गोप्यः भगवतो श्रीकृष्णस्य पद्मपादौ, सर्वकामदायिनीं, भूम्याः भूषणं लक्ष्म्या पूजितं, विपत्तिषु ध्यानयोग्यं, शान्तिदं च, सस्नेहं स्तनयोर् अधिरोपयित्वा दुःखं निवारयन्तु इति विनयेन याचन्ति। तस्य मधुरवर्णस्य अधरयोः, वेणुना चुंबितयोः, प्रेमवृद्ध्यर्थं, शोकनाशाय, सर्वान्य कामान् विस्मारयन्ति; हे वीर, तव अधरसुधां दातुं प्रार्थयन्ति। दिवा वनं विचरन्तं तं न द्रष्टुं शक्नुवन्त्याः, क्षणः युगायते; तस्य कुञ्चितकेशं, मनोहरं मुखं, मन्ददृष्ट्या पश्यन्त्याः, स्वपल्कैर् आवृतं दृश्यते। स्वजनं, पतिं, पुत्रं, बान्धवान्, भ्रातृभ्यः, कुटुम्बं, सर्वं परित्यज्य, अन्तिमाः गोप्यः तं अच्युतं समागच्छन्। तस्य गीतमग्ना, मार्गं ज्ञात्वा, कस्य स्त्रियाः रात्रौ गृहं प्रतिनिवर्तेत्? तस्य गूढसंवादाः, हृदयस्थं प्रेमोत्थानम्, स्मितमुखं, प्रेमपूर्णदृष्टयः, विस्तीर्णं वक्षः, श्रीनिवासस्य, पुनः पुनः मनः आकृष्य मोहं जनयन्ति। व्रजवासिनां कल्याणरूपः कृष्णः, केवलं सन्निधानेन दुःखं नाशयति, सर्वेषां मंगलं ददाति; तस्य विरहदुःखपीडितानां हृदयानां शान्त्यर्थं, किंचित् दूरं गन्तुं याचन्ति। गोप्यः सस्नेहं तस्य पद्मपादौ स्तनयोर् अधिरोपयन्ति, तेषां कठिनत्वात् भीताः; वनं विचरन्, किं तस्य पादाः तीक्ष्णशिलास्पर्शात् न दुःखिताः? तस्य जीवनाधारः मनः तस्मात् न विचलति। एवं तृतीया एकत्रिंशत् अध्यायः समाप्तः—'गोप्यः गीतम्' इति नाम्ना, श्रीमद्भागवते दशमस्कन्धस्य पूर्वार्धे, महापुराणे, परमवैराग्यशास्त्रे। रामस्य पत्न्यः तं शरीरं आलिङ्ग्य अग्निं प्रविशन्ति; वसुदेवस्य पत्न्यः, हरिपुत्राणां पत्न्यः, प्रद्युम्नस्य पत्न्यः च, तद्वत् अग्निं प्रविशन्ति; कृष्णस्य पत्न्यः, रुक्मिण्याः अग्रणीभूताः, तेन सह एकात्म्यं प्राप्य अग्निं प्रविशन्ति। अर्जुनः, प्रियसखिवियोगेन व्याकुलः, कृष्णविषये गीतानि, सूक्तानि च, आत्मनं सान्त्वयति। अर्जुनः, कुलनष्टानां बान्धवानां यथाक्रमं संस्कारान् कृत्वा, तेषां मृतानां विधिं सम्पादयति। हरिना परित्यक्तं द्वारकां, क्षणेन सागरः प्लावयति, राजन्, भगवतो दिव्यधामं तु न प्लावयति। तत्र माधुसूदनः नित्यं स्थितः, स्मरणेन सर्वदोषं नाशयति, सर्वमङ्गलानां मध्ये परममङ्गलः। अर्जुनः शेषिताः स्त्रियः, बालाः, वृद्धाः च गृह्य, इन्द्रप्रस्थं नयति, वज्रं तत्र राज्ये स्थापयति। मित्रमृत्युः श्रुत्वा, राजन्, अर्जुनस्य पितामहाः त्वां वंशधरं कृत्वा, महापथं यान्ति। यः श्रद्धया विष्णोः कर्म जन्म च कथयति, सर्वपापात् विमुक्तः भवति। एवं हरि-चरितं, अवतारं, वीर्यं, बाललीलां च, यत्र कुत्र वा, श्रवणं, कीर्तनं कृत्वा, सर्वोत्तमवैराग्यपथे भक्तिं प्राप्नोति। देहं, अहंकारं, क्रोधं, कामं च, कामात्मा जनः, अन्यैः कामैः सह संघर्षं कृत्वा, आत्मनं विनाशयति। पञ्चभूतमयं देहं, अज्ञानात्मा, पुनः पुनः 'अहं', 'मम' इति मिथ्याभावं कुर्वन्, बुद्धिदोषं प्राप्नोति। यदि जीवः पुनः दुष्टपथं गच्छति, उदर-इन्द्रियसन्तोषार्थं प्रयत्नं कुर्वन्, तदा तं भोगं भुञ्जन्, पूर्ववत् तमसि प्रविशति। सत्यं, शुद्धिः, दया, मौनं, बुद्धिः, लक्ष्मीः, लज्जा, कीर्तिः, क्षमा, शान्तिः, आत्मनिग्रहः, समृद्धिः—एतानि दोषयुक्तैः सह संगात् क्षीयन्ते। चपलैः, मूढैः, भग्नचित्तैः, असाधुभिः, दीनैः, क्रीडनीयस्त्रीभिः च सह संगं न कर्तव्यम्। मोहः, बन्धः, अन्यैः सह संगात् न तावत् जायते, यावत् स्त्रीसंगात्; स्त्रीसक्तैः सह संगात् तु अतिवृद्ध्यते। प्रजापतिः, स्वदुहितरं मृगीरूपां दृष्ट्वा, तस्य सौन्दर्ये मोहितः, लज्जितः, मृगरूपेण तां अनुयाति। सर्वेषु सृष्टेषु, पुनः पुनः सृष्टेषु, मम मायया निर्मितां स्त्रीं, ऋषे नारायणं विना, कः न विजयी स्याद्? मम मायायाः शक्तिं पश्य—स्त्रीरूपां, सर्वदिग्विजयिनः अपि, भ्रूविलासेन भूमिं चरन्तः वशीकुर्यात्। योगस्य उत्तमपदं इच्छन्, स्त्रीसंगं न कर्तव्यम्; मम सेवया आत्मसिद्धाः, तद्वारं नरकस्य इति घोषयन्ति। देवैः निर्मिता स्त्रीरूपा माया शनैः आगच्छति; ताम् आत्मनः मृत्युः इति बुभुज्य, तृणच्छन्नकूपवत् ज्ञातव्यम्। मोहितः, तां पत्नीं इति मन्यते, सा तु मम माया, गौःरूपिणी; स्त्रीसंगात् स्त्रीभावं प्राप्य, धन-पुत्र-गृहबन्धनं प्राप्नोति। सा, पतिः, पुत्रः, गृहः इति रूपिणी, भाग्येन मृत्युः इति ज्ञातव्या, यथा व्याघ्रगीतिः मृगस्य मृत्युः। जीवः, प्राणयुक्तं शरीरं, लोकान् लोकान् विचरन्, कर्मफलं अनवरतं भुञ्जन्, गच्छति। पञ्चभूत-इन्द्रिय-मनःयुक्तं शरीरं जीवम् अनुसरति; तस्य विनाशः मृत्युः, उत्पत्तिः जन्म। विषयदर्शनस्य साधनं, दर्शनशक्तिः च नष्टे, तत् लयः; विषयदर्शनात् अहंभावः, तत् जन्म। यथा चक्षुः, तदङ्गं वा, दृष्टिशक्तिं नष्टे, दृष्टा दर्शनं न करोति; उभयोः अयोग्यत्वे, दर्शनं समाप्तम्। तस्मात् न भीः, न दया, न मोहः; आत्मगतिकं ज्ञात्वा, ज्ञानी, आसक्तिहीनः, यथायोग्यं जीवेत्। युक्तबुद्धिः, योगवैराग्ययुक्तः, मायामयं जगत् देहं अप्रसक्तः, जीवेत्। शुकः उवाच—एवं गोप्यः, विविधं गीतं विलप्य, कृष्णदर्शनाभिलाषे, उच्चैः रुदन्ति, राजन्। ततः हरिः, पीतवस्त्रधारी, हारमण्डितः, पद्ममुखः, कामदेवमोहकः, तासां मध्ये, स्मिताननः, प्रकटितः। प्रियं पुनः प्राप्तम्, गोप्यः, हर्षपूर्णनेत्राः, एकस्मिन् क्षणे, जीवितं पुनः प्राप्तम् इव, उत्थिताः। एकया गोप्या, सस्नेहं, हरिपद्महस्तः अञ्जलिभिः गृहीतः; अन्यया, चन्दनलेपितं भुजं, स्कन्धे निवेशितम्।