हा नाथ! हा प्रिय! हा प्रियतमा! क्वासि, क्वासि, महाबाहो? हे सखे, दीनदास्यास्ते साक्षात्कृतिं दर्शय। इति गोप्यः भगवतः पन्थानं विचिन्त्य, न जानन्त्यः स कुतः गतः, ताः तस्य प्रियस्य वियोगविह्वलां सखीमेकां विलोकयामासुः। तस्याः मुखात् तद्वृत्तान्तं—स्वीयमानं च माधवस्य प्रत्युत्तरं, तस्याश्च दैन्यदशां—श्रुत्वा, ताः महदाश्चर्यं प्राप्ताः। ततः ताः चन्द्रप्रभां यावत् दृष्टुं शक्यते, तावत् वनमध्यं प्रविश्य, तमसि प्रवृत्ते स्त्रियः प्रत्यागच्छन्। ताः सर्वाः मनसा कृष्णे लीनाः, वाणी कृष्णकथायामेव, क्रियाः तस्य अनुकरणेन, आत्मानं तस्मै समर्प्य, केवलं तस्यैव गुणगीतिं गायन्त्यः, निजगृहाणि विस्मृतवन्त्यः। पुनः यमुनातटं प्राप्ताः, कृष्णे मनः स्थिरीकृत्य, समागताः, तस्य आगमनाकाङ्क्षया, कृष्णगीतिं समारभन्त। ततः, हे नृप, कोपवशात् ताः मुखात् वह्निवायू प्रसरन्त्यः, सम्वर्तकाग्निवत् भूमिं शुष्कयन्त्यः इव। तदा तेषां वृक्षाः दग्धान् दृष्ट्वा, ब्रह्मा आगत्य, बर्हिष्मतः पुत्रान् मनीषया शमयामास। तदनन्तरं, शिष्टवृक्षाः भयभीता, स्वयम्भुवोक्त्या, तान् प्रचेतसः कन्यां दत्त्वा, ब्रह्मणः आज्ञया, तैः मारिषा स्वीकृता, यया महदपचारात् प्रजापतिः सञ्जातः। चाक्षुषमन्वन्तरस्य अन्तराले, सृष्ट्यादौ, कालप्रवाहेण प्रेरितः सः दक्षः इच्छिताः प्रजाः ससर्ज। सः, यः स्वप्रभया सर्वान् दीप्तान् अतीत्य जातः, स्वकौशलात् दक्ष इति प्रसिद्धः, तेनैव कर्मणा। अनादिः सः, सृष्टिसंरक्षणार्थं स्थापितः, तं चान्यान् च प्रजापतित्वे न्ययोजयत्। एवं गाः, गोप्यः ऊचुः—तव जन्मना व्रजः समृद्धिम् आप्नोति, लक्ष्मीः सदा अत्र वसति। प्रिय, भक्ताः सर्वतः दृश्यन्ताम्; ये तव प्राणैः जीवन्ति, त्वां विचिन्वन्ति। हे महाभाग, शरद्रात्रौ तव कटाक्षः कमलकोरकस्य सौन्दर्यं हरति। प्रियतम, वयं तव अकिंचनदास्यः; वरद, अस्मान् अत्र मारयितुं उचितं किम्? जलविषात्, फणिनामकेन दैत्येन, वातात्, विद्युतः, वह्निना, वृष्टिपुत्रेण, सर्वत्रापद्भ्यः, हे परं तत्त्वं, त्वया पुनः पुनः रक्षिताः स्मः। त्वं केवलं गोपीनां हि नन्दनः नासि; सर्वदेहिनां साक्षी, ब्रह्मणः प्रार्थनया लोकरक्षणाय सात्वतवंशे प्रकटितः सखा। हे वृष्णिप्रवर, तव चरणौ शरणं समुपेयुषां संसारभीतिः नश्यति। प्रिय, तव कमलकरौ वरदायिनौ शुभस्पर्शं मम शिरसि स्थापय। हे वीर, व्रजदुःखनाशन, तव हासः स्वजनगर्वविनाशकः, सखे, अस्मान् दास्यतां प्रापय; तव सुन्दरं कमलवदनं दर्शय। नम्राणां पापनाशक, गोचारिणां पृष्ठानुग, श्रीनिवास, फणिराजस्य फणैः अर्पितं तव चरणयुगलं अस्माकं वक्षसि स्थापय, हृदयवेदनां शमय। मधुरया वाचा, सुमधुरैः वाक्यैः, चित्तानुकूलया बुद्ध्या, हे कमलनयन, त्वं अस्मान् मोहितवान्; वीर, तव अधरामृतं नो पोषय। तव कथामृतं दुःखार्तानां जीवनं; कविभिः कीर्तितं, पापहरं, श्रवणात् शुभदं धनदं च; ये तद् भूमौ वितरन्ति, ते धन्याः। प्रियस्य हासः, प्रेमनयनविक्षेपः, क्रीडा, ध्यानं, हृदयस्पृशः रहस्यसंवादाः, हे मन्मथमोहक, अस्माकं चेतांसि विक्षिपन्ति। यदा त्वं व्रजात् गाः चरन् गच्छसि, तदा तव कमलचरणौ शिलान् तृणानि अंकुरांश्च स्पृशतः; विरहाकुलं मनः त्वां अनुगच्छति। दिवसस्य समाप्तौ, नीलकेशः, वनमालिनं मुखं, धूलिधूसरितं, पुनः पुनः दर्शयन्, वीर, अस्माकं हृदि प्रेमोत्कर्षं जनयसि। तव कमलचरणौ, नम्रजनाभीष्टदौ, श्रीया पूजितौ, भूम्याः भूषणं, संकटे ध्यानार्हौ, शमकरौ; प्रिय, तौ अस्माकं वक्षसि स्थापय, वेदनां शमय। तव वंशीकिसलयस्पृष्टं अधरं प्रेमवृद्धिकरं, दुःखनाशनं, सर्वरागविस्मरणं; वीर, अस्मान् अधरामृतं ददातु। यदा त्वं दिवसा वनं विचरन्, ये त्वां न पश्यन्ति, तेषां क्षणो युगायते; तव कुञ्चितकेशं, सुन्दरं वदनं, मन्ददृष्टीनां लोचनपटलैरपि गूढं भवति। पतिं पुत्रं गृहं भ्रातॄन् बान्धवान् च परित्यज्य, वयं त्वाम् अन्तिमाः समुपागताः, अच्युत। तव गीतमोहिता, मार्गं विज्ञाय, या स्त्री रात्रौ गृहं प्रतियाति? रहस्यसंवादाः, हृदये प्रेमोत्थानं, तव स्मितवदनं, प्रेमनयनविक्षेपः, विशालवक्षःश्रीः, हे श्रीनिवास, अस्माकं चित्तं पुनः पुनः स्पृशन्ति, मोहयन्ति च। व्रजनिवासिनां मंगलमूर्ते, तव सन्निधिरेव सर्वदुःखनाशिनी, सर्वं कल्याणं जनयति। त्वत्सङ्गवियोगरोगेण पीडितानां हृदयानां वियोगोऽपि तदुपशमायैव भवतु। प्रिय, तव सुन्दरं कमलचरणं मृदुना वक्षसि स्थापयामः, तथापि तस्य कठिनत्वात् भीमहे। किमेतस्मात् कारणात् वनं चरसि? किं तव चरणौ तीक्ष्णशिलातृणादिभिः न पीड्येते? अस्माकं चित्तं, तव प्राणैः जीवन्ति, त्वत्तः न विचलन्ति। एवं, श्रीमद्भागवते महापुराणे प्रथमस्कन्धस्य दशमस्य भागस्य एकत्रिंशदधिकत्रिंशत्तमोऽध्यायः—'गोप्यःगीतिः'—इति समाप्तः। रामपत्नीः तस्य शरीरेण आलिङ्ग्य वह्नौ प्रविश्य, वसुदेवस्य पत्न्यः, हरिपुत्रपत्नीः, प्रद्युम्नस्य अपि, कृष्णपत्नीः च, श्रीरुक्मिण्यादयः, तेन सह एकभावेन वह्नौ प्रविश्य, तं प्राप्ताः। अर्जुनः, प्रियसखिवियोगे दुःखार्तः, कृष्णस्य गीतैः च नीत्या च आत्मनं सान्त्वयामास। अर्जुनः, कुटुम्बिनां कुलनाशानां यथान्यायं क्रियाकर्माणि विधाय, हतानां यथाक्रमं संस्कारान् अकरोत्। हरिणा परित्यक्तां द्वारवतीं, क्षणमात्रेण, हे नृप, सागरः प्लावयामास, भगवतः श्रीमन्दिरं विना। तत्रैव श्रीमधुसूदनः सदा सन्निहितः, स्मरणमात्रेण पापं हरन्, सर्वमङ्गलानाम् अपि मङ्गलतमः। शेषिताः स्त्रीबालवृद्धान् गृहीत्वा, धनञ्जयः तान् इन्द्रप्रस्थं नीत्वा, वज्रं तत्र नृपतिं स्थापयामास। मित्रमरणं श्रुत्वा, हे नृप, अर्जुनस्य पितामहाः त्वां वंशधरं कृत्वा, सर्वे महापथं प्रतिपेदिरे।