अक्रूरः चिन्तयन्, “स एव मम बान्धवः, सखीनां श्रेष्ठः, एकमेव मम देवता, मां विशालभुजो भगवान् आलिङ्गयिष्यति। तस्य स्पर्शे क्षण एव पवित्रोऽहम्, कर्मबन्धनं च मम नश्यति,” इति। यदा स अहम् सञ्जाताञ्जलिः तस्याङ्गस्पर्शं प्राप्स्यामि, तदा स मां वक्ष्यति, हे अक्रूर, तेनापि मानुषेषु जाताः वयं तेन न पूजिताः, तादृशस्य जन्म खलु गर्हणीयम्। न तस्य कश्चित् प्रियः, नाप्रियः, न सखा, न द्वेष्यः, न तिरस्कृतः; तथापि यथा कल्पवृक्षः सम्प्राप्तान् पूरयति, एवं भक्तान् स एव पूरयति। अनन्तरं, यदूनां ज्येष्ठः, श्रेष्ठः स भगवान् सस्मितं प्रणतान् आलिङ्ग्य गृहं प्रावेशयत्, यत्र सर्वाः सत्कारव्यवस्थाः कृताः आसन्, कंसकृतान् बान्धवेषु क्लेशान् अपृच्छत्। शुक उवाच—एवं कृष्णं चिन्तयन् श्वफल्कतनयः अक्रूरः रथेन गच्छन् सायन्तने सवितेव पश्चिमगिरिं गोकुलं प्राप। तत्र गोष्ठे स दृष्टवान् तस्य प्रभोः पादचिह्नानि, यद्रजः सर्वलोकपतयः शिरसि वहन्ति, यानि पद्मयवाङ्कुशादिलक्षणानि विशिष्टानि। तद् दृष्ट्वा हर्षविस्मयसम्भृतः अक्रूरः अश्रुपूर्णलोचनः प्रेम्णा रोमाञ्चितः रथात् अवतीर्य तेषु विचरन्, “अहो, एते भगवत्पादरजः!” इति उच्चैः शशंस। देहिनां परं श्रेयः अभिमानभयशोकत्यागः, यः प्रथमं हरिलिङ्गदर्शनश्रवणादिभिः साध्यः। तत्र स दृष्टवान् कृष्णं रामं च व्रजे, दुग्धदोहात् प्रतिनिवृत्तौ, पीतनीलाम्बरधारिणौ, शरत्पद्मलोचनौ। युवावुभौ, एकः श्यामः एकः गौरः, सौन्दर्यनिवासौ, विशालबाहू, सुन्दरमुखौ, कान्तस्वरूपौ, नवद्विपगमनसामर्थ्ययुक्तौ। तौ महात्मानौ ध्वजवज्राङ्कुशपद्मलक्षितपादौ, स्वतेजसा व्रजं विराजयन्तौ, सस्मितदयाावलोकनौ। क्रीडायां चारुतया, वनमाल्यालङ्कृतौ, दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ, स्नातौ शुक्लवस्त्रधारिणौ। तौ आद्यौ पुरुषौ, जगतां कारणस्वामिनौ, भूम्याः हिताय स्वांशेन बलरामकेशवाभ्यां अवतीर्णौ। स्वतेजसा सर्वदिक्प्रकाशकरौ, इन्द्रनीलशैलश्च रजतशैलश्च सुवर्णविभूषितौ इव। अक्रूरः प्रेम्णा आकुलः शीघ्रं रथात् उत्पत्य रामकृष्णयोः पादयोः सस्रार। भगवतः साक्षात् दर्शनात् प्रमुदितः, अश्रुपातैः रोमाञ्चिताङ्गः, स्वनामोच्चारणेऽपि अशक्तः। भगवान् स्वचिह्नितचक्रधरोऽभ्येत्य, प्रणतम् अक्रूरं स्नेहेन आलिङ्ग्य समीपं नीतवान्, भक्तवत्सलः सः। महाबुद्धिः सङ्कर्षणः अपि प्रणतम् आलिङ्ग्य, हस्ते गृहीत्वा भ्रात्रा सह गृहं प्रावेशयत्। तत्र स्वागतान् अपृच्छ्य, सत्कृत्य, पादप्रक्षालनं कृत्वा, मधुपर्कं चादाय समर्पितवान्। गौः अतिथये दत्ता, श्रान्ताङ्गमङ्गलेन सम्यक् मर्दयित्वा, भगवान् श्रद्धया शुद्धं भोजनं बहुलं समर्पितवान्। भुक्त्वा, धर्मवित् रामः स्नेहेन पुनः यथाविधि गन्धान् माल्यं च समर्प्य सत्कृतवान्। नन्दः अपि यथोचितं सत्कृत्य पप्रच्छ, “कथमत्र सुखेन वर्तसे, कंसजीविते दाशार्ह, वयं खलु क्रूरस्वामिनः गोपालका इव?” “यः स्वपुत्रान् बान्धवान् आर्तनादिनीषु मातृषु जिघांसुः, तस्य तव तव जनस्य च कुशलमस्ति वा?” इति। एवं नन्देन सत्कृतः, सौम्यैः वचोभिः पृष्टः, अक्रूरः यात्राक्लेशं विससर्ज। शुक उवाच—रमाकृष्णाभ्यां सत्कृतः सुखोपविष्टः अक्रूरः मार्गे यानि कामितवान्, तानि सर्वाणि प्राप। भगवति प्रसन्ने किं दुर्लभम्? तथापि, भक्तानां किञ्चिदपि नास्ति स्पृहणीयम्। सायं भोजनानन्तरं देवकीसुतः भगवान् बान्धवान् प्रति कंसस्य वृत्तं, तस्य च प्रवृत्तिं पप्रच्छ। भगवान् उवाच—“सौम्य अक्रूर, स्वागतं ते, सर्वं कुशलं अस्तु। बान्धवेषु स्वजनसमाजे रोगदुःखादिकं नास्ति किल?” “कथं स्वस्यापि कुशलं पृच्छेयम्, यदा अस्माकं कुलं क्लेशितं, कंसोऽपि अस्माकं जनानां नायकः अस्ति?” “हन्त, अस्माकं कारणेन पितरौ दुःखितौ, अस्माकं निमित्तं पुत्रा हताः, अस्माकं निमित्तं बन्धने स्थापिता इति।” “अद्य सौभाग्येन स्वजनान् पश्यामि, यथा मन्ये, सौम्य, आगमनस्य हेतुम् आख्याहि।” इति। एवं भगवता पृष्टः, माधवः सर्वं निबोधयामास, यदूनां कंसवैरम्, वसुदेववधाय कंसस्य चेष्टितम्। स्वदूतत्वस्य हेतुम्, नारदेन च कंसाय अनकदुन्दुभेः पुत्रजन्मवृत्तं यदुक्तम्, तदपि न्यवेदयत्। तद् श्रुत्वा, कृष्णबलरामौ, रिपुसूदनौ, सस्मितम् एव पितरं नन्दं राजाज्ञां निवेदयामासताम्। नन्दः गोपालान् आज्ञापयत्—“सर्वं दुग्धाद्यं सङ्गृह्य, द्रव्याणि च उपहारार्थं, रथांश्च युञ्जीत।” “श्वः मथुरां गमिष्यामः, राज्ञे उत्पाद्यं दास्यामः, महोत्सवं च द्रक्ष्यामः, ग्रामजनाः अपि गच्छन्ति इति श्रूयते।” इति नन्दगोपः व्रजे घोषयामास। तद् श्रुत्वा गोप्यः परमविषण्णाः अभवन्, अक्रूरः रामकृष्णौ नगरं नेतुम् आगतः इति। काश्चित् दुःखितहृदयाः, दीर्घनिःश्वासैः श्वेतमुख्यः, काश्चित् वस्त्रवलयकेशपाशान् स्रंसयन्त्यः। अन्याः तु तं चिन्तयन्त्यः स्वकार्याणि विस्मृत्य, स्वस्वान्तरे प्रविष्टा इव, जगत् अपि न जानन्त्यः। अन्याः च, शौर्यस्य स्नेहस्मितवचनानि स्मृत्वा, तैः हृदयस्पृग्भिः मनोहरैः वाक्यैः मोहिताः, सन्तप्ताः च, तत्रैव स्थिता इव अभवन्।