषधयः रोमाणि, शिरोरुहाः तृणवनस्पतयः, मेघाः अस्थिनखाः, पर्वतास्तव दन्ताः, निमेषारात्र्यः, प्रजापतिस्तव मनः, वृषणं वर्षा, वीर्यं तवोच्यते। त्वय्यव्यये पुरुषे लोकपालैः सह जगत्सर्वं स्थितम्—यथा जलचराः जले, यथा वटपत्रे पतङ्गाः, यथा मनसि संकल्पाः। यद्यास्यसि क्रीडया रूपाणि, तैः रूपैः संसाराः मलरहिताः सन्तः हर्षेण तव कीर्तिं गायन्ति। नमस्ते आद्य मत्स्याय, यः प्रलयाम्भसि विचरन्; हयशिरसे च नमः, मधुकैटभनाशनाय। नमः प्रसन्नवपुषे, पारमेष्ठ्याय, मन्दरधारिणे; भूम्युद्धारणक्रीडाय वराहरूपिणे च नमः। नमस्ते अद्भुतसिंहाय, साधूनां भीतिनाशनाय; वामनरूपिणे, त्रैलोक्यविक्रमाय च नमः। नमः भृगुपतये, क्षत्रियदर्पनाशकाय; नमः रघुवराय, रावणविनाशकाय। नमो वासुदेवाय, नमः सङ्कर्षणाय; प्रद्युम्नाय अनिरुद्धाय, सात्वतानां पतये नमः। नमस्ते बुद्धरूपिणे, दैत्यदानवमोहकाय; कल्किरूपाय, पापनृपविनाशनाय च नमः। भगवन्, एष जीवलोकः तव मायया मोहितः, अहं ममेत्यसद्भावबुद्ध्या कर्ममार्गेषु भ्रमति। अहं च देहपुत्रगृहधनबन्धुजातुका इत्यादिषु तत्त्वाभासेषु मोहितः स्वप्नवदसत्सु सत्यबुद्ध्या विचरामि। द्वन्द्वविमूढचित्तः तमसावृतः, आत्मनः प्रियतत्त्वं न जानामि, अनित्येष्वनात्मदुःखेषु रागयुक्तः। यथा मूढः जलच्छन्ने सलिले त्यक्त्वा मृगमरीचिकां धावति, तथाहं त्वत्तो निवृत्तः मायामनुसरामि। अहं दीनबुद्धिः कामकर्माभिघातेन हतचित्तः, इन्द्रियैः दुरनिग्रहीतैः चञ्चलमनाः निग्रहीतुं न शक्नोमि। एवं तव दुःखदुर्लभं पादाम्बुजं प्राप्तवानस्मि; एतदपि तव प्रसादादेव मन्ये। जन्ममृत्युहरणं स्यात् यदा मनः तव सम्यगुपासने लग्नं भवति। नमस्ते शुद्धविज्ञानाय, सर्वनिश्चयकारणाय; पुरुषप्रधनपतये, अनन्तशक्ते ब्रह्मणे च नमः। नमो वासुदेवाय, सर्वभूतविनाशनाय; हृषीकेश, नमस्ते त्रातुमर्हसि मां शरणागतं। इति श्रीमद्भागवतस्य दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे 'अक्रूरस्तुतिः' नाम चत्वारिंशोऽध्यायः समाप्तः। एवं स्तुवति अक्रूरे भगवतः साक्षात्स्वरूपं सलिले प्रकटितम्, ततः किञ्चिदिव नाट्यसमाप्तिमिव कृत्वा तद्रूपं कृष्णेन पुनः संहृतम्। तद्रूपं अदृष्ट्वा अक्रूरः शीघ्रं सलिलात् निर्गत्य, सर्वकृत्यं समाप्य, विस्मितः रथं प्रत्यागच्छत्। हृषीकेशः तमपृच्छत्—'भूमौ, व्योमनि, वा सलिले किं अद्भुतं दृष्टं यत् त्वं एवं विस्मितः?' अक्रूरः प्राह—'यत्र यदद्भुतं दृश्यते, भूमौ, व्योमनि, सलिले वा, तत्सर्वं त्वय्येव, विश्वात्मन्, किं मम अज्ञातं दृष्टं स्यात्?' यत्र सर्वाद्भुतानि सन्ति, त्वां दृष्ट्वा, हे ब्रह्मन्, किमत्र अद्भुतं मया दृष्टं स्यात्? एवं उक्त्वा गान्दिनिपुत्रः रथं समुत्साह्य, दिनान्ते रामकृष्णौ मथुरां प्रापयत्। मार्गे ग्रामवासिनः सर्वतोऽपि समागत्य, वसुदेवसुतौ दृष्ट्वा, हर्षान्धचित्ताः, ताभ्यां दृष्टिं न निवर्तयामासुः। तदानीं व्रजवासिनः नन्दमुख्याः गोपैः सह नगरीकाननेषु आगत्य, तत्रैव प्रतीक्षामासुः। तान् सम्प्राप्य, जगन्नाथः स भगवान्, अक्रूरस्य प्रसारितहस्तं स्वहस्तेन गृहित्वा, सस्मितं स्नेहपूर्वकं प्राह। 'त्वं रथेन सह नगरं गृहं च प्रविश, वयं तावत् अत्रैव स्थास्यामः, अनन्तरं नगरीं द्रष्टुं आगमिष्यामः।' तत्र अक्रूरः प्राह—'भगवन्, विना युवाभ्यां मथुरां न प्रवेक्ष्यामि; मां मा परित्यजतं, प्रभो, भक्तवत्सलौ युवाम्।