प्रभासक्षेत्रे भगवान् हरिः, उद्धवस्य वचः श्रुत्वा, भक्तजनानां संरक्षणाय किं कर्तव्यं इति चिन्तयामास। तदा स्वं दिव्यं तेजः श्रीमद्भागवते न्यस्य, सः आत्मानं गूढं कृत्वा भागवतसागरं प्रविष्टवान्। अतः श्रीहरिस्वरूपं वाङ्मयमेतत् भागवतं प्रकटमस्ति; यस्य सेवया, श्रवणेन, पठनेन, दर्शनमात्रेण वा, सर्वपापानि नश्यन्ति। एवं सप्ताहश्रवणं भागवतम् अन्यान्युपासनाः परित्यज्य सर्वेषां श्रेष्ठतमं विधीयते, यत् कलियुगे धर्मः प्रख्यापितः। अयं धर्मः कलौ दुःखदारिद्र्यदुर्बलदोषपापनिवृत्तये, कामक्रोधजयाय च, प्रकटितः। अन्यथा, देवाः अपि वैष्णवीं मायां परित्यक्तुं कठिनमेव मन्यन्ते, तर्हि साधारणजनाः कथं त्यक्तुं शक्नुयुः? अतः सप्ताहश्रवणं विधीयते। एवं नागश्रवणसभायां मुनिभिः धर्मः प्रकटिते सति, अद्भुतं किञ्चित् तत्रैव समजायत; शृणु, हे शौनक, यथावृत्तम्। भक्ति: स्वौ कुमारौ हस्ते गृहीत्वा, विशुद्धप्रेममयी, सहसा प्रादुरभवत्, पुनः पुनः श्रीकृष्ण, गोविन्द, हरे, मुरारि, नाथ इत्यादीनि नामानि उच्चारयन्ती। सा सभायां, भागवतार्थाभरणैः भूषिता, सुरुचिरवस्त्रधारिणी, दृष्टा; मुनयः विस्मिताः, कुतः सा आगता, कथं प्रविष्टा इति चिन्तयामासुः। तदा कुमाराः ऊचुः—"एषा कथासारात् सम्प्रत्युत्पन्ना" इति। तदाकर्ण्य, भक्ति: स्वसुताभ्यां सहित्या, विनयेन सनत्कुमारं प्राह। सा उवाच—"अद्य भवद्भिः अहं, कलौ नष्टा सती, अस्याः कथायाः अमृतैः पोषिता। अधुना कुत्र वसेयं? ब्राह्मणाः इदं निर्दिशन्तु" इति। तदा प्रोचुः—"हे भक्ते, त्वं भक्तजनमध्ये गोविन्दस्य रूपाणि सृजसि, त्वमेव प्रेम तिष्ठसि, संसाररोगं नाशयसि; अतः दृढनिश्चया सदा वैष्णवानां हृदि स्थेहि।" अतः कलिदोषाः अपि त्वां न पश्यन्ति, न च तेषां शक्तिः लोके प्रवर्तते; इति मुनिभिः आज्ञप्त्या, भक्ति: तदा हरिदासानां हृदि स्थानं कृतवती। सर्वेषु लोकेषु ये केवलं श्रीहरौ भक्तिं हृदि धारयन्ति, तेऽपि दारिद्र्यादिभिः हीनाः सन्तः, धन्याः एव; यतः श्रीहरिः अपि स्वं धामं सर्वथा त्यक्त्वा, भक्तिसूत्रेण बद्धः, तेषां हृदयेषु प्रविशति। किमन्यद् भागवतस्य महिम्नः वक्तव्यम्? यः पृथिव्यां ब्रह्मस्वरूपः, तस्मिन् शरणं गच्छतो वक्ता श्रोता च, कृष्णसमत्वं प्राप्नुतः, यदन्येन धर्मेण न लभ्यते। एवं सुतः उवाच—तदा, वैष्णवानां हृदि अद्भुतां भक्तिं दृष्ट्वा, भक्तवत्सलः भगवान् स्वं धामं परित्यज्य, वनमालया विभूषितः, श्यामलः, पीताम्बरधारी, मनोहररूपः, सुवर्णमेखलया शोभितः, किरीटकुण्डलधरः, त्रिभङ्गलालितः, कौस्तुभमणिना भूषितः, कोटिकन्दर्पसुन्दरः, चन्दनलेपनसुगन्धितः, सच्चिदानन्दमूर्तिः, मधुरः, वेणुधरः, भक्तजनानां विशुद्धहृदयेषु प्रविष्टवान्। वैकुण्ठवासिनः, उद्धवादयः वैष्णवाः, इह कथाश्रवणार्थं गूढरूपेण आगताः। तदा जयध्वनिः, अलौकिकरसपूरणं, पुष्पधूलिवृष्टिः, शङ्खनादः च पुनः पुनः अभवत्। तत्र सभायां, उपस्थिताः देहगृहस्वात्मनः विस्मृताः; तेषां भावाविष्टदशां दृष्ट्वा, नारदः इदं वचनं अब्रवीत्— "एषा अद्भुता महिमा, हे मुनयः, अद्य मया सप्ताहकथायाः प्रभावात् दृष्टा; अत्र मूढाः, दुष्टाः, पशवः, पक्षिणः अपि सर्वे पापात् विमुक्ताः भवन्ति। अतः मनुष्यलोके कलियुगे अन्यत् किमपि नास्ति, यत् मनः शुद्धये, न च पृथिव्यां कश्चन पापराशिं नाशयति इव कथाश्रवणम्।" "के सप्ताहयज्ञेन शुद्धाः भवन्ति? कः जनः लोकार्थं नूतनं मार्गं दर्शितवान्?" इति पृष्टे, कुमाराः ऊचुः—"ये मनुष्याः सदा पापिनः, दुष्कृत्यरताः, पथभ्रष्टाः, क्रोधदग्धाः, कपटी, कामिनः—ते कलियुगे सप्ताहयज्ञेन शुद्ध्यन्ते। ये सत्यहीनाः, पितृमातृनिन्दकाः, कामातुराः, आश्रमधर्मवर्जिताः, दम्भिनः, ईर्ष्यवतः, हिंसकाः—ते अपि सप्ताहयज्ञेन शुद्ध्यन्ते। ये पञ्चमहापातकिनः, कपटी, राक्षसवत् क्रूराः, ब्रह्मद्रव्यभोजिनः, परदाररताः—ते अपि सप्ताहयज्ञेन शुद्ध्यन्ते। ये कायवाङ्मनसा सदा पापकर्मिणः, कपटी, दुरात्मनः, परधनसमृद्धाः, अशुचयः, दुष्टचित्ताः—ते अपि सप्ताहयज्ञेन शुद्ध्यन्ते।" "अत्र पुरातनं चरितं वक्ष्यामि, यस्य श्रवणमात्रेण पापनाशः स्यात्।" तुङ्गभद्रातटे काचित् रम्या पुरी आसीत्, यत्र चतुर्वर्णजनाः स्वधर्मे स्थिताः सत्यशीलाः धर्मनिष्ठाश्च। तत्र आत्मदेव इति द्विजः वसति स्म, सर्ववेदविद्, श्रुतिस्मृतिपारगः, द्वितीयसूर्य इव। सः भिक्षुकः, लोके धनाढ्यः, तस्य पत्न्याख्या धुन्धुलिः, स्ववाक्ये स्थिरा, सुन्दरी, कुलजा। सा लौकिकविषये रता, क्रूरा, प्रायः प्रलापिनी, गृहेषु निपुणा, कृपणा, कलहप्रियाऽपि। एवं स्नेहेन सह वसन्तौ, धनकामादिभिः गृहेषु अन्येषु च सुखं न प्राप्नुतः। ततः पुत्रार्थं धर्माचरणं आरभ्य, सदा गोभूमिहेमवस्त्रादीन् दीनजनाय दत्तवन्तौ। अर्धं धनं धर्ममार्गे व्ययितवन्तौ, न तु पुत्रो न कन्या जाताऽपि; अतः तौ चिन्तया पीडितौ। एकदा स द्विजः दुःखार्तः गृहात् निर्गत्य वनं जगाम; मध्याह्ने तृषार्तः सरः समुपेत्य, जलं पीत्वा, पुत्राभावशोकात् कृशः, उपविष्टः। किञ्चित्कालानन्तरं, तत्रैकः त्यागी आगतः। तं दृष्ट्वा, स द्विजः, जलं पीत्वा, समीपं गत्वा, पादयोः प्रणम्य, सन्नद्धः, दीर्घं श्वसन्, तस्य पुरतः स्थितः।