अक्रूरः स्वचेतसि चिन्तयन्—“अच्युतः सर्वदर्शी, क्षेत्रज्ञः, अन्तर्बहिश्च मनसः कृतं विशुद्धदृष्ट्या पश्यन्, अहं कंसस्य दूतः सन् अपि, मयि द्वेषं न करिष्यति। किमु तत्र, यदि अहं प्रणिपत्य अञ्जलिं कृत्वा तस्य पादयोः पतामि, सः मां करुणया स्मितेन सौम्यया दृष्ट्या पश्येत् चेत्, तत्क्षणात् मम सर्वपापानि नश्येयुः, अहं च महत् निर्भयं सुखं लभेय। तदा सः मम बन्धुर्भगवतः सखा, एकः देवता, मां स्वविस्तीर्णभुजाभ्यां आलिङ्ग्य, तस्मिन्नेव क्षणे मां पावयेत्, कर्मबन्धनं च मे नश्येत्। यदा अहं साष्टाङ्गं प्रणिपत्य तस्याङ्गस्पर्शं लभेयं, तदा सः, हे अक्रूर, मयि स्वयं भाषेत; यदि मानुषेषु जातः अपि, भगवता न पूजितः, तस्य जन्म निन्द्यं भवति। भगवतः न कोऽपि प्रियतमः, न मित्रमुत्तमं, नाप्रियः, न द्वेष्यः, न तिरस्कृतः; तथापि यथा कल्पवृक्षः समाश्रयतां ददाति, तथा सः भक्तेषु विशेषं कुर्यात्। एवं चिन्तयन्, यदूनां ज्येष्ठः श्रीकृष्णः, स्मितपूर्वकमालिङ्ग्य, प्रणिपतितमक्रूरं गृहं प्रवेशितवान्, यत्र सर्वसत्कारः कृतः, कंसकृतं बान्धवेषु क्लेशं च पप्रच्छ। शुकदेवः उवाच—एवं कृष्णं चिन्तयन्, श्वफल्कतनयः अक्रूरः रथेन गच्छन्, सूर्यः इव पश्चिमगिरिं प्रति, गोपालयं गोकुलं समुपागमत्। तत्र सः गोष्ठे तस्य भगवतः पादचिह्नानि अपश्यत्, यस्य रजः सर्वलोकनाथाः शिरसि वहन्ति; तानि चिह्नानि पद्मयवाङ्कुशादिभिः शोभितानि। तानि दृष्ट्वा सः हर्षविस्मयसम्भ्रान्तः, नेत्राभ्यां अश्रुपूर्णः, रोमाञ्चितः, रथात् अवतीर्य, तेषु सञ्चरन्, ‘अहो! एषा भगवत्पादरजः!’ इति उवाच। देहिनां परमं श्रेयः गर्वभीतिशोकत्यागः, सः च आदौ हरिलक्षणस्य दर्शनश्रवणादिना सम्पद्यते। सः कृष्णं रामं च व्रजे अपश्यत्, दुग्धदोहात् प्रत्यागच्छन्तौ, पीतनीलाम्बरधरौ, शरत्पद्मनयनौ। तौ युवानौ, एकः श्यामः, अपरः गौरः, सौन्दर्यान्वितौ, विशालभुजौ, सुन्दरमुखौ, तेजस्विनौ, गजेन्द्रगतिसम्पन्नौ। तयोः पादौ ध्वजवज्राङ्कुशपद्मचिह्नैः भूषितौ, तौ व्रजं शोभयन्तौ, स्नेहमन्दस्मितदृष्टिपातयुक्तौ। क्रीडायाम् अपि सौम्यौ, पुष्पमाल्यवनमाल्याभ्यां विभूषितौ, दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गौ, स्नातौ, निर्मलवस्त्रधरौ। तौ आद्यौ पुरुषौ, जगतां कारणौ, अधिपती, भूमेः हिताय स्वांशेन बलरामकेशवौ भूत्वा अवतीर्णौ। तौ स्वतेजसा सर्वदिक्प्रकाशकौ, इन्द्रनीलशैलं सुवर्णशैलं च सुवर्णेन भूषितमिव, शोभेते स्म। अक्रूरः स्नेहविवशः शीघ्रं रथात् अपतन्, रामकृष्णयोः पादयोः साष्टाङ्गं निपपात। भगवत्साक्षात्कारानन्दविह्वलः, नेत्राभ्यां अश्रुपूर्णः, रोमाञ्चिताङ्गः, स्वनामोच्चारणेऽपि अशक्तः बभूव। भगवान् चक्रचिह्नहस्तः, समीपं गम्य, प्रेम्णा आलिङ्ग्य, नम्रेषु प्रियत्वात्, अक्रूरं समीपं कृतवान्। सङ्कर्षणः महाबुद्धिः, प्रणिपतितं आलिङ्ग्य, तस्य हस्तं स्वहस्तेन गृहीत्वा, भ्रात्रा सह गृहं प्राविशत्। तौ तं कुशलं पृष्ट्वा, आसनं दत्त्वा, पादप्रक्षालनं कृत्वा, मधुपर्कं चोपाहरताम्। अथ अतिथये गावं दत्त्वा, श्रान्ताङ्गमङ्गानि सादरं मर्दयित्वा, शुद्धं बहु अन्नं भक्त्या निवेदितम्। तस्य भोजनानन्तरं रामः धर्मवित्, स्नेहेन, यज्ञोपयोग्यैः गन्धमाल्यैः पुनरपि सत्कारं चकार। नन्दः अपि सम्यक् सत्कृत्य, पप्रच्छ—‘कथं भवतः कुशलं, अत्र अनार्ये कंसजीविते स्थिते, हे दाशार्ह? वयं वा किम् अनाथाः पापपालिताः गवां पालकाः न स्याम? सः पापी, स्वसुः पुत्रान् मातॄणां क्रन्दनशब्दे अपि, जघान; कथं तव कुशलं स्यात्?’ एवं नन्देन सान्त्वनवचनैः सत्कृतः, अक्रूरः स्नेहपूर्तः, यात्रायाः श्रमं विससर्ज। शुकदेवः उवाच—सः अक्रूरः, रामकृष्णाभ्यां सत्कृतः, सुखोपविष्टः, मार्गे ये ये अभिलषितानि, तानि सर्वाणि प्राप। भगवति प्रसन्ने, लक्ष्मीसदने, किम् अप्राप्यं? तथापि, तस्य भक्ताः किञ्चन न इच्छन्ति। सायं भोजनानन्तरं, देवकीसुतः श्रीभगवान्, स्वमित्रेषु कंसस्य वृत्तं, चिकीर्षितं च पप्रच्छ। सः उवाच—‘स्वागतं सौम्य अक्रूर! सर्वं कुशलं अस्तु। बान्धवेषु, स्वजनगणे, व्याधिप्रपत्तिः किं नास्ति?’ ‘कथं वा स्वस्य कुशलं पृच्छेयम्, यदा अस्माकं कुलं दुःखितं, कंसः च मातुलः अस्मान् पालयति?’ ‘धिग्, मम मातरौ पितरौ च, मम हेतोः तयोः पुत्राः हताः, तयोः बन्धनं च जातम्।’ ‘अद्य सौभाग्येन स्वजनान् पश्यामि, यथा मनसि अभिलषितम्; आगमनकारणं ब्रूहि, सौम्य।’ एवं भगवता पृष्टः, माधवः सर्वं न्यवेदयत्—यदुनां कंसस्य च वैरं, वसुदेववधाय कंसस्य चेष्टितं, स्वदूतत्वम्, नारदस्य च कंसाय उक्तं यद् अनकदुन्दुभेः पुत्रजन्म। अक्रूरस्य वचनं श्रुत्वा, कृष्णबलरामौ, रिपुसैन्यविनाशकौ, स्मितपूर्वं नन्दं तातं राजाज्ञां च व्याजहारताम्। सः गोपान् आज्ञापयत्—‘सर्वं क्षीरदधिघृतादिकं सङ्गृह्य, द्रव्याणि च उपनयन्तु, रथान् युञ्जन्तु।’ ‘श्वः वयं मथुरां गच्छेम, राज्ञे द्रव्याणि ददेम, महान् उत्सवः पश्येम; ग्रामजनाः अपि गच्छन्ति इति श्रूयते।’ इति नन्दः गोष्ठे घोषयामास। एतत् श्रुत्वा, गोप्यः दुःखेन विवर्णमुख्यः अभवन्, अक्रूरः रामकृष्णयोः नगरगमनाय आगतः इति। केचन हृदयशोकात् श्वासशुष्कमुख्यः, केचन वस्त्राङ्गदकेशपाशान् मुमुचुः। एवं श्रीमद्भागवते वर्णितं भगवतः श्रीकृष्णस्य रामस्य च अक्रूरसन्दर्शनं, तयोः स्नेहसत्कारः, गोपगणस्य हर्षविषादौ, कंसस्य चेष्टितं च, सम्यक् समन्वितम्।