श्रीमद्भागवतस्य नित्यपारायणं, हरिस्मरणं सततम्, तुलसीपालनं, गोसेवनञ्च—एतानि समाना एव कथितानि। मरणकाले यः भक्त्या शुकशास्त्रस्य शब्दान् शृणोति, तस्मै गोविन्दः स्वयं वैकुण्ठं ददाति। यः च स्वर्णसिंहासनयुक्तं भागवतं वैष्णवाय ददाति, सः निश्चितं कृष्णसायुज्यं प्राप्नोति। यः जन्मतः कपटचित्तः शुकशास्त्रकथायाः स्वादं न प्राप्नोति, सः चाण्डालवत् वा गर्दभवत् जीवति; तस्य जन्म निष्फलं, जननी च व्यर्थं प्रसववेदनां प्राप्नोति। यः पापकर्मा, शुककथायाः किंचित् अपि न शृणोति, सः स्थावरवत् मृतकः इति स्वर्गस्थेषु देवर्षिषु प्रमुखैः निन्द्यते। श्रीमद्भागवतात् उत्पन्ना कथा लोके दुर्लभा, सहस्रकोटिजन्मार्जितपुण्येनैव लभ्यते। अतः हे बुध, एष योगनिधिः प्रयत्नेन श्रोतव्यः; दिने दिने श्रवणस्य किञ्चित् अपि नियमो नास्ति—सर्वदा श्रवणं शस्यते। सत्येन ब्रह्मचर्येण च सर्वदा श्रवणं शस्तम्, किन्तु कलौ जनानां अशक्तेः विशेषादेशः शुकदेवेनोक्तः। मनोनिग्रहः, नियमपालनं, दीक्षा च दुर्लभा; अतः सप्ताहश्रवणं विशेषतः विहितम्। यः श्रद्धया प्रतिदिनं शृणोति, विशेषतः माग्हमासे, स एव फलं शुकस्य सप्ताहश्रवणेन लभ्यते। कलौ मनोनिग्रहाय अशक्तेः, रोगस्य च, आयुषः च ह्रासात्, दोषानां चाधिक्येन सप्ताहश्रवणं विहितम्। यत् तपसा योगेन ध्यानवापि न सुलभं, तत् सप्ताहश्रवणेन सुलभतया लभ्यते। सप्ताहश्रवणं यज्ञादपि, व्रतानपि, तपसः च, तीर्थयात्रायाश्च श्रुत्वा सदा श्रेष्ठम्। योगादपि, ध्यानज्ञानाभ्यां च श्रेष्ठम् सप्ताहश्रवणम्; किमन्यदस्य महात्मनः? पुनः पुनः सर्वेषां श्रेयांसि अतिक्रामति। शौनक उवाच—एषा कथा अद्भुता, ज्ञानादिधर्मान् परित्यज्य, केन प्रकारेण भागवतं परं श्रेयः प्रदर्शयन् योगादिमार्गान् सूचयन् अभवत्? सूत उवाच—यदा श्रीकृष्णः पृथ्वीं त्यक्त्वा स्वधाम गन्तुम् उद्युक्तः, तदा एकादशभक्तान् श्रुत्वा, उद्धवः तम् अभ्यभाषत। उद्धव उवाच—भगवन्, भक्तानां कार्यं सम्पाद्य त्वं गमिष्यसि; मम हृदि महान् शोकः, तं शृणु, मां सान्त्वय। इदानीं घोरः कलिः आगतः, दुष्टाः पुनः उत्पत्स्यन्ति, साधवः अपि तैः संसर्गेण तीव्राः भविष्यन्ति। तदा पृथ्वी भाराक्रान्ता गोरूपेण शरणं यास्यति; त्वदन्यः त्राता न दृश्यते, हे कमललोचन। अतः भक्तवत्सल, दयां कुरु, मा गच्छ; भक्तानां कृते गुणमयमपि रूपं धारयसि, यद्यपि निराकारः चैतन्यमात्रोऽसि। त्वदभावे भक्ताः पृथ्व्यां कथं स्थास्यन्ति? निराकारस्य पूजनं कठिनम्; अतः किञ्चित् चिन्तय। उद्धवस्य वचनं श्रुत्वा, हरिः प्रभासे चिन्तयामास—'किं कर्तव्यं मम भक्तानां स्थैर्यार्थम्?' सः स्वदीयं दिव्यतेजः भागवते निवेश्य, स्वयम् अप्रकटः भूत्वा श्रीमद्भागवतोदधौ प्रविवेश। अतः भागवतं शब्दमयं रूपं हरिरेव प्रकटितः; तस्य सेवनात्, श्रवणात्, पाठात्, दर्शनात् वा, सर्वपापानि नश्यन्ति। एवं सप्ताहश्रवणस्य सर्वोपासनाभ्यः श्रेष्ठत्वं प्रतिपादितम्, अन्यान् धर्मान् परित्यज्य; एष धर्मः कलियुगे विहितः। अयं धर्मः कलौ दुःखनाशाय, दरिद्र्यनाशाय, दैन्यनाशाय, पापनाशाय, कामक्रोधविजयाय च प्रोक्तः। अन्यथा, देवाः अपि वैष्णवीमायां परित्यक्तुं महदपि कष्टं मन्यन्ते; तर्हि साधारणजनाः कथं त्यजेयुः? अतः सप्ताहश्रवणं विधीयते। सूत उवाच—एवं मुनिभिः नागश्रवणे धर्मः प्रतिपादितः, तस्मिन्नेव क्षणे अद्भुतं किञ्चित् अभवत्, तद् शृणु हे शौनक। भक्तिः स्वयोः युवत्योः पुत्रयोः हस्तं गृहीत्वा, श्रीकृष्ण-गोविन्द-हरे-मुरारि-नाथ इति नामानि पुनः पुनः उच्चारयन्ती, तत्रैव प्रकटिता। सा भागवतार्थाभरणैः भूषिता, सुशोभनवस्त्रधारिणी, मुनिसंघस्य मध्ये कथं प्रविष्टा, कुतश्च आगता इति सर्वे विस्मयं जग्मुः। तदा कुमाराः ऊचुः—'एषा कथा-सारात् उत्पन्ना' इति। तद् श्रुत्वा भक्तिः पुत्राभ्यां सहित्या विनयेन सनत्कुमारं प्राह। भक्तिरुवाच—'अद्य यूयम् मां पोषयितुम् अर्हथ, यद्यपि कलौ नष्टास्मि, अस्याः कथायाः सुधया पुनर्नवता प्राप्ता। अधुना कुत्र स्थास्यामि? ब्राह्मणाः आदेशं ददातु।' ते ऊचुः—'ओ भक्ते, त्वं भक्तेषु गोविन्दरूपाणि निर्मासि, त्वमेव प्रेम धारयसि, संसाररोगं नाशयसि; अतः दृढनिश्चया सदा वैष्णवहृदये तिष्ठ।' अत एव कलिदोषाः त्वां द्रष्टुं न शक्नुवन्ति, न च तेषां शक्तिः लोके प्रवर्तते; तदनु भक्तिः भगवत्सेवकानां हृदये प्रविवेश। सर्वेषां लोकेषु ये दरिद्राः, यदि हृदि श्रीहरिभक्तिः एव तेषां वर्तते, ते भाग्यवन्तः; यतो हरिः अपि स्वधामं त्यक्त्वा, भक्तिपाशेन बद्धः, तेषां हृदये प्रविशति। किं वदामः भागवतस्य महात्म्यं, यः स्वयं भूधरः पृथिव्यां; तस्मिन् शरणं गच्छन् वक्ता श्रोता च तस्यैव वाक्यस्य कृष्णतुल्यतां प्राप्नुतः, यां धर्मोऽन्यः न ददाति। सूत उवाच—ततः वैष्णवहृदयेषु अद्भुतां भक्तिं दृष्ट्वा, सदा भक्तवत्सलः भगवान् स्वं धाम त्यक्त्वा अवतीर्णः। वनमालया भूषितः, मेघश्यामलः, पीताम्बरधरः, मनोहररूपः, सुवर्णमेखलया शोभमानः, मुकुटकुण्डलविभूषितः। त्रिभङ्गललितः, कौस्तुभमणिभूषितः, कोटिकन्दर्पलावण्यः, चन्दनसुरभिलिप्तः। सच्चिदानन्दरूपः, मधुरः, वेणुधारी, भक्तानां विशुद्धहृदयेषु प्रविवेश।