अक्रूरः चिन्तयन् एवम् आत्मनः हृदि परमं सौभाग्यं मन्यते स्म—अद्य खलु कंसः मयि परमं अनुग्रहम् अकरोत्, यतः अहं तं हरिं पादपद्मयोः दर्शनं करिष्यामि, यः स्वेच्छया अवतीर्य अगम्यं तमः, यत् प्राचीनैः अप्य अतीर्णं, स्वनखरदीप्त्या अपानयत्। तस्य पादौ ब्रह्मशिवादिभिः, श्रीया, मुनिभिः, सात्वतैश्च पूजिताः, ये वने सखिभिः सह गोचारणाय विचरन्ति, गोपीस्तनकुङ्कुमरागलाञ्छिताः च। नूनं अहं मुकुन्दस्य मुखारविन्दं पश्येयम्—सुन्दरगण्डनासिकं, सस्मितावलोकनारुणकमललोचनं, वलयितकुन्तलच्छन्नं, यत्र मृगाः प्रदक्षिणं कुर्वन्ति इव। कच्चित् अद्य एव मम नेत्रे प्रत्यक्षं फलं प्राप्स्यतः, विष्णोः मानुषरूपिणः, यः स्वेच्छया पृथिव्याः भारं हारयितुं समागतः, सौन्दर्यनिधिः। सः अहं द्रष्टास्मि, यः अहङ्कारद्वन्द्वरहितः, स्वतेजसा अज्ञानतमः नाशयति, जीवेषु गृहेषु च मायया प्रतीयते—प्राणेन्द्रियबुद्धिभिः। तस्य वाक् शुभगुणकर्मजन्मसंयुक्ता, सर्वमङ्गलनाशिनी, लोकस्य जीवनपावनशुद्धिकारी; ये तस्य उपेक्षका, ते शोभनशवाः इव मन्यन्ते। सः सात्वतवंशे अवतीर्णः, स्वकीयानां लोकपालानां परमसुखदः, स्वकीर्तिं विस्तारयन् वृजे वसति, यत्र देवाः तस्य सर्वमङ्गलानि कर्माणि गायन्ति। अद्य नूनं अहं तं महापुरुषलक्ष्यम्, गुरुम्, त्रैलोक्यरमणं, नेत्रोत्सवस्वरूपिणं, श्रीनिवासं, प्रातःकाले स्वयमेव नेत्राभ्यां पश्येयम्। ततः यदा सः रथात् भगवता सहावतारिष्यति, तदा अहम् अपि योगिभिः मनसि धृतपादौ लभेयं, ताभ्यां सखिभिः वनवासिभिश्च सह प्रणमिष्यामि। कच्चित् भगवान् स्वयं पद्महस्तं मम शिरसि स्थापयेत्, यः भयार्तानां शरणागतानां कालसर्पभीतिनाशकः। तस्यैव स्पर्शेन कौशिकः बली च पूजितौ त्रिलोक्याधिपत्यं प्राप्तवन्तौ; अथवा लीलया सः व्रजयोषितां श्रान्तिं सुगन्धहस्तस्पर्शेन अपानयत्। अच्युतः सर्वदर्शी, कंसदूतत्वात् अपि माम् अमित्रवत् न पश्येत्, यः क्षेत्रज्ञः अन्तर्बहिः मनसैव कृतं शुद्धदृष्ट्या वेत्ति। कच्चित् सः माम् अपतितं पादयोः कृताञ्जलिं सस्मितकरुणावलोकनया पश्येत्, तत्क्षणात् सर्वपापानि नश्येयुः, अहं च महतीं निर्भयां मुदम् आप्नुयाम्। तदा सखाः बन्धुः एकदैवतम्, मां विस्फारितभुजाभ्याम् आलिङ्गयेत्; तेनैव क्षणेन पावितोऽहं कर्मबन्धनात् विमुक्तो भवामि। यदा अहं कृताञ्जलिः प्रणम्य तस्याङ्गस्पर्शं लभेयं, तदा सः, हे अक्रूर, माम् आलापयेत्; मानवेषु जातानाम् अपि, येन न पूज्यन्ते, तेषां जन्म निष्फलम् एव। न तस्य कश्चित् प्रियतमः, न सख्यः, नाप्रियः, न द्वेष्यः, नाप्य उपेक्ष्यः; यथा कल्पवृक्षः समाश्रित्य ददाति, तथा सः भक्तान् अनुगृह्णाति। अन्यच्च—यदुकुलश्रेष्ठः सस्मितः प्रणतान् आलिङ्ग्य गृहं नीतवान्, यत्र सर्वमान्यादरः कृतः, कंसकृतक्लेशान् स्वबन्धुषु पृष्टवान्। शुक उवाच—एवं कृष्णं चिन्तयन् स्वफाल्कसुतः अक्रूरः रथेन गच्छन् गोकुलं समुपाजगाम, यथा सविता पश्चिमगिरिं गच्छति। सः गोकुले तस्य पादपद्मचिह्नानि ददर्श, यस्य रजः सर्वलोकनाथमौलिषु वह्यते, पद्मयवाङ्कुशादिलक्षणैः विशिष्टानि। तं दृष्ट्वा हर्षविस्मयविह्वलः, नेत्राभ्यां अश्रुपूर्णः, रोमाञ्चितः, रथात् अवतीर्य तेषु विचरन् उवाच—“अहो, एष भगवत्पादरजः!” देहिनां परमं श्रेयः अहङ्कारभयशोकत्यागः, सः च प्रथमं हरिलिङ्गदर्शनश्रवणादिभिः लभ्यते। कृष्णं रामं च सः व्रजे ददर्श, दुग्धदोहात् प्रतिनिवृत्तौ, पीतनीलाम्बरधारिणौ, शरदम्बुजलोचनौ। युवानौ, एकः श्यामः, अन्यः गौरः, सौन्दर्यनिधी, विशालभुजौ, सुस्मितमुखौ, दीप्तस्वरूपौ, नागयुवराजगतिसमौ। तौ महात्मानौ ध्वजवज्राङ्कुशपद्मलक्षितपादौ, सस्मितकरुणावलोकनौ व्रजं शोभयन्तौ। लीलया चारुदर्शनौ, माल्यवनमाल्यभूषितौ, दिव्यगन्धानुलेपनौ, स्नातौ, शुक्लाम्बरधारिणौ। तौ एव आदिपुरुषौ, जगतां कारणाधिपती, पृथिव्याः हिताय स्वांशेन बलकेशवौ अवतीर्णौ। सर्वदिशः स्वतेजसा तमो नाशयन्तौ, इन्द्रनीलशैलं सुवर्णमण्डितं रजतशैलं इव। अक्रूरः स्नेहविह्वलः शीघ्रं रथात् अपतन्, रामकृष्णयोः पादयोः स प्रणनाम। भगवत्साक्षात्कारानन्देन अश्रुपूर्णलोचनः, रोमाञ्चिताङ्गः, स्वनामोच्चारणेऽपि अशक्तः। भगवान् स्वचक्रचिह्नितहस्तः समीपं गत्वा, प्रणतम् आलिङ्ग्य स्नेहेन उपनेतुम् अयच्छत्, भक्तवत्सलः सः। सङ्कर्षणः अपि महात्मा प्रणतम् आलिङ्ग्य, स्वहस्तेन हस्तं गृहीत्वा भ्रात्रा सह गृहं नीतवान्। तत्र कुशलं पृष्ट्वा, आसनं दत्त्वा, विधिवत् पाद्यं कृत्वा, मधुपर्कं च समर्पितवान्। अतिथये गावं दत्वा, क्लान्ताङ्गं सस्नेहम् अङ्गमर्दनं कृत्वा, शुद्धं बहु भोज्यं भक्त्या न्यवेदयत्। अन्नभोजनानन्तरं धर्मज्ञो रामः स्नेहेन पुनः गन्धान् माल्यं च अर्चनाय दत्तवान्। नन्दः अपि सम्यक् सत्कृत्य पप्रच्छ—“कच्चित् त्वं तत्र कुशलं लभसे, कंसजीवितेऽपि, हे दाशार्ह? वयं खलु निर्दयपतिपालिता गवः इव। सः पापात्मा स्वसुतान् मातॄणां क्रन्दनायां हत्वा, कथं तव स्वजनानां कुशलं स्यात् इति चिन्तयामः।” एवं नन्देन सान्त्वनैः सत्कृतः अक्रूरः सान्त्वशब्दैः पृष्टः, यात्राक्लमं विससर्ज। शुक उवाच—सुखासीनः सः रामकृष्णाभ्यां पूजितः, यानि मार्गे चिन्तितवान्, तानि सर्वाणि प्राप्तवान्। किं अप्राप्यं, यदा श्रीनिवासः तुष्टः? तथापि, हे राजन्, तस्य भक्ताः किञ्चित् अपि न वाञ्छन्ति। सायं भोजनानन्तरं, श्रीकृष्णः देवकीसुतः, बन्धुषु कंसस्य आचरणं तस्य च चिकीर्षितं पप्रच्छ।