ततः, मित्रं, भूमिः कण्टकैर् मुक्ताभविष्यति; जरासन्धः मे गुरुः, द्विविदः प्रियः सखा च। शम्बरः, नरकः, बाणः च मम स्नेहबन्धनं कृतवन्तः; तैः सह अहं देवसम्बद्धान् नृपान् विनाश्य, भूमौ रमिष्यामि। एतद् ज्ञात्वा शीघ्रं रामकृष्णौ क्रीडात्परौ यदुपुरीदर्शनं धनुर्यागसाक्षित्वं च आगच्छतु। श्री-अक्रूरः उवाच—राजन्, तव आदेशः उचितः, शत्रुनिर्दलनं तव धर्मः; सिद्धिः वा विपत्तिः वा भाग्याधीनं—भाग्यं हि कर्मफलस्य कारणम्। जनाः स्वार्थसिद्ध्यर्थं भाग्यविघ्नेष्वपि यत्नं कुर्वन्ति; सुखदुःखयोः अधीनाः भवन्ति। तथापि तव आज्ञां पालिष्यामि। एवं अक्रूरं उपदिश्य, मन्त्रिणः विसर्ज्य, कंसः स्वगृहं प्रविष्टः; अक्रूरः अपि स्वगृहं अगच्छत्। ततः, कंसस्य प्रेरितः केशी नाम अश्वः, मनः-वेग-समानः, भूमिं खुरैः कम्पयन्, केशैः आकाशं चालयन्, गर्जितेन सर्वान् भयाकुलान् कृतवान्। सः विस्तीर्णनेत्रः, विकटवक्त्रः, विशालग्रीवः, महावर्षमेघसदृशः, कंसस्य सहाय्यं इच्छन्, नन्दस्य व्रजं प्राप्य, तत्र कम्पनं अकरोत्। तस्य गर्जितेन, कृष्णस्य गोपग्रामं, तस्य पुच्छेन मेघान् च उद्विग्नं कृत्वा, गोपश्रेष्ठः भगवान् सिंहनादेन तं आह्वयत्। सः यज्ञं कुर्वन्तं भगवानं कुपितः आकाशं निगलितुं इच्छन्, पदाभ्यां तं पद्मनेत्रं त्वरितं ताडितवान्। परन्तु, अव्यक्तः भगवान् क्रोधं दर्शयन्, तं उभाभ्यां भुजाभ्यां गृहीत्वा, पादाभ्यां घूर्णयित्वा, गर्हितया वृत्त्या शतधनुष्परिमितं दूरं क्षिप्तवान् यथा गरुडः सर्पं। चेतनां पुनः प्राप्तः केशी क्रुद्धः हरिं व्याघ्रवत् व्याघ्रवद् मुखं उद्घाट्य त्वरितं अभ्यधावत्; हरिः स्मितं कृत्वा भुजं तस्य मुखे प्रविष्टवान् यथा सर्पः बिलं प्रविशति। भगवतः भुजसंपर्केण तस्य दन्ताः दग्धायससदृशाः पतिताः; तस्य भुजः तस्य गात्रे प्रविश्य आयसदण्डवत् प्रसारितः। कृष्णस्य भुजः तस्य गात्रे विस्तारं कृत्वा, श्वासः रुद्धः, गात्राणि कम्पमानानि, केशी स्वेदसिक्तः, लोचनानि विक्षिप्य, भूमौ रक्तं वमन् मृतः पतितः। तस्य गात्रात्, बिल्वफलसदृशात्, भगवान् बलभुजः स्वं भुजं निष्क्रान्तवान्; शत्रुं सहजं हत्वा न विस्मितः, न गर्वितः, देवैः पुष्पवृष्ट्या सम्मानितः। राजन्, तदनन्तरं भक्तश्रेष्ठः दिव्यः ऋषिः कृष्णं समीपं गत्वा, गूढं उपदेशं दत्तवान्—"कृष्ण! कृष्ण! अगाधात्मन्! योगेश्वर! विश्वनाथ! वासुदेव! सर्वाश्रय! सात्वतश्रेष्ठ! प्रभो! त्वं सर्वभूतात्मा, विदुषां एकदीपः, हृदयगुह्यस्थितः, साक्षी, पुरुषोत्तमः, ईश्वरः। स्वात्मना स्वं शरणं, आदौ मायया गुणान् सृष्ट्वा, तैः लोकसृष्टि-स्थिति-प्रलयं कुरुषे। अतः, त्वं भूमिभारविनाशाय, दैत्यराक्षसदुष्टनाशाय, साधूनां रक्षाय, अवतरितः। सौभाग्येन, अश्वरूपः असुरः त्वया क्रीडया हतः, यस्य गर्जितेन देवाः भयात् स्वं स्वर्गं परित्यक्तवन्तः। श्वः वा परश्वः वा त्वं चाणूरं, मुष्टिकं, अन्यान् मल्लान्, द्विपं, कंसं च हन्तासि। ततः शङ्ख-यवन-मुर-नरकवधः, पारिजातहरणं, इन्द्रजयः। वीर्यशालिनीभ्यः कन्याभ्यः विवाहः, नृगस्य शापमोचनं द्वारकायाम्। स्यमन्तकमणिग्रहणं, भार्यया सहितं, मृतब्रह्मपुत्रस्य प्रत्यावर्तनं तव धाम्ना। पौण्ड्रकवधः, काशीपुरदाहः, दन्तवक्त्रनाशः, शिशुपालस्य महायज्ञे निधनम्। यानि अन्यानि वीर्यकृत्यानि द्वारकायां वसन् करिष्यसि, तानि अहं द्रक्ष्यामि; तानि कविभिः गीतानि। अधुना, अहं सेनानां विनाशं द्रक्ष्यामि, कालरूपेण तेन, अर्जुनं रथवाहनं कृत्वा। वयं तं भगवन्तं चिन्तयामः, शुद्धज्ञानघनं, स्वस्वरूपस्थितं, सर्वकामसिद्धं, मायामुक्तं, गुणप्रवाहस्य कारणम्। नमामि त्वां, प्रभुं, सर्वाश्रयं, स्वमायया सर्वभेदसृष्टं, लीलया मानुषरूपं, यदुवृष्णिसात्वतश्रेष्ठं।" एवं, कृष्णं प्रणम्य, यदुप्रधानं, भक्तानां ऋषिश्रेष्ठः, अनुमत्य, तददर्शनात् हृष्टः निर्गतवान्। भगवान् गोविन्दः केशीं युद्धे हत्वा, गोपैः सह प्रमुदितः, व्रजं सुखयन् गोवर्धनं चरितवान्। एकदा, गोपाः गवां चराय पर्वतीयशिखरे, लुका-लुकीं क्रीडन्तः, चौरपालपक्षविभागं कृत्वा खेलितवन्तः। तत्र, केचन चौराः, केचन गोपाः, केचन मेषाः, सर्वे निर्भयाः क्रीडन्तः। मायासुतः व्योमः, मायाविशारदः, गोपरूपं धृत्वा, मेषनायकत्वेन, चौरवद् अनेकान् गोपान् अपनीय, पर्वतगुहायां निहितवान्, शेषान् चारि-पञ्च गोपान् एव अवशिष्टवान्, प्रवेशद्वारं शिलया रुद्धवान्। कृष्णः तस्य कर्म विज्ञाय, साधुनां शरणदाता, व्योमं गोपान् नयन्तं सिंहः शृगालं यथा गृहीत्वा। सः महापर्वतसदृशं रूपं धारयन्, मुक्तुम् इच्छन्, परन्तु भगवता निगृह्य मुक्तुं न शशाक। अच्युतः भुजाभ्यां तं निगृह्य, भूमौ क्षिप्त्वा, देवैः दिवः पश्यद्भिः, पशुवधकं हन्तवान्। गुहाद्वारं विदारित्य, गोपान् कठिनेन मुक्त्वा, देवैः गोपैः च स्तुतः, स्वं व्रजं प्रविष्टवान्।