भगवान् श्रीकृष्णः, दौर्वार्येण समारुह्यन्तं अरिष्टासुरं शृङ्गाभ्यां गृहीत्वा, पादेन तं भूमौ निपात्य, वस्त्राणि यथा पिनष्टि, तथा तस्य शरीरं पिनष्टवान्। ततः तस्य शृङ्गेना आहतः स दैत्यः भूमौ पतितः। स रुधिरं वमन् मूत्रपुरीषं च विसृजन्, पादाभ्यां विक्षिपन्, चक्षुषी च चलयन्, महतीं पीडां प्रपद्य, निरृत्या हतः। तदा देवाः पुष्पवृष्ट्या श्रीकृष्णं समपूजयन्, स्तुतिभिश्च तं समर्चयन्। एवं कुकुद्मिनं वृषरूपिणं दानवं हत्वा, द्विजातिभिः प्रशस्तः कृष्णः बलरामेण सह गोपग्रामं प्रविष्टवान्, गोपीजनानां लोचनोत्सवः सञ्जातः। तस्मिन्नेव काले, अद्भुतकर्मणा श्रीकृष्णेन हतेऽरिष्टासुरे, दिव्यदृष्टिः नारदः मुनिः देवर्षिः कंसाय तद्वृत्तान्तं निवेदयितुम् अगच्छत्। स कंसं प्राह— "यशोदायाः कन्या, देवक्या कृष्णः बालः, रोहिण्याः च रामः, त्रयः अपि भीतया वसुदेवेन तव मित्राय नन्दाय समर्पिताः। तयोः कृते तव पुरुषाः निहताः।" इत्येतच्छ्रुत्वा भोजराजः कंसः क्रोधात् संविग्नेन्द्रियः, तीक्ष्णं खङ्गं गृहीत्वा वसुदेवं हन्तुम् उद्यतः। तं नारदः निगृह्य, तयोः पुत्रयोः स्वरिपोः स्वरूपं तस्यावेदयत्— "एते तव मृत्युः सन्ति।" तद्विज्ञाय कंसः वसुदेवं तस्य पत्नीं च लौहशृङ्खलाभ्यां बद्धवान्। ततः नारदस्य निर्गम्य, कंसः केशिनं दैत्यं समाहूय, तम् आज्ञापयत्— "गच्छ, रामकेशवौ हन्याः। ततः मुष्टिकं, चाणूरं, शालं, तोशलं चान्यान् च प्रेषय।" पश्चात् भोजराजः मन्त्रिणः हस्तिपालांश्च समाहूय, "शृणुत, एते बलवन्तः मल्लाः— चाणूरः, मुष्टिकः।" इत्यादि तेषां समक्षं न्यगदत्। "नन्दस्य गोपग्रामे आनकदुन्दुभेः पुत्रौ— रामकृष्णौ— वसतः। तयोः हस्ते मम मृत्युः भविष्यति, इति प्रवदन्ति। यूयं मल्लयुद्धे तौ अत्रैव हन्याथ। विविधाः वेदिकाः क्रीडाङ्गणस्य चतुःस्सीम्नि स्थाप्यन्तां, येन सर्वे जनपदवासिनः नगरजनाश्च तयोः युद्धं पश्येयुः।" "प्रधानमन्त्रिन्, द्वारि कुवलयापीडं हस्तिनं स्थापय, तत्रैव स मम रिपून् हन्तु।" "चतुर्दश्यां धनुर्महो विधिवत् आरभ्यताम्। शुद्धानि पशवः प्रभवे भगवतो यजमानस्य समर्प्यन्ताम्।" एवं कार्यकुशलं मन्त्रिणं समादिश्य, यदूनां श्रेष्ठं आहूय, तस्य हस्तं गृहीत्वा, अक्रूरं प्रति वचोऽब्रवीत्— "भवान् मे प्रियः, भोजवृष्णिषु तव तुल्यः सुहृद् नास्ति। तस्मात् त्वां शरणं गतोऽस्मि, यथा इन्द्रः विष्णुम्।" "गच्छ नन्दस्य व्रजं, तत्र आनकदुन्दुभेः पुत्रौ वसतः। तौ शीघ्रं रथेनानेयाः।" "मम मृत्युः वैकुण्ठवासिभिः देवैः प्रेषितः, इति श्रूयते। तस्मात् नन्दप्रमुखैः गोपैः सह, दानानि च गृह्य, तौ आनय।" "आनीतेषु तयोः, द्वारि यः हस्ती मृत्युस्तुल्यः, ताभ्यां हन्यते। यदि तौ तस्माद् विमुच्येते, तदा मल्लैः विद्युत्समैर् हन्येते।" "तयोः निहत्य, वसुदेवं तस्य च बान्धवान्, वृष्ण्यादीन् भोजदशार्हांश्च, दीनान् चापि, अहं नाशयिष्यामि।" "पितरं वृद्धम् उग्रसेनं, तस्य भ्रातरं देवकं, ये च मम प्रतिकूलाः, तानपि हनिष्यामि।" "ततः पृथ्वी शत्रुभ्यः विमुक्ता भविष्यति; जरासन्धः मे गुरुर्नित्यः, द्विविदः प्रियः सखा।" "शम्बरः, नरकः, बाणः च, मम सखित्वेन स्थिताः, तैः सह देवसंयुक्तान् नृपतीन् नाशयित्वा, पृथ्वीं भोक्ष्ये।" "एवम् ज्ञात्वा, तौ क्रीडाप्रियौ रामकृष्णौ शीघ्रं आनय, धनुर्महोद्योगं द्रष्टुं यदुपुरीं च शोभनां निरीक्षितुम्।" अक्रूरः उवाच— "राजन्, भवतः आज्ञा युक्ता, रिपूनां नाशः तव कर्तव्यः। सिद्धिः वा विपत्तिर्वा, दैवाधीनमेव।" "जनाः इच्छितार्थाय महत्यपि विघ्ने प्रयतन्ते, सुखदुःखयोः दैवस्य वशे वर्तन्ते। तथापि, अहं तव आज्ञां पालनं करिष्यामि।" शुकदेवः उवाच— एवं समादिश्य अक्रूरं, मन्त्रिणश्च विसर्ज्य, कंसः स्वगृहं प्रविवेश, अक्रूरः अपि स्वगृहं प्रतस्थे। ततः, कंसप्रेषितः केशी नाम अश्वः, मनोजवः, भूमिं खुरैः कम्पयन्, केशपवनैः नभः कम्पयन्, घोरं निःश्वस्य, सर्वान् भयङ्करः अभवत्। तस्य विशालाक्षः, विकटमुखः, महाग्रीवः, मेघश्यामः, कंसहितकामः, नन्दव्रजं गतः, तद्व्रजं कम्पयन् स्थितः। तस्य नादेन, पुच्छेन मेघान् विक्षिपन्, कृष्णस्य स्वं गोपग्रामं भीषयन्, तदा गवां पतिः श्रीकृष्णः सिंहनादेन तं आह्वयत्। स केशी, यज्ञे प्रवर्तमाने, क्रुद्धः, आकाशमिव ग्रसितुम् उद्यतः, वेगेन पदाभ्यां पद्मनयनं प्राहरत्। अव्यक्तात्मा श्रीकृष्णः, कोपेन तम् मोहयन्, उभाभ्यां बाहुभ्यां तस्य पादौ गृहीत्वा, चक्रवातेन इव, शतयोजनमितं दूरं तं प्रक्षिप्य, गरुडः इव सर्पं, तं तिरस्कृत्य अपासृत्य। स केशी मूर्छितः पुनः उत्थाय, वेगेन विवृतमुखः, हरिं प्रति अभ्यधावत्। श्रीकृष्णः स्मयमानः, तस्य मुखे स्वं बाहुं प्रवेशयामास, इव सर्पः विवरं प्रविशति। तदा भगवतः बाहुप्रहारात् तस्य दन्ताः तप्तायसवत् पतिताः। श्रीकृष्णस्य बाहुः तस्य गात्रे प्रविश्य, आयसदण्डवत् विस्तारं प्राप्तः। तस्य बाहुना अभ्यन्तरं व्याप्य, श्वासरोधात्, अंगानि विक्षिपन्, केशी स्वेदसिक्ताङ्गः, नेत्रयोः भ्रममाणयोः, भूमौ पतित्वा, रक्तं वमन्, मृतः अभवत्। श्रीकृष्णः तस्मात् जम्बूफलसदृशात् शरीरात् बाहुं निष्कृष्य, शत्रुहिंसनेऽपि न विस्मितः, न च गर्वितः, देवैः पुष्पवृष्ट्या पूजितः। ततः, भगवतः निष्कलुषकर्मणः समीपं, भक्तश्रेष्ठः नारदः मुनिः आगत्य, गूढं वचनं तस्मै उवाच— "कृष्ण, कृष्ण, अचिन्त्यात्मन्, योगेश्वर, जगन्नाथ, वासुदेव, सर्वाश्रय, सात्वतानां श्रेष्ठ, प्रभो! त्वं सर्वभूतात्मा, ज्ञेयानां ज्योतिः, हृद्गुहायां निहितः साक्षी, पुरुषोत्तमः, ईश्वरः।" इति श्रीमद्भागवते महापुराणे, कृष्णचरिते, दानववधो, कंसस्य मन्त्रणा, केशिवधः, नारदोपदेशः च, एकस्मिन्नेव कथा-प्रवाहे सुसम्पूर्णम्।