तदा कंसस्य सहाय्यकामः, विशाललोचनः, विकटमुखः, दीर्घग्रीवः, घनश्यामवर्णः च केशीनामकः असुरः, दुष्टचित्तः सन्, नन्दस्य व्रजं प्रति प्रस्थितवान्। तस्य आगमनात् सर्वं व्रजं कम्पितमिव अभवत्। स अश्वरूपधारी भीषणनादेन, स्वपुच्छेन मेघान् विदारयन्, कृष्णस्य गोपालव्रजं संतापयामास। तदा स्वयं गोपसंघनायकः श्रीकृष्णः सिंहनिनादेन तमाह्वयत्। यदा भगवतः यज्ञकर्मणि प्रवृत्तस्य सन्मुखः केशी क्रुद्धः, नभः निगीलयितुमिव उद्यतः, त्वरया अग्रे प्रवृत्तः, तदा तेन वेगेन पदाभ्यां पद्मलोचनः कृष्णः ताडितः। किन्तु भगवान् अव्यक्तरूपधारी, कोपमयेन मायया तं मोहयन्, उभाभ्यां भुजाभ्यां तमाकृष्य, पादाभ्यां घूर्णयित्वा, गर्वेण शतयोजनदूरं क्षिप्तवान्, यथा गरुडः सर्पं क्षिपेत्। पुनः चेतनां प्राप्तः केशी, कोपसमन्वितः, विकटमुखः सन्, हरिं प्रति वेगेन धावितुम् आरब्धवान्। तदा श्रीकृष्णः सस्मितः, स्वभुजं तस्य मुखे प्रवेशयामास, यथा सर्पः बिलं प्रविशति। भगवतः भुजस्पर्शात् तस्य दन्ताः तप्तलोहशकलवत् भग्नाः। तस्य भुजः बलिनः, अस्य देहे प्रविष्टः, तप्तलोहदण्डवत् विशालः अभवत्। ततः कृष्णभुजस्य विस्तारात्, तस्य प्राणरोधः अभवत्, अङ्गानि विक्षिप्य, स्वेदसिक्तदेहः, लोचनाभ्यां चञ्चलः, केशी भूमौ पतित्वा, रक्तवमनः, प्राणहीनः अभवत्। तस्मात् कर्कटीफलसदृशात् शरीरात्, भगवान् महाबाहुः निजभुजं निष्कृष्टवान्। शत्रुवधेन न विस्मितः, न च गर्वितः सन्, स्वल्पप्रयासेन तं हत्वा, देवैः पुष्पवृष्ट्या पूजितः। अथ राजन्, भगवत्कर्मणां निर्मलत्वं ज्ञात्वा, भक्तश्रेष्ठः नारदऋषिः श्रीकृष्णं समीपमागत्य, गोप्यं वचनं प्राह। स उवाच— "कृष्ण, कृष्ण, अनन्तात्मन्, योगेश्वर, जगन्नाथ, वासुदेव, सर्वाश्रय, सात्वतानां श्रेष्ठ, प्रभो! त्वं सर्वभूतात्मा, बुद्धिमतां एकदीपः, हृदयगुहाशयः, साक्षी, पुरुषोत्तमः, ईश्वरः। स्वेनैवात्मना आत्मनः शरणं, आदौ मायया गुणान् सृजसि, तैः सृष्टिस्थितिलयान् करोति, सत्यसङ्कल्प प्रभो! अतः भूमिभारनाशाय, दुष्टदानवराक्षसानां संहाराय, साधूनां रक्षाय च, त्वं अवतीर्णः। धन्यं यदिदं राक्षसं रूपं, अश्वाकृतिं, त्वया क्रीडया हतं, यस्य हिनहनादेन देवाः त्रस्ताः स्वर्गं परित्यज्य अपि पलायिताः। श्वो वा परश्वः, चाणूरमुष्टिकमल्लान्, द्विपं, कंसं च त्वया निहनिष्यामि। ततः शङ्खयवनमुरनरकनाशं, पारिजातहरणं, इन्द्रजयश्च द्रक्ष्यामि। वीर्यगुणैः कन्यानां विवाहं, द्वारकायां नृगस्य शापमुक्तिं, स्यमन्तकमणेरलाभं, मृतब्रह्मपुत्रस्य प्रत्यानयनं च पश्यामि। पौण्ड्रकवधं, काश्यां दाहं, दन्तवक्त्रनाशं, राजसूये शिशुपालमरणं, अन्यानि च वीर्याणि द्वारकायामवस्थितस्य तव दृष्ट्वा, कविभिः कीर्तितानि शृणोमि। अधुना, अयं कालस्वरूपो भगवान् अर्जुनसारथिः, सेनानां विनाशं करिष्यति, तदपि अहं पश्यामि। तं परमज्ञानघनं, स्वस्वरूपस्थितं, सर्वसिद्धिकामं, मायापरं, गुणप्रवाहस्य कारणं, भगवन्तं चिन्तयामः। त्वां सर्वाश्रयं, मायया भेदरचनं, लीलया मानुषं रूपं धारयन्तं, यदुवृष्णिसात्वतानां श्रेष्ठं, वन्दे।" इति श्रीकृष्णं प्रणम्य, भक्तश्रेष्ठो नारदः, तेन अनुमत्यानुगृहीतः, तद्रूपदर्शनसुखेन तुष्टः, प्रस्थितवान्। श्रीगोविन्दः अपि केशिनं हत्वा, गोपैः सह प्रमुदितः, व्रजं प्रमोदयन्, गाः चरयामास। कदाचित् गिरिशिखरासु गाः चरयन्तः गोपाः, क्रीडया चौरपालादिकं क्रीडां कृत्वा, केचन चौराः, केचन गोपाः, केचन मेंषाः इव, निर्भयाः क्रीडन्ति स्म। तत्र मायासुतः व्योमासुरः, मायाविद्, गोपवेषधारी भूत्वा, मेंषनायकः सन्, चौरवेषेण बहून् बालान् अपाहरत्। स तान् पर्वतगुहायां निवेश्य, शिलया द्वारं रुद्ध्वा, केवलं कतिपयाः शिशून् अवशेषयत्। भगवान् कृष्णः तस्य कर्म वेदित्वा, साधूनां शरणदाता, तम् अपहरन्तं सिंहः वृकं यथा, गृहीत्वा, निगृह्य, तस्य मायाम् अपाकुर्वन्। व्योमासुरः स्वस्वरूपं, महतीं पर्वताकारां तनुं धारयन्, मुक्तुमिच्छन् अपि, भगवता निगृहीतः निर्गन्तुं न अशकत्। अच्युतः तं भुजाभ्यां निगृह्य, भूमौ क्षिप्त्वा, देवैः स्वर्गात् पश्यद्भिः, पशुहन्तारं हत्वा, गुहाद्वारं विदार्य, क्लेशेन गोपालान् मोचयित्वा, देवैः च गोपैः च संस्तुतः स्वव्रजं प्रविवेश। एवं व्योमासुरवधाख्यायिका सप्तत्रिंशोऽध्यायः श्रीमद्भागवतमहापुराणस्य दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे समाप्ता इति। अनन्तरं, शुकदेवः उवाच— "अक्रूरः प्राज्ञः, रात्रौ मथुरायां स्थित्वा, प्रभाते रथमारुह्य, नन्दगोकुलं प्रति प्रस्थितवान्। मार्गे गच्छन्, पुण्यात्मा, भगवत्कटाक्षलाभात्, हर्षवशात्, चिन्तयामास— 'किं पुण्यं मया कृतं, किम् तपः, किं वा दानं, येन अहं अद्य केशवदर्शनलाभी भविष्यामि? भगवत्संकीर्तनं यथा शूद्रस्य दुर्लभं, तथा ममायं दर्शनलाभः। किं स्विद्, पतितस्यापि मम, अच्युतदर्शनं न निषिद्धं स्यात्? कदाचित् कालनदीप्रवाहे अपि कश्चित् तटं प्राप्नोति। अद्यैव मम दारिद्र्यं नष्टं, मम जन्म सफलं, यतोऽहं योगिभिः ध्यान्यं तद्भगवतः पद्मपादौ वन्दे।'" एवं श्रीमद्भागवते महापुराणे दशमस्कन्धे व्योमासुरवधो नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः, ततः अक्रूरस्य गमनप्रसङ्गः च, परमं पावनं कथारूपेण सुसम्पन्नम्।