भगवन्तं तं चिन्तयामः—यः शुद्धज्ञानघनः स्वस्वरूपस्थितः, यस्य सर्वार्थाः सिद्धाः, यस्य काञ्चन कामाः न कदापि विपल्लीभवन्ति, यः स्वस्यैव तेजसा सदा मायाविमुक्तः, गुणप्रवाहस्य मूलमिव च। तस्मै सर्वाश्रयाय भगवते नमः, यः स्वमायया सर्वभेदान् सृजति, यः लीलया मानुषं रूपमधत्त, यदूनां, वृष्णीनां, सात्वतानां च श्रेष्ठतमः। एवं कृताञ्जलिः स भक्तश्रेठः कृष्णं यदुकुलपतिं प्रणम्य, तस्य अनुमतौ लब्धायां, तद्रूपदर्शनसुखेन तुष्टः प्रस्थितवान्। भगवान् गोविन्दः, केशिनं रणाङ्गणे हत्वा, गोपैः सह प्रमुदितैः गाः पालयन्, व्रजवासिनां हर्षं समजनयत्। कदाचित् गिरिशिखरेषु गाः चरयन्तः गोपाः, क्रीडार्थं चौरपालादिभेदेन विलसन्तः, केचन चौराः, केचन गोपाः, अपराः चावयवाः इति विभागं कृत्वा निर्भयाः प्रमदया क्रीडन्ति स्म। तत्र मायासुतः व्योम नाम दानवः मायाविशारदः, गोपवेषधारी सन्, चौराणां नेतृरूपेण बहून् गोपालान् अपाहरत्। स महाबलः दैत्यः तान् अपहृत्य, पर्वतगुहायां निवेश्य, केवलं चत्वारः पञ्च वा शिष्यान् अवशिष्य, गुहाद्वारम् अश्मना निरुद्धवान्। तत्कर्म ज्ञात्वा, कृष्णः साधूनां शरणदः, व्योमासुरं चौरपालरूपिणं सिंहः वृकं यथा गृहीत्वा, निगृहीतवान्। स दानवः स्वस्वरूपमास्थाय, महापर्वतकल्पः, मुक्तुमिच्छन् अपि, भगवता बलात् नाशक्नोत्। अच्युतः बाहुभ्याम् एनं निगृह्य, भूमौ क्षिप्त्वा, देवैः दिवः निरीक्ष्यमाणः, पशुनां हन्तारं हत्वा, गुहाद्वारं विदार्य, क्लेशेन गोपान् विमोच्य, देवैः गोपैः च स्तूयमानः स्वं व्रजं प्रविष्टः। एवं व्योमासुरवधो नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः श्रीमद्भागवते महापुराणे परमं पवित्रे परमहम्सशास्त्रे दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे समाप्तः। शुक उवाच—अक्रूरः स तत्त्ववित् निशामथुरायां यापयित्वा, प्रातःकाले रथमारुह्य नन्दगोकुलं प्रति प्रतस्थे। स मार्गे गच्छन्, भगवत्कमललोचनस्य भक्त्या प्रबोधितः, मनसा चिन्तयामास—किं मया पुण्यं कृतं, का तपसा साधिता, किमुत दत्तं महादानं येनाहं केशवदर्शनाय प्राप्स्ये? भगवत्स्तुत्याः दर्शनं मे दुर्लभं मन्ये, यथा ब्रह्मशब्दस्य श्रवणं शूद्रस्य विषयेषु सक्तस्य दुर्लभम्। मा भून्नमेवमधमस्यापि मम भगवद्-दर्शनं निषिद्धम्; कदाचिद् यमुनाया वहमानोऽपि कश्चित् तीरं प्राप्नोति। अद्य मम दुरितं नष्टम्, जीवितं सफलम्, यतोऽहं योगिभिः ध्यानगम्यं भगवत्पादारविन्दं वन्दे। अद्य एव कंसः परमं मम अनुग्रहं कृतवान्, यतोऽहं हरिपादारविन्ददर्शनं प्राप्स्यामि, यस्य नखराजिः अतीव घोरतमं तमः अपि पुरातनैः अतीर्णं अपानयत्। तानि पादानि ब्रह्मेश्वरादिभिः, श्रीया, मुनिभिः, सात्वतैश्च पूजितानि, ये वने गोपैः सह विचरन्ति, येषां गोपीनां स्तनकुम्कुमलेपनं दृश्यते। नूनं मम नेत्रे मुकुन्दस्य मुखारविन्दं पश्येताम्, सुन्दरगण्डनासिकं, स्मितावलोकनारुणकमलनयनं, कुण्डलितकुन्तलच्छन्नं, यद्वलयेन मृगाः परिभ्रमन्ति। कच्चिदद्य मम नेत्राणि साक्षात् विष्णोः साक्षात्कारफलम् आप्स्यन्ति, यः स्वेच्छया मानुषं रूपं धारयित्वा भूमेर्भारं हरति, सौन्दर्यनिधिः सः। स यं द्रष्टुम् अहं गमिष्यामि, निरहङ्कारद्वन्द्वः सन्, स्वप्रकाशेन तमः नाशयति, मायया जीवेषु प्राणेन्द्रियबुद्धिषु प्रतियते। यस्य वाक् शुभगुणकर्मजन्ममिश्रा, अशुभं नाशयति, जीवनं शुद्धिं पावनं च जनयति, तस्य श्रवणाद्यनादरेण स्थूलशरीरं शवसमं स्यात्। स एव सात्वतकुलेऽवतारं कृत्वा, स्वधाम्ना सुरश्रेष्ठानां मुदं जनयन्, व्रजे निवसति, यत्र देवाः सर्वमङ्गलानि कर्माणि गायन्ति। अद्य नूनं तम् एव महापुरुषलक्ष्यं, त्रैलोक्यगुरुं, लोचनोत्सवम्, श्रीनिवासं, स्वयम् नेत्राभ्यां प्रातरवेकाले पश्यामि। ततः रथात् भगवता सहावतारमवतीर्य, योगिभिः ध्येयं तदङ्घ्रिस्पर्शनं प्राप्य, सखिभिः वनेवासिभिश्च सह प्रणमिष्यामि। कच्चिद् भगवान् स्वपदपङ्कजेन स्वकरेण मम शिरसि स्पर्शं दास्यति, यः कालसर्पभीतानां शरणागतानां निर्भयता प्रदाता। तेनैव स्पर्शेन कौशिकः बली च पूजनपूर्वकं त्रिलोक्याधिपत्यम् आप्नोताम्; अथवा लीलया व्रजयोषितां श्रमं सुगन्धिना हस्तेन अपानयत्। अच्युतः सर्वदर्शी सन्, कंसदूतत्वेनापि माम् अमित्ररूपेण न पश्येत्; सः क्षेत्रज्ञः अन्तर्बहिश्च मनसा कृतं सर्वं विशुद्धदृष्ट्या पश्यति। कच्चिद् भगवान् मम पतितस्य कृताञ्जलिपातस्य सौम्यस्मितकरुणया वीक्षया पश्येत्; तत्क्षणादेव सर्वपापं विनश्येत्, महान् निर्भयः चानन्दः स्यात्। तदा स मे बन्धुः सखा देवता च, बाहुभ्यां मां समालिङ्ग्य, तस्मिन्नेव क्षणे माम् उद्धरति, कर्मबन्धनं च नश्यति। यदा कृताञ्जलिः सन्न् अहं तस्याङ्गस्पर्शं प्राप्नोमि, तदा मयि भगवता वाक्यं प्रोक्तं स्यात्; मानवेषु जातानां भगवत्पूजया रहितानां जन्म खलु गर्हणीयम्। न तस्य कश्चन प्रियतमः, न सखा, न अप्रियः, न द्वेष्यः, न उपेक्षितः; यथैव कल्पवृक्षः समागतान् पूरयति, एवं भक्तान् अनुगृह्णाति। तदा यदुकुलश्रेष्ठः स भगवान् स्मितपूर्वकं कृताञ्जलिं माम् आलिङ्ग्य, गृहं प्रावेशयत्, यत्र सम्पूर्णमान्यतानां व्यवस्था कृतासीत्, कंसकृतं स्वबन्धुषु क्लेशं पृष्टवान्। एवं स श्वाफलकात्मजः अक्रूरः मार्गे कृष्णं चिन्तयन्, रथे स्थितः, गोकुलं समुपागच्छत्, यथा सूर्यः पश्य्चिमगिरिं गच्छति। तत्र व्रजवासे, सर्वलोकपतिनां मुकुटमणिमण्डितं पादधूलिं, पद्मयवाङ्कुशादिलक्षणैः चिह्नितां, दृष्ट्वा। तद्विलोकनात् प्रमोदप्रमर्दनसन्तोषभरितः, नेत्राभ्यां अश्रुपातं, रोमाञ्चं च प्रेम्णा प्राप्य, रथात् अवतीर्य, तासां मध्ये विचरन्, "अहो भगवत्पादरजः एतत्!" इति उच्चैः उक्तवान्। देहिनां परमं श्रेयः अहङ्कारभीतिशोकपरित्यागः, यः प्रथमं हरिचिह्नदर्शनश्रवणादिसम्पर्केण लभ्यते।