सर्वे गोप्यः स्वप्रेमभावेन परमात्मना सह एकत्रीताः सन्तः, तदनन्तरं ताम् प्रकृतिगुणमयदेहं त्वरितं त्यक्त्वा, बन्धनं क्षणेन नाशयन्ति। ततो राज्ञा परीक्षिता ऋषिं पप्रच्छ—हे मुनिवर! व्रजस्त्रियः कृष्णं परमप्रियं मान्यं जानन्ति, न ब्रह्मस्वरूपं; तासां गुणेषु मनः स्थितं कथं तद्गुणप्रवाहो निवर्तते? शुकः प्रत्यवदत्—एतद् पूर्वमेव त्वया श्रुतम्, यथा दुष्टः शिशुपालः अपि सिद्धिं प्राप्तवान्; यदि हृषीकेशद्वेषी मोक्षं प्राप्तवान्, तर्हि तद्भक्तानां किं पुनः? लोकानां परमहिताय, हे राजन्, परमात्मा—अक्षरः, अपरिमेयः, गुणातीतः, गुणात्मा च—स्वयं प्रकटते। ये जनाः निरन्तरं हरौ कामं, क्रोधं, भयम्, स्नेहम्, एकत्वं, सौहार्दं वा युञ्जन्ति, ते तस्मिन् एव लीनाः भवन्ति। अतः, हे राजन्, एतद् विस्मयेन न पश्य; कृष्णः अजः योगेश्वरः, तेनैव मोक्षः लभ्यते। अथ व्रजस्त्रियः तं समीपं आगच्छन्त्यः दृष्ट्वा, भगवान् मधुरवचोभिः तासां मनांसि मोहितवान्। स भगवाँस् उवाच—स्वागतं, हे भाग्यशालिन्यः! किं मम कर्तव्यं यः वः प्रसन्नं करोतु? व्रजे सर्वं कुशलं वा? आगमनस्य हेतुम् कथयत। इयं रात्रिः भीषणा, क्रूरजीवैर् आकुला; व्रजं प्रत्यागच्छत, हे तन्वीः, अत्र स्थातुम् उचितं न। मातरः, पितरः, पुत्राः, भ्रातरः, पतयः च वः अन्वेष्यन्ति, न पश्यन्ति; स्वजनानाम् दुःखं मा कुरुत। वनं पुष्पैः शोभितम्, चन्द्रेण दीप्तम्, यमुनां च, यत्र वातः मनोहरतरुशाखासु वायति, दृष्ट्वा। अतः विलम्बं मा कुरुत, गोपग्रामं प्रत्यागच्छत, पतिं सेवध्वम्; वत्साः, बालाः च रुदन्ति—गच्छत, तान् पाययत, दुह्यत च। यदि मम स्नेहेन आकर्षिता इह आगता, तर्हि एषा सहजा; सर्वे जनाः मयि आकर्ष्यन्ते। स्त्रियः धर्मः—पत्युः सेवा, स्वजनस्य च पालनं, पुत्राणां च पोषणम्। पतिः दुष्टः, दीनः, वृद्धः, मूढः, रोगी, दरिद्रः वा, स्त्री धर्मकामया न त्याज्यः। पतिव्यतिरिक्तेन पुरुषेण संसर्गः—साध्वीभिः न स्वर्गाय, केवलं अपवादाय, अल्पफलाय, भयाय, सर्वत्र निन्दितः। श्रवणेन, दर्शनं, ध्यानं, गीतं वा मयि, भक्तिः जायते—न तु सन्निध्येन; अतः, गृहं प्रत्यागच्छत। शुकः उवाच—एवं गोविन्दस्य कठोरवचनं श्रुत्वा, गोप्यः आशाभङ्गेन दुःखिता, महतीं चिन्ताम् आपन्नाः। ताः मुखानि समुज्ज्वालयन्त्यः, शुष्काधराः, विषण्णाः, भूमौ पादैः रेखाः रचयन्त्यः, स्तनौ अश्रु-रत्न-लाल-लेपितौ, मौनं स्थित्वा, कृष्णं आकाङ्क्षन्त्यः, सर्वे कामाः तस्मिन् एव लीनाः; अश्रुपूर्णनेत्राः, कण्ठः कुपितः, किंचित् वचः ऊचुः। गोप्यः ऊचुः—हे नाथ! कृपया न कठोरं वद; न तव योग्यं। सर्वं त्यक्त्वा तव पादमुपागताः। भक्तानां पालनं कुरु, मा त्यज—यथा मुक्तिकामानां परमात्मा न परित्यजति। धर्मज्ञ! यत् त्वया उक्तं—स्त्रियां धर्मः पत्यादीनां सेवा; तथापि, त्वं धर्मगुरुः, सर्वात्मा, सर्वप्रियः। यः बुद्धिमान्, तव प्रेमं स्थापयति; पतिः, पुत्रः, अन्ये दुःखदाः किम्? अतः, कृपया नाशय, हे परमात्मन्, यः तव पादे आशां स्थापयामः, तां मा छेदय। मनः तव हरेण हृतम्, गृहं न गच्छति, कर्म न कुर्यात्, पादौ तव पादात् न गच्छेत्; कथं व्रजं गच्छेम, किं वा कुर्याम्? हे प्रिय! तव अधरामृतं, हासं, दृष्टिं, गीतं च, यैः हृदयाग्निः शम्यति, तैः तव दया कुरु; अन्यथा, विरहाग्निना दग्धाः, ध्यानं तव पादे गच्छेम, देहं त्यक्त्वा। पद्मलोचन! तव पादसंपर्केण, यः क्षणमपि लक्ष्म्याः दुर्लभः, तव आकर्षणेन अन्यं न पश्यामः। लक्ष्मी अपि तव पादधूलिं कामयते, यद्यपि तव वक्षसि स्थानं प्राप्य, सेवितुं इच्छति; तव कटाक्षार्थम् अन्ये देवाः अपि यतन्ते। एवं वयं तव पादधूले समर्पिताः। अतः, कृपया दुःखनाशक! गृहं त्यक्त्वा तव पादसेवा कामयामः; पुरुषरत्न! तव हासदृष्ट्याः तृष्णया हृदयम् दह्यते—दास्यं देहि। यस्य मुखं केशपाशैः शोभितम्, कर्णाभरणैः च, अधरामृतं, हासदृष्टिः, बाहुः अभयदः, वक्षः लक्ष्म्याः निवासः—तस्य सेवायै वयं इच्छामः। त्रिलोक्यां का स्त्री तव मधुरवचनैः, दिव्यकर्मभिः, आकृष्टा न भवेत्? तव सौन्दर्यं गाः, पक्षिणः, वृक्षाः, मृगाः अपि हर्षेण पश्यन्ति—कः न स्पृश्यते? स्पष्टं, व्रजं तव आगमनं भयदुःखनाशाय, यथा आदिपुरुषः देवसंरक्षकः। दुःखितानां मित्र! तव पद्महस्तं तव दासीभ्यः स्तनशीर्षे स्थापय। शुकः उवाच—तासां दुःखयुक्तं वचनं श्रुत्वा, योगेश्वरः, आत्मरमः अपि, स्नेहेन स्मित्वा, गोपीषु रम्यताम् आयात्। तासां मध्ये, तासां मुखानि तस्य दृष्ट्या प्रसन्नानि, अच्युतः, शुकधवलमल्लिका-हासवदनः, तारेषु चन्द्रः इव शोभते। शतशः गोप्यः गानं कृत्वा, वैजयन्तीमालां धारयन्, वनं शोभयन् विचरति। गोप्यः सहितः, शीतलसिकते तटे, सुगन्धितवायुनाः कमलपरिमलः वहन्, क्रीडति। बाहुप्रसारणैः, आलिङ्गनैः, क्रीडायुद्धैः, मुक्तकेशैः, नखस्पर्शैः, हासदृष्टिस्मितैः, कृष्णः कामदेवं प्रबोधयन्, व्रजस्त्रियः हर्षयति। एवं महात्मनः कृष्णस्य कृपां प्राप्य, ताः अहंकारिण्यः, स्वभाग्येन स्वपृथिव्यां सर्वश्रेष्ठाः इति मन्यन्ते। तासां अहंकारं दृष्ट्वा, केशवः तत्र क्षणेन अदृश्यः, तासां शमाय, कृपायै च। एवं नवमविंशतितमोऽध्यायः प्रथमभागे दशमस्कन्धे श्रीमद्भागवते महापुराणे, परमहम्सानां शास्त्रे, समाप्तः। अहं तं परमपुरुषं कृष्णं नमामि, यः मधुकरः इव वेदानां सारं ग्राहयन्, भक्तानां दुःखभयं नाशयन्, ज्ञानामृतं दत्तवान्। हरिः सर्वजीवात्मा, प्रकृतिपतिः; तस्य पादौ शरणम्, यतः लोकानां अभयं प्राप्यते।