सात्वतवंशे भगवान् साक्षात् अवतीर्णः, स्व-स्व-लोकपालानां श्रेष्ठान् प्रमुदितान् कृत्वा, स्वकीर्तिं सर्वत्र प्रसारयन्, वृजमण्डले रमते, यत्र देवताः तस्य सर्वमङ्गलानि कर्माणि गीतवन्तः। अद्य खलु प्रातःकाले मम नेत्रयोः पुरतः तं महात्मनां गम्यम्, त्रैलोक्यप्रियं, लोचनोत्सवभूतं, श्रीनिवासमूर्तिमन्तं, जगद्गुरुं द्रक्ष्यामि। यदा स भगवान् स्वयम् रथात् सह स्वभृत्यैः अवतीर्यते, तदा अहं योगिभिः चित्ते ध्यातानि तानि चरणानि लभेयं, तेषां च पादयोः अहं नमिष्यामि, यथा तस्य सखा वनवासिनश्च अपि कुर्वन्ति। कदाचित् स भगवान्, यः शरणागतानां कालसर्पभीतानां भयमपि हरति, तं मम शिरसि स्वं कमलकरं स्थापयेत्। यस्य स्पर्शेनैव कौशिकः बली च, तं सम्पूज्य, त्रैलोक्याधिपत्यं प्राप्तवन्तौ; अथवा स एव लीलया वृजाङ्गनानां श्रमं सुगन्धिना हस्तेन अपानुदत्। अच्युतः सर्वदृग् मां कंसदूतमपि द्वेष्यं न मन्यते; स हि क्षेत्रज्ञः, निर्मलदृष्ट्या अन्तर्बहिश्च मनसा कृतं सर्वं पश्यति। कदाचित् स भगवान्, अहं प्रणिपत्याञ्जलिं कृत्वा तस्य पादयोः पतितं, करुणया स्मितवल्गितेन दृष्ट्या मां पश्येत्; तत्क्षणादेव मम पापानि नश्येयुः, अहं च निर्भयः परमं हर्षं लभेय। तदा स मे बन्धुः, परमसखा, एकदैवतः, मां स्वबाहुभ्यां परिष्वजेत्; तस्मिन्नेव क्षणे स मां पावयति, कर्मबन्धश्च नश्यति। यदा अहं प्रणिपत्याञ्जलिं कृत्वा तस्याङ्गस्पर्शं लभेयं, स भगवान्, हे अक्रूर, मयि वदेत्; यदि मानवेषु जातः सः न पूज्यते, तस्य जन्म धिक्कृतमेव। न तस्य कश्चन प्रियतमः, न सखा, न चाप्रियः, द्वेष्यः वा; यथैव कल्पवृक्षः समाश्रयाणां फलदः, एवं भक्तान् प्रति सः अनुग्रहं करोति। ततः यदूनां ज्येष्ठः, श्रीमान्, सस्मितं तं प्रणिपतितमङ्गलाञ्जलिं परिष्वज्य, गृहं प्रावेशयत्, यत्र सर्वपूजा सम्यक् विधायिता आसीत्, कंसजन्यं बान्धवानां क्लेशं च पप्रच्छ। शुक उवाच—एवं कृष्णं चिन्तयन् श्वाफलकात्मजः रथेन गच्छन्, सायं सूर्य इव पश्याचलम्, गोकुलं प्राप्तवान्। तत्र गोपालेयग्रामे स सर्वलोकमौलिरजः पूजितपादस्य भगवानः पादचिह्नानि—पद्म, धान्याङ्कुर, अंकुशादि—ददर्श। तद्विलोक्य हर्षपुलकसमाक्रान्तचित्तः, नेत्राभ्यामश्रुपूर्णः, स्नेहात् रोमाञ्चितः, रथात् अवतीर्य तेषु विचरन्, "अहो! एते भगवतः पादरजः" इति उवाच। देहिनां परमहितं गर्वभीतिशोकत्यागः, स च हरिलक्षणदर्शनश्रवणादिसंयोगेन प्रथमं लभ्यते। स तत्र कृष्णं च रामं च गवां दुग्धदोहनोपरान्तं वृजे पिताम्बरनीलवाससम्, शरदम्बुजनेत्रौ ददर्श। युवानौ, एकः श्यामः, अपरः गौरः, सौन्दर्यनिधी, विशालबाहू, सुमुखौ, सुशरीरौ, नवगजगमनबलौ, तौ दृष्ट्वा। तयोः पादयोः ध्वजवज्राङ्कुशपद्मलक्षणैः, तौ महात्मानौ, स्मितकरुणावलोकनैः, वृजं शोभयन्तौ। क्रीडायां रम्यौ, वनमाल्याभरणौ, दिव्यगन्धानुलेपनौ, स्नातौ, शुक्लवस्त्रधरौ। तौ आद्यपुरुषौ, जगतः कारणौ, अधिपती, पृथिव्याः हितार्थं स्वांशेन बलरामकेशवाख्यौ अवतीर्णौ। तौ स्वतेजसा सर्वदिक्प्रकाशकौ, इन्द्रनीलशैलमिव रजतशैलं सुवर्णभूषणं च इव बभासतुः। अक्रूरः, प्रेम्णा आकुलः, शीघ्रं रथात् अवतीर्य, रामकृष्णयोः पादयोः प्रणिपत्य पतितः। भगवद्विलोकनहर्षात् अश्रुपूर्णलोचनः, रोमाञ्चिताङ्गः, त्वरयाऽऽत्मनामपि नामोच्चारणं न शशाक। भगवान्, हस्ते रथचक्रचिह्नेन, समीपं गत्वा, भक्तवत्सलः, तं प्रेम्णा परिष्वज्य, समीपं नीतवान्। सङ्कर्षणः अपि, महाबुद्धिः, तं प्रणतमङ्गलाञ्जलिं परिष्वज्य, स्वहस्तेन हस्तं गृहीत्वा, भ्रात्रा सह गृहं नीतवान्। तत्र तं कुसुमासनं दत्त्वा, पादप्रक्षालनं विधाय, मधुपर्कं च समर्प्य, स्वास्थ्यमपृच्छताम्। अतिथये गावं दत्त्वा, श्रान्ताङ्गमङ्गसंवाहनं कृत्वा, भक्त्या शुद्धं बहु भोजनं न्यवेदयत्। तस्मिन् भोजनं कृत्वा, धर्मज्ञः रामः, प्रेम्णा, यज्ञगन्धानुलेपनमाल्यैः तं पुनः पूजयामास। नन्दः, सम्यग् सत्कारं कृत्वा, पप्रच्छ—"कथं त्वं, हे दाशार्ह, अत्र अनृजुस्थले सुखेन वर्तसे, यावत् कंसः जीवति? वयं किम् अमर्षिणः गोपाः क्रूरनाथवशाः न स्याम?" स पापात्मा, यो भ्रातृपुत्रान् मातृशोकाकुलान् हत्वा, कथं तव तव जनानां च कुशलं स्यात् इति चिन्तयामः। एवं नन्देन सस्नेहमुक्तः, अक्रूरः, सान्त्वनपूर्वकं पृष्टः, यात्रा-श्रमं विससर्ज। शुकः उवाच—सः अक्रूरः, रामकृष्णाभ्यां मानितः, सुखासीनः, मार्गे ये येऽभीष्टानि चिन्तितवान्, तानि सर्वाणि प्राप्तवान्। भगवति श्रीनिवासे तुष्टे किं दुर्लभं? किन्तु, हे नृप, तस्य भक्ताः किञ्चित् अपि न कामयन्ते। सायं भोजनं कृत्वा, देवकीसुतः भगवान्, स्वमित्रैः सह, कंसस्य व्यवहारं, तस्य च नूतनमभिप्रायं पप्रच्छ। स भगवान् उवाच—"सुस्वागतम्, सौम्य अक्रूर! भवन्तः कुशलिनः स्युर्न्विति पृच्छामि। बान्धवजनपदेषु रोगादिदुःखं नास्ति किल?" "कथं तु स्वकुलस्य कुशलं पृच्छेयम्, यः अस्माकं मातुलः कंसः अस्माकं जनपदं च अधिरोहति?" "हन्त, अस्माभ्यां कृते पितरौ बहु दुःखं प्राप्नुतः; अस्माकं निमित्तमेव तयोः पुत्रा हताः, तयोः एव कारागारवासः जातः।" "अद्य सौम्य, स्वबान्धवान् यथेष्टं पश्यामि, तद् वद, आगमनस्य हेतुम्।" शुक उवाच—एवं भगवता पृष्टः माधवः, सर्वं यदूनां कंसस्य च वैरं, वसुदेववधाय तस्य चेष्टितं, नारदस्य च कंसाय उक्तं, स्वदूतप्रेषणहेतुम्, सर्वं निवेदयामास।