अक्रूरः स्वचिन्तनायाम् अत्युत्कण्ठितः किम् अहं पुण्यं कृतवान्, किम् तपः महान् आचरितवान्, किम् दानं योग्यं दत्तवान्, येन अद्य केशवम् द्रक्ष्यामि इति विचारयन् सन्, स्वस्य भाग्यं विलोकयति। तस्य मतिः—यस्य भगवतः कीर्तिः श्रेष्ठा, तस्य दर्शनम् मम दुर्लभं, यथा ब्रह्मनादः तस्य शूद्रस्य दुर्लभः, यो विषयेषु आसक्तः। स्वं पतित्वं स्मरन्, अक्रूरः प्रार्थयति—ममापि पतितस्य अच्युतस्य दर्शनम् न निषिद्धम् भवतु; यतः कालनदीया अपि कश्चन प्रमादतः पारम् याति। अद्य मम दुर्भाग्यं नष्टम्, जीवनम् फलितम्, यतः योगिनां ध्यानविषयम् भगवतः पद्मपादौ नमामि। कंसः अद्य मम परमं अनुग्रहम् दत्तवान्—हरेः पद्मपादौ द्रक्ष्यामि, यः अवताररूपेण अवतरितः, यस्य नखरज्योतिः पुरातनानां अतीव तमः निवर्तितवती। तानि पादानि ब्रह्मणा, शिवेन, देवैः, श्रीया, ऋषिभिः, सात्वतैः पूजितानि, यः वने मित्रैः सह गोपालनाय विहरति, यः गोपीस्तनकुङ्कुमेन चिह्नितः। नूनं मुकुन्दस्य मुखम् द्रक्ष्यामि—सुन्दरगण्डम्, नासिकाम्, स्मितदृष्टिं, रक्तकमलनयनम्, गुर्वेण केशेन आवृतम्, यत्र मृगाः परिक्रमा यान्ति। अद्य मम नेत्रे विष्णोः साक्षात् दर्शनफलम् प्राप्नुतः—यः स्वेच्छया मानवाकृतिम् धारयन् भूमेः भारम् अपाकरोति, सौन्दर्यनिधिः। यं द्रक्ष्यामि, सः अहंकारद्वन्द्ववर्जितः, स्वदीप्त्या अज्ञानतमः निवारयति; मायया जीवेषु गृहेषु प्रतीयते, प्राणेन्द्रियबुद्धिभिः। तस्य वाणी, शुभगुणकर्मजन्मयुक्ता, अशुभं नाशयति, जगत् जीवयति, शुद्धयति, पुण्ययति; यः तस्य वाणीमविमुखः, सः शोभनशवः इव गण्यते। सः सात्वतवंशे अवतरितः, श्रेष्ठदेवानां स्वस्वरक्षणाय हर्षम् उपजनयन्, वृजे स्थितः, यत्र देवाः तस्य सर्वमंगलकर्माणि गायन्ति। अद्य नूनं तम् द्रक्ष्यामि—महानां लक्ष्यं, गुरुं, त्रिलोकानां मोदं, नेत्रोत्सवम्, श्रीनिवासरूपम्, स्वैः नेत्रैः प्रभाते। ततः रथात् भगवता सहावतिर्य, योगिनां मनःस्थितपादौ प्राप्य, तानि नमिष्यामि, मित्रैः वनवासिभिः सह। अथ भगवान् स्वपद्महस्तम् मम शिरसि स्थापयेत्, यदा अहं तस्य पादयोः पतितः, भयभीतानां कालसर्पात् शरणागतानां निर्भयता दत्तवान्। तेन स्पर्शेन कौशिकः, बली च, पूजां कृत्वा त्रिलोकपतित्वम् प्राप्नुतः; वा, क्रीडायाम् व्रजस्त्रीणां श्रान्तिम् तस्य सुरभिस्पर्शेन अपाकरोति। अच्युतः सर्वदृग्, मम कंसदूतत्वम् अपि वैरं न कुर्यात्; यः क्षेत्रज्ञः, शुद्धदृष्ट्या बाह्याभ्यन्तरकृत्यम् मनसा प्रपश्यति। सः माम् पादयोः पतितम्, अञ्जलिपुटं कृत्वा, सौम्यस्मितकरुणया दृष्ट्या पश्येत्; ततः सर्वपापानि क्षिप्रम् नश्यन्ति, महान् निर्भयः हर्षः मयि जायेत। ततः परममित्रः, बान्धवः, एकदेवः, मम विस्तीर्णबाहुभिः आलिंगनं दद्यात्; तस्मिन्न् क्षणे शुद्धी, कर्मबन्धनम् अपि नश्येत्। यदा नम्रः अञ्जलिपुटः तस्य अङ्गस्पर्शम् प्राप्नोमि, ततः अक्रूरः तेन सह संवादम् लभेत्; यदि मानवजन्मः भगवतः अनादृतः, तस्य जन्म निष्फलम्। भगवान् न कस्यचित् परमप्रियः, न परममित्रः, न अप्रियः, न द्रष्टव्यः; यथा कल्पवृक्षः आगतः सर्वं ददाति, एवं भक्तानां अनुग्रहं करोति। तत्र यदुवर्यः, ज्येष्ठः, सस्मितः, नम्रं अक्रूरम् आलिंग्य, गृहं नीतवान्, यत्र सर्वसत्कारः कृतः, कंसकृतदुःखानि स्वबन्धुषु पृष्टवान्। शुकः उवाच—एवं कृष्णे मनः स्थापयन्, श्वफाल्कपुत्रः, रथेन गच्छन्, गोकुलम् प्राप्तवान्, यथा सूर्यः पश्चिमगिरिम्। तत्र गोपालनगर्यां, अक्रूरः तस्य पदचिह्नानि ददर्श, यस्य धूलिः सर्वलोकपतिभिः शिरसि धृतः, यत्र पद्मयवाङ्कुशादिचिह्नानि दृश्यन्ति। तत् दृष्ट्वा, हर्षविस्मयसम्पूर्णः, नेत्रे अश्रुपूरिते, रोमाञ्चः प्रेम्णा, रथात् अवतर्य, तेषु विचरन्, 'अहो भगवतः पादधूलिः' इति उवाच। देहिनां श्रेयः—अहंकारभयशोकत्यागः, यः हरिचिह्नदर्शनश्रवणसंस्पर्शेन प्रथमम् लभ्यते। कृष्णरामौ व्रजे ददर्श, गोदुग्धार्पणात् प्रत्यागच्छन्तौ, पीतनीलवस्त्रधारिणौ, नेत्रे शरद्बिन्दुपत्रसमानौ। युवौ, एकः श्यामः, अन्यः गौरः, सौन्दर्यनिधी, विस्तीर्णबाहू, सुन्दरमुखौ, दिव्यरूपौ, गजेन्द्रगमनबलौ। महात्मानौ, पदचिह्नैः—ध्वजवज्राङ्कुशपद्मैः—व्रजं शोभयन्तौ, सस्मितकरुणदृष्टिः। क्रीडायाम् रम्यौ, मालयुक्तौ, वनमालाधृतौ, गन्धानुलिप्ताङ्गौ, स्नातौ, शुक्लवस्त्रधारिणौ। द्वौ आदिपुरुषौ, जगत्कारणौ, जगत्पतौ, भूम्याः हिताय बलरामकेशवाववतारौ स्वांशेन। राजन्, तौ स्वदीप्त्या सर्वदिशः तमः निवारयन्तौ, यथा मरकतशैलः रजतशैलः सुवर्णेन शोभितः। अक्रूरः, प्रेम्णा विकम्पितः, शीघ्रं रथात् उत्पत्य, रामकृष्णयोः पादयोः प्रणम्य पतितः। भगवद् दर्शनात् हर्षविह्वलः, नेत्रे अश्रुपूर्णे, रोमाञ्चितः, स्वनामोच्चारणे अपि असमर्थः। भगवान् समीपम् आगत्य, हस्ते रथचिह्नम् दर्शयन्, अक्रूरम् आलिंग्य, स्नेहेन समीपम् आनयत्, यतः प्रणतजनप्रियः। संकर्षणः, महाबुद्धिः, प्रणतम् आलिंग्य, हस्तम् गृहीत्वा, भ्रातृसहितः गृहं नीतवान्। तत्र, कुशलम् पृष्ट्वा, आसनम् दत्त्वा, पादप्रक्षालनम् कृतवान्, मधुपर्कम् अर्पितवान्। अतिथये गौः दत्ता, श्रान्ताङ्गानि सस्नेहम् मर्दितानि, भगवता भक्त्या शुद्धम् अन्नं समर्पितम्। अक्रूरः खादित्वा, रामः धर्मज्ञः, पुनः स्नेहेन यज्ञगन्धमाल्यैः सत्कारम् कृतवान्। नन्दः, विधिवत् सत्कृत्य, पृष्टवान्—'कंसजीविते अस्मिन्, अक्रूर, त्वम् कथं कुशलम्? वयं क्रूरपालकस्य गोकुलिनः इव नु?' सः पापकृत्, स्वसुतौ मातृविलापे हत्वा, कथम् तव स्वजनानां कुशलम्? इति विस्मयेन पृष्टम्। एवं अक्रूरस्य भगवद् दर्शनाकाङ्क्षा, मार्गदर्शनम्, गोकुलागमनम्, भगवत्पादचिह्नदर्शनम्, कृष्णरामयोः सौन्दर्यनिरीक्षणम्, भगवत्सत्कारः, नन्दस्य प्रश्नः च, एकस्मिन् सुसम्पूर्णे भगवद्भक्तिसंस्कृतकथायाम् संनिविष्टम्।