कृष्णस्य दिव्यानि कर्माणि, स्यान्तक-मणेर्-लाभः स्वपत्नी-सहितं, मृत-ब्राह्मण-पुत्रस्य स्वगृहात् प्रत्यानयनं च, सर्वाणि स्मृतानि। तत्र पौण्ड्रक-वधः, काश्याः नगरस्य दाहः, दन्तवक्र-विनाशः, महायज्ञे शिशुपालस्य निधनं च कृतानि। द्वारकायां स्थित्वा भगवता येन्ये वीर्यकृत्याः कृताः, तान् अहं पश्यामि, पृथिव्यां कविभिः कीर्तितान्। अधुना, अर्जुनं सारथिं कृत्वा, कालस्वरूपेण भगवता एतेषां सेनानां विनाशं अहं द्रक्ष्यामि। स एव भगवान्, शुद्धज्ञानघनः, स्वस्वरूपस्थितः, सर्वसंकल्पसिद्धः, मायारहितः, गुणप्रवाहस्य मूलभूतः, सदा ध्येयः। तं सर्वाश्रयम्, स्वमायया भेदान् कृत्वा, लीलया मानुषं रूपं धारयन्तं, यदूनां, वृष्णीनां, सात्वतानां श्रेष्ठं त्वाम् अहं प्रणमामि। एवं कृष्णं यदुनां श्रेष्ठं भक्तश्रेष्ठः स महर्षिः प्रणम्य, तेन अनुमत्य, सन्तुष्टचित्तः प्रस्थितः। ततो गोविन्दः केशिनं संग्रामे हत्वा, गोपालकैः सह प्रमुदितः, व्रजं प्रमोदयन् गोवर्धनं प्रचरन् गोवर्धनं च। एकदा, व्रजवासिनः गिरिपृष्ठे गाः चरयन्तः, चौरपालाद्यैः पक्षैः क्रीडां कृतवन्तः। केचन चौराः, केचन गोपालाः, केचन मेषाः भूत्वा निर्भयाः क्रीडन्ति स्म। तत्र मायासुतः व्योमासुरः गोपालरूपधारी, चौराध्यक्षः भूत्वा, बहून् मेषाभिः सह नीतवान्। स तान् महान् दानवः पर्वतगुहायां निवेश्य, केवलं चत्वारः पञ्च वा अवशिष्य, गुहान्तरं शिलया निरुद्धवान्। कृष्णः तस्य कर्म विज्ञाय, साधूनां शरण्यः, व्योमासुरं चौरान् नयन्तं सिंह इव वृकं गृहीत्वा न्यवारयत्। स दानवः स्वस्वरूपं महद्गिरिसमं धृत्वा मोक्तुम् इच्छन् अपि न शशाक। अच्युतः तं बाहुभ्यां निगृह्य, भूमौ क्षिप्त्वा, देवानां पश्यतां, पशुघ्नं हत्वा गुहाद्वारं विदार्य, सुदुर्लभेन प्रयत्नेन गोपालान् मोचितवान्। ततः, देवेन्द्रादिभिः स्तूयमानः, गोपालैः सह स्वव्रजं प्रविष्टः। एवं व्योमासुरवधो नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः श्रीमद्भागवते महापुराणे प्रथमस्कन्धस्य दशमे भागे समाप्तः। शुक उवाच—अथ, अक्रूरः प्राज्ञः रजन्यां मथुरायां स्थित्वा, प्रभाते रथमारुह्य नन्दगोकुलं प्रति प्रस्थितवान्। स मार्गे यायमानः, भगवतः पद्मनयनस्य भक्त्या उद्भूतया, एवं चिन्तयामास—किं पुण्यं मया कृतं, किं वा तपः, किं वा दानं, येन अहं केशवदर्शनं लभे? भगवत्साक्षात्कारो मे दुर्लभो मन्ये, यथा शूद्रस्य ब्रह्मशब्दश्रवणम्। मा भून्ममापि, पतितस्यापि, अच्युतदर्शनं निषिद्धम्; यतोऽपि कश्चित् कालनदीपरिप्लुतः ताम् अतीत्य तीरं गच्छति। अद्य मे दारिद्र्यं विनष्टम्, जीवितं फलवत्तरं जातम्, यतो योगिभिः ध्यान्यं भगवत्पादां प्रणमामि। नूनं अद्य कंसः मम परमोदयं कृतवान्, यतः हरिपाददर्शनं भविष्यति, यस्य नखरज्योत्स्नया प्राचीनतमोऽपि तमः विनष्टम्। ते पादाः ब्रह्मणादिभिः, शिवेन, श्रीया, मुनिभिः, सात्वतैश्च पूज्यन्ते, ये वने मित्रैः सह विचरन्ति, गोपीनां कुंकुमरागलिप्ताः। नूनं अद्य मुकुन्दस्य मुखं पश्यामि—सुन्दरगण्डनासिकं, स्मितावलोकनारुणपद्मलोचनं, कुन्तलच्छन्नं, यत्र मृगाः प्रदक्षिणं कुर्वन्ति। किं वा अद्य मम नेत्रयोः साक्षात् विष्णोर्दर्शनं स्यात्, यः स्वेच्छया मानुषं रूपं धारयन्, पृथिव्याः भारं हारयति, सौन्दर्यनिधिः। स यं द्रष्टास्मि, अहंकारद्वैतवर्जितः, स्वतेजसा अज्ञानतमः नाशयन्, स्वमायया जीवेषु अन्तर्बहिश्च ज्ञायते। तस्य वाणी, गुणकर्मजन्मसंयुक्ता, अशुभं नाशयन्ती, जीवनं, शुद्धिं, पुण्यं च जनयन्ती; ये तद् वाक्येषु उदासीनाः, ते शोभनशवाः इव। स भगवान् सात्वतवंशे अवतीर्य, स्वलीलया सुरश्रेष्ठानां हर्षं वर्धयन्, व्रजे निवसति, यत्र देवाः पुण्यकथाः गायन्ति। अद्य नूनं तं महापुरुषलक्ष्यं, त्रिलोक्याः हर्षं, नेत्रोत्सवं, श्रीनिवासं, स्वयमपि प्रातःकाले द्रक्ष्यामि। ततो रथात् भगवता सहावतार्य, योगिनामपि दुर्लभं पादस्पर्शं लभे, सखिभिः, वनेवासिभिः च सह प्रणमिष्यामि। कदाचिद् भगवान् स्वकरकमलं मम शिरसि न्यस्य, कालसर्पभीतस्य शरणागतस्य, अभयं दास्यति। तेनैव स्पर्शेन, कौशिकः, बली च त्रिलोक्याः ऐश्वर्यं प्राप्तवन्तौ; अथवा, लीलया व्रजयोषितां श्रान्तिं सुगन्धिकरेणापनीय। अच्युतः सर्वदर्शी, कंसदूततया मम दोषं न पश्यति; स हि क्षेत्रज्ञः, शुद्धदृष्ट्या सर्वं मनसा कृतं अन्तर्बहिश्च वेत्ति। कदाचिद् भगवान् मां पादमूले पतितं, कृताञ्जलिं, सस्मितं करुणया पश्येत्; तदा सर्वपापानि नश्येयुः, अहं निर्भय-सुखं लभेय। तदा स बन्धुः, प्रियतमः, एकदैवतः, मां बाहुभ्यां परिष्वज्य, तस्यैव क्षणेन मम कर्मबन्धः नश्येत्। यदा अहं प्रणम्य, तस्याङ्गस्पर्शं लभे, स मां वक्ष्यति—"अक्रूर!"—इति; तर्हि मानवानां जन्म यदि न भगवत्कृपया सन्मान्यते, तद् निन्द्यं स्यात्। स भगवान् न कस्यचित् प्रियः, नाप्रियः, न तिरस्कृतः; यथा कल्पवृक्षः समाश्रितान् ददाति, तथा भक्तेषु स्नेहं करोति। एवं यदूनां ज्येष्ठः, सस्मितः, कृताञ्जलिं माम् आलिङ्ग्य, गृहं नीत्वा, सम्यक् सत्कारं कृत्वा, कंसकृतान् बान्धवविघ्नान् पप्रच्छ।