उद्धवः गोविन्दं प्रति प्रार्थयामास—“हे गोविन्द! भक्तानां कार्यं पूरयित्वा त्वं गन्तुम् इच्छसि; मम हृदये महान् चिन्ता वर्तते, तां श्रुत्वा कृपया मां सान्त्वय। इदानीं भीषणः कलिः समुपस्थितः, तस्य प्रभावात् दुष्टाः पुनः उद्भविष्यन्ति, सत्पुरुषाः अपि तेषां संगात् क्रूराः भविष्यन्ति। तदा पृथिवी भारार्ता गोरूपेण शरणं यास्यति; हे पद्मनयन! त्वत् विना अन्यः रक्षकः न दृश्यते। अतः भक्तवत्सल! दया कृत्वा मा गच्छ; भक्तानां हितार्थं गुणमयम् रूपम् धृत्वा, निर्गुणः चैतन्यस्वरूपः सन्, त्वं अवतरसि। त्वदविरभावे भक्ताः पृथिव्यां कथं स्थास्यन्ति? निर्गुणस्य पूजनम् कठिनम्; अतः किञ्चित् चिन्तय।” एवं उद्धवस्य वचनानि श्रुत्वा, हरिः प्रभासे चिन्तयामास—“भक्तानां समर्थनाय किम् करवाणि?” ततः स्वस्य दिव्यं तेजः भागवते न्यस्य, स्वं गूढं कृत्वा श्रीमद्भागवतस्य पावनसागरं प्रविष्टवान्। अतः वाङ्मयमयं भागवतस्वरूपं हरिः स्वयं प्रकटितः; तस्य सेवा, श्रवणम्, कीर्तनम्, दर्शनं वा, सर्वपापविनाशनम्। अतः सप्ताहश्रवणं भागवतस्य सर्वसाधनात् श्रेष्ठम्, अन्यानि सर्वाणि उपेक्ष्य, कलियुगस्य धर्मः इति विज्ञापितम्। एष धर्मः कलौ दुःखदारिद्र्यदुर्मेधपापनाशनाय, कामक्रोधजयाय च, प्रकीर्तितः। अन्यथा, देवाः अपि वैष्णवीं मायां अत्यन्तं कठिनं त्यक्तुं; तर्हि साधारणजनाः कथं त्यजेयुः? अतः सप्ताहश्रवणं विधीयते। सूतः उवाच—एवं ऋषयः नागश्रवणसभायां धर्मं प्रकाशितवन्तः, तस्मिन्नेव क्षणे अद्भुतं घटितम्। शौनक! तद् शृणु। भक्ति, तयोः यौवनसुतयोः हस्तं गृहीत्वा, शुद्धप्रेमस्वरूपा, श्रीकृष्ण, गोविन्द, हरे, मुरारि, नाथ इत्यादि नामानि बारं बारं उच्चरन्ती, सहसा प्रकटिता। सभा तां ददर्श, भागवतात्पत्त्यर्थरत्नाभरणभूषिताम्, सुशोभनवस्त्रधारिणीम्; ऋषयः विस्मयं प्राप्नुवन्—कथं सा आगता, कुत्रतः वा इति। तदा कुमाराः उक्तवन्तः—“अस्याः कथा-सारात् भक्ति इदानीं प्रकटिता।” तद् श्रुत्वा, भक्ति सुताभ्यां सह विनीतया भावया सनत्कुमारं अभाषत—“अद्य भवद्भिः अहम् पोषिता, कलेः मध्ये विस्मृता, अस्याः कथायाः अमृतेन; इदानीं कुत्र स्थास्यामि? ब्राह्मणाः मे वदन्तु।” सनत्कुमारः उवाच—“हे भक्ति! भक्तेषु गोविन्दरूपाणि सृजसि, त्वमेव प्रेमं धारयसि, संसाररोगं नाशयसि; अतः दृढनिश्चया सदैव वैष्णवहृदयेषु तिष्ठ।” अत एव, कलिदोषाः त्वां न पश्यन्ति, तेषां शक्तिः अपि लोके न प्रवर्तते; ऋषिणां आज्ञया भक्ति ततः हरिभक्तहृदयेषु आसनं कृतवती। सर्वेषु लोकेषु ये सर्वथा दरिद्राः, तेषाम् अपि श्रीहरिभक्तिः हृदये वर्तते चेत्, ते भाग्यवन्तः; हरिः अपि स्वं धामं त्यक्त्वा, भक्तिसूत्रेण बद्धः, तेषां हृदयेषु प्रविशति। भागवतः इति यः पृथिव्यां ब्रह्मस्वरूपः, तस्य महिमानं वदामः किम्? तं शरणं गत्वा, वक्ता श्रोता च, कृष्णतुल्यं शुद्धसाम्यं प्राप्नुवन्ति, यं अन्यः धर्मः न ददाति। सूतः उवाच—ततः वैष्णवहृदयेषु अद्भुतं भक्तिं दृष्ट्वा, भक्तवत्सलः भगवान् स्वं धामं त्यक्त्वा प्रकटितः। वनमालया शोभितः, मेघश्यामः, पीतवस्त्रधारी, मनोहररूपः, सुवर्णमेखलया द्योतितः, मुकुटकुण्डलभूषितः। त्रिभङ्गीमुद्रया विलोमशोभायुक्तः, कौस्तुभमणिभूषितः, कोटिकामन्याः सौन्दर्यं धारणः, चन्दनलेपितः। परमानन्दचैतन्यस्वरूपः, मधुरः, वेणुं धारयन्, शुद्धभक्तहृदयेषु प्रविष्टः। वैकुण्ठवासिनः उद्धवादयः वैष्णवाः, इह गूढरूपेण स्थिताः, कथाश्रवणार्थम्। तस्मिन्नेव समये जयध्वनिः, अद्भुतरसरमणीयता, पुष्पचूर्णवृष्टिः, शङ्खनादः च अभवत्। सभायां स्थिताः तद् अवलोक्य, देहगृहस्वात्मविस्मृतिम् प्राप्ताः; तेषां तन्मयत्वं दृष्ट्वा नारदः उक्तवान्— “अद्भुतं ऐश्वर्यं, हे ऋषयः, अद्य मया दृष्टम्, सप्ताहमाहात्म्यान्निस्सृतम्; अत्र मूढाः, कपटी, पशुपक्षिणः अपि, सर्वपापविनिर्मुक्ताः भवन्ति। अतः मनुष्यलोके कलौ, मनःशुद्ध्यर्थं अन्यः साधनं नास्ति; पृथिव्यां पापकूटनाशनं भागवतश्रवणं एव। सप्ताहयज्ञेन के शुद्धाः? कथयन्तु। कश्चिद् दयालुः, लोकहिताय, नूतनमार्गं प्रकटितवान्?” कुमाराः ऊचुः—“ये नराः सदा पापान्याचरन्ति, दुष्टकर्मनिरतः, मार्गभ्रष्टाः, क्रोधाग्निना दग्धाः, कुटिलकामाः—ते कलौ सप्ताहयज्ञेन शुद्धाः। ये सत्यहीनाः, मातापितृनिन्दकाः, कामाभिभूताः, आश्रमधर्मरहिताः, कपटी, द्वेषिणः, हिंस्राः—ते कलौ सप्ताहयज्ञेन शुद्धाः। ये पञ्चमहापातकिनः, मायावी, क्रूराः, राक्षसवत्, ब्रह्मधनपोषिताः, परस्त्रीगामी—ते कलौ सप्ताहयज्ञेन शुद्धाः। ये सर्वदा कायवाङ्मनसा पापाचरन्ति, मायावी, दुराग्रही, परधनसमृद्धाः, अशुद्धाः, दुष्टचित्ताः—ते कलौ सप्ताहयज्ञेन शुद्धाः। अत्र पुरातनं चरित्रं वक्ष्यामि, यस्य श्रवणमात्रेण पापनाशः भवति। तुंगभद्रातटे एकं रम्यं नगरं आसीत्, यत्र चतुर्वर्णजनाः स्वधर्मे स्थिताः, सत्यपराः, पुण्यकर्मनिरतः। तत्र आत्मदेवः नाम, सर्ववेदविद्, श्रुतिस्मृतिप्रतिभानवान्, द्वितीयसूर्यवत् वर्तते स्म। एकः भिक्षुकः, लोकसमृद्धः, तस्य प्रिया धुन्धुली नाम्नी, स्ववाक्यनिष्ठा, सुन्दरी, कुलीना। सा लौकिकविषये आसक्ताः, क्रूरा, बहुवाचिनी, गृहनिपुणा, कञ्जुषा, कलहप्रियाः। एवं दम्पत्योः मिलित्वा प्रेम्णा निवसतोः, वित्तकामयोः अपि, गृहादिषु सुखं न प्राप्यते स्म।